Prima editio in predicamenta
quid referat̉: ⁊ cū eam nomino: ſubſtantiam dixi: ſipatrem appello: nulla rōne cōſtat: niſi ad filiū referatur. Igit̉ cauſa fuit eneas vt eſſet aſcaniꝰ: ſed non eſtcauſa pater vt eſſet filius. Pater namqꝫ tunc ſit cumfiliꝰ fuerit. nā ſi hec tempore ipſo priora non ſunt. cāautē cuiuſlibet rei prior eſt qͣꝫ illa cuiꝰ cā eſt: oriaturnulla dubitatio ē: quin pater atqꝫ filius: que vtreqꝫ p̄dicatiōes equales ſunt tempore: neutra neutri cauſaſit. cū tamen ſubſtantie ipſe vt ſint: cā non ſit predicationis. ⁊ nullo modo ſimile debet videri ei quod pauloante dictum eſt de homine. eſſe verū de eo ſermonem ſcilicet quoniam eſt. Illic enim cū res eſſet: tuncpoterat eſſe verus de ea ſermo. Prius enī eſt vt ſitaliquid: poſt vero vt de eo verū aliquid eſſe dicatur.Nūc v̓o nō ita eſt vt prius aliquis ſit pater: poſt verofilius. Mox enim vt pater eſt: filiū eſſe neceſſe ē: moyvt ē filiꝰ: patriſ ſine dubio p̄dicatio cōſequitur. quē admodū iſte modus ſit. qui ſcilicet ſimul ſecūdū naturāeſt Ariſtoteles ita pronuntiat.¶ Naturaliter autem ſimul ſunt: quecūqꝫ cōuertūtur quidem ſecundum quod eſt eſſe conſequentiā.Sed nequaꝙͣ cauſa eſt alterum alteri vt ſit: vt ī diplo ⁊ dimidio conuertuntur etenī hec. nam cuꝫ ſitduplū eſt dimidiū: ⁊ cum ſit dimidiū eſt duplumſed neutrum alteri cauſa eſt vt ſit.¶ In his que ita priora eſſe dicebantur: vt conuerterētur. quāuis ẜm eēntiā eoꝝ conſequētia eēt: tn̄ qꝛ ī hisalia res alij cauſa atqꝫ prīcipiū eſt: hoc erat quod vnaprior eſſe videretur ea quidem cuius cauſa erat Qd̓diſtat ab his que conuertuntur: ⁊ ſe inuicem auferūtque cū neutra neutri cauſa ſit: ⁊ tamen conuertunturdigne ſimul naturaliter eſſe perhibentur.¶ Dicuntur auteꝫ ſimul naturaliter ⁊ que ex eodēgenere ē diuerſo diuiduntur a ſe inuicem. E diuerſo autem diuiduntur: que ẜm eandē diuiſioneꝫſunt: vt greſſibile: volatile. ⁊ aquatile. hec eniꝫ e diuerſo diuiduntur que ſunt ex eodē genere ẜm diuiſionem. animal namqꝫ diuiditur in hec in volatile ⁊ greſſibile ⁊ in aquatile. ⁊ nihil horum priusvel poſterius eſt. ſed fimul per naturam hec eſſe videntur.¶ Tertium modum eorum que ſimul ſunt hunc addidit: illa quoqꝫ ſimul eſſe: que equali diuiſione ſub genere ponantur: vt ſi ponat quis animal genus hominis ⁊ equi: hominem vero ⁊ equū a genere .i. ab animali diuidat: homo ⁊ equus quoniam ſub eodem genere ſunt ſimul eſſe natura dicuntur: ⁊ conueniens regula eſt in omnibus quibuſcūqꝫ generibus: cum eniꝫſpecierum diuiſiones fiunt. illic ſpecies natura ſimulſūt. ⁊ ſi ſub his ip̄is ſpēbus quedam alia ponantur:etiam ipſa ſimul natura eſſe dicuntur. Diuidaturenim genus ideſt animal in volatile atqꝫ greſſibile: ⁊quōniam ſunt ſub eodem genere: ſimul natura ſuntEt ſi quid horum in ſubiectas partes ſpecieſqꝫ ſoluat̉vt volatile quidem in his auibus que ſeminibus veſcuntur: ⁊ in his que carnibus: ⁊ in his que herbis.He tres ſpecies rurſus: que ſub volatili ſunt: ſimul eēnaturaliter appellantur: quod Ariſtoteles ita dicit.¶ Diuiditur autem ⁊ ſingulum horum in ſpeciemrurſus vt greſſibile animal ⁊ volatile ⁊ aquatile: erunt ergo ⁊ illa ſimul naturaliter quecunqꝫ ex eo-
dem genere ſecundum eandem diuiſionem ſunt.genera vero ſemper ſpeciebus priora ſunt. neqꝫ .n.conuertuntur ſecundum quod eſt eſſe conſequentiam. vt cum ſit aliquid aquatile quidem eſt animal. cum vero ſit animal non eſt neceſſe vt ſit aquatile. Simul ergo per naturam dicuntur. quecunqꝫ conuertuntur quidem ſecundum quod eſt eſſeconſequentiam. ſed nequaꝙͣ quidem cauſa eſt alterum alteri vt ſit. ⁊ ea que ex eodem genere e diuerſo diuiduntur ab inuicem. ⁊ ſimpliciter ſimul ſuntquorum generatio in eodem tempore eſt.¶ Atqꝫ iccirco fieri non poteſt vt genus habeat vnamſpeciem. Nam ſi quecunqꝫ ſub genere ſunt: ſimul ſūt.Simul autem niſi plura eſſe non poſſunt: genus igit̉ſub ſe vnam ſpeciem habere non poteſt. Si eniꝫ vnafuerit: fieri non poteſt vt ſimul eē dicatur: quia illudeſt: quod ſub eodem genere res quedam ſolent que ſimul ſint naturaliter: inueniri. Sed hec de ſpeciebus.Genera autem ſemper priora ſunt. non enim conuertuntur ſecundum ſubſiſtentie conſequentiam. Prioris vnus modus eſt ſecundum queꝫ illa priora eſſe dicerentur: quecunqꝫ ad ſubſiſtendum nullo modo conuerterentur. quod hoc idem in generibus cadit. Genera enim non conuertuntur ad ſubſiſtentie conſeqͣntiam hoc modo. Sit enim animal genus: homo veroſpecies. Cum vero dico hominem eſſe: animal quoqꝫeſſe conſequitur. Si animal dixero: ad hominem ſubſiſtentie conſequentia non conuertitur. Poteſtenim eſſe animal: non tamen homo. Quocirca ab animali ad hominem non conuertitur ſubſiſtentie conſequentia. Quod ſi poſito homine anima conſtat: animali vero nominato non eſt neceſſe hominem eſſe.Animal eſt prius homine. Illa quoqꝫ priorum deſcriptio eſt: quod ea que ſunt priora ſublata quidem auferunt: illata non inferunt. Animal enim ſublatum ſecum quoqꝫ hominem tollet: illatum vero vt dicatureſſe animal: non ſecum ſtatim hominem infert. Poſteriora vero e diuerſo ſunt. Illata enim ſimul inferunt: ſublata non auferunt. Dictus quidem homo: ſimul ſecum animal infert: omnis namqꝫ homo: animal eſt. Quod ſi homo ſubſtantialiter auferatur: non ē neceſſe animal quoqꝫ auferri. Quod hocnomen animalis in pluribus ſpeciebus valet aptari.Quod ſi ita contingit: ſublato homine permanebitanimal. Quocirca concludit tres eſſe ſpecies eorumque ſimul ſunt ſecundum tempus: ſecundum naturaꝫcum vtraqꝫ ita conuertuntur: vt neutra neutri cauſaſit. Tertium genus eſt ẜm eādē ſub genere diuiſionē¶ De motuUoniam in faciendo atqꝫ patiēdo ineratquidam motus: facere autem ⁊ pati predicamentis adiunxerat: iccirco nunc de motibus tractat: ⁊ ſex nūero eſſe ꝓnunciat.Otus autem ſpecies ſunt ſex generatio.corruptio. augmentum. ⁊ diminutio. alteratio. ſecundum locuꝫ mutatio. alij itaIqꝫ motꝰ palā eſt qꝛ alij ab inuiceꝫ ſunt. nōeſt enim generatio corruptio. neqꝫ augmentumdiminutio: neqꝫ ſecundum locum mutatio. ſimiliter autem ⁊ in alijs.¶ In phyſicis Ariſtoteles motꝰ ſpecies alia ratiōe partitus eſt. Ait enim aliud eſſe permutationē: aliud mo