Secunda editio in porphi.
ra: alia liquentia: quedam mollia: cum igit̉ ita omnisfiat diuiſio: aut ſcd̓m ſe: aut per accidens: vtraqꝫ vero partitio tripliciter fiat: cumqꝫ in ſuperiore ẜm ſetriplici partitione ſit vna diuiſionis forma: genusin ſpecies ſeperare. Id neqꝫ preter generis ſcientiamfieri vllo modo poteſt. Neqꝫ vero preter ſcientiaꝫ diſferentiarū quas neceſſe eſt in ſpecierum diuiſione ſumi. Manifeſtum eſt igit̉ qͣꝫta vtilitas huius libri adhanc diuiſionem ſit: que primo aditu genus ac ſpēs ⁊differētias tractat. Secunda vero ea diuiſio que eſtẜm vocis ſignificantias: nec hec quidem ab huiꝰ librivtilitate diſcreta eſt. Uno enī mō cognoſci poterit:vtꝝ vox cuiꝰ diuiſionē facere querimus: equoca eſſevideatur an genus: ſi ea que ſignificat diffiniant̉: ⁊ ſiea que ſub cōmunione ſunt: vna diffinitione claudantur: ſpecies eſſe neceſſe eſt: ⁊ illud cōmune earum genus. Quod ſi illa que propoſita vox deſignat: non poſſunt vna diffinitione concludi: nemo dubitat: quin illa vox ſit equiuoca: neqꝫ etiam ita ſit cōmunis his dequibus predicatur vt genus. quandoquidē ea que ſb̓ſe poſita ſignificat. ſecundū cōmune nomē non poſſunt vna diffinitione comprehendi. Si igitur ex diffinitione manifeſtum ſit ꝙ genus ſit: quid vero nomen equiuocum diffinitio vero per genera differentiaſqꝫ diſcurrit: quiſqͣꝫ ne dubitare poteſt eque ī hacdiuiſionis forma plurimum huius libri auctoritatemvalere. Illa vero ſecūdū ſe diuiſio que ē totiuſ in partes quemadmodum diſcernit̉: ac nō potius generisin ſpēs diuiſio eſſe putabitur: niſi ſint genus ⁊ ſpecieſ⁊ differentie earum: quāuis ante rōne diſcipline tractata. Cur enī nō ꝗſqͣꝫ dicat domꝰ ſpecies potius eēqͣꝫ partes fundamēta: parietes ⁊ tectū. Sꝫ cū occurrerit generis nomē in vnaquaqꝫ ſpecie totū poſſe cōgruere: totiꝰ v̓o in vnaquaqꝫ parte ſua nomen conuenire non poſſe: manifeſtum ſit aliam diuiſioneꝫ eēgeneris in ſpecies: aliam totius in partes. Conuenireautem nomen generis ſingulis ſpeciebꝰ oſtenditur ꝑid quod homo ⁊ eque ſingula animalia nuncupant̉.Neqꝫ tectum vero neqꝫ parietes aut fundamēta ſingulatim domꝰ nomine appellari ſolent. Sed cum fuerint iuncte partes: tunc recte totius nomē excipiūt.De ea vero diuiſione que ſecundū accidēs fit nullusignorat: quia incognito accidenti incognitaqꝫ vi generis ac differentiarum facile euenire poſſit: vt accidens ita in ſubiecto ſoluatur quaſi genera in ſpecies⁊ poſtremo oēm hunc ordinē partitionis fediſſime ꝑmiſcebit in ſcientia. Et qm̄ qd̓ ad diuiſionē hic liberproſit oſtendimus: nunc de demonſtratione dicemusne ꝑ ardua atqꝫ difficilia hereat: qui in tanta diſciplina vigilantiſſimo ingenio ⁊ ſollertiſſimo labore ſudauerit. ſit enim demonſtratio: ideſt alicuiꝰ queſite reicerta rationis collectio ex ante cognitis naturaliter⁊ ex conuenientibus ex primis ex cauſa ex neceſſarijs⁊ per ſe inherentibus. Sed genera ſpeciebꝰ ꝓpa ꝓpijspriora ſunt naturaliter: Ex generibꝰ enī ſpeciēs fluūtItē ſpēs ſub ſe poſitis vel ſpeciebꝰ vel īdiuiduis priores naturaliter eſſe manifeſtum eſt. Que vero priora ſūt ea ⁊ notiora ſūt ſubſeq̄ntibꝰ naturaliter. Duobus enim modis primū aliquod ⁊ notuꝫ dicit̉ ẜꝫ noſſcilicet ⁊ ẜm naturam. nobis enim illa magis cognitaſunt que proxima ⁊ indiuidua ſunt: dehīc ſpecies: poſtremo genera. At vero natura cōuerſo modo ea ſūtmagis cognita que nobis minus proxima ſunt. Atqꝫideo quantūlibet ſe longius a nobis genera protulerunt: tanto magis ſunt lucida ⁊ naturaliter nota Dif
ferentie vero ſubſtātiales ille ſunt quas per ſe his rebus ineſſe que demonſtrantur agnoſcimuſ. Precedere autem debet generum ac differentiaruꝫ cognitiovt in vnaquaqꝫ diſciplina que ſunt eiꝰ rei que demōſtratur conuenientia principia poſſit intelligi. Neceſſaria vero eſſe ea ipſa: que genera ⁊ differentias dicimus nullus dubitat: qui ſpeciem ſine genere ⁊ differētia intelligit eſſe non poſſe. Genera vero ⁊ differentie ſunt cauſe ſpecierum. Iccirco eniꝫ ſpecies ſunt: qꝛgenera earum ⁊ differentie ſunt. que ī ſillogiſmis poſita demonſtrantibus illis non rei ſolum verum concluſionis etiam cauſe ſunt: que poſtremis reſolutorijſlocupletius dicemus. cum igitur perutile ſit ⁊ diffinitione quolibet illud circunſcribere: ⁊ diuiſione diſſoluere: ⁊ demonſtrantibus comprobare: hec autem p̄ter earum rerum ſcientiam de quibus ī hoc libro diſputabitur: neqꝫ intelligi neqꝫ exerceri valēt. quis vnquā poterit dubitare quin hic liber maximum totiuslogice adiumentū ſit: preter quē cetera que in ea magnam vim tenent: nullum doctrine aditum prebent.Sed meminit. Porphyrius introductionem ſeſe cōſcribere: neqꝫ vltra quā inſtitutionis modus eſt: formam tractatus egredi. Ait enim ſe altiorum queſtionum modis abſtinere: ſimplices vero mediocri coniectura perſtringere. Que vero ſint altiores queſtiōesquas ſe differre promittit. ita proponit.¶ Mox de generibus ⁊ ſpeciebus illud quidem ſiue ſubſiſtant: ſiue in ſolis nudis intellectibus poſita ſint: ſiue ſubſiſtentia corporalia ſint an incorporalia: ⁊ vtrum ſeparata a ſenſibilibus: an in ſenſibilibus poſita. ⁊ circa conſiſtentia dicere recuſaboAltiſſimum enim nagociū eſt huiuſmodi: ⁊ maioris egens inquiſitionis.¶ Altiores inquit queſtiones pretereo: ne eis ītempeſtiue lectoris animo ingeſtis initia eiuſ primitiaſqꝫ ꝑturbem. Sed ne omnino faceret negligentem: vt nihil preterqͣꝫ ꝙ ipſe dixiſſet: lector amplius putaret occultum id ipſum cuius executionem ſeſe differre promiſit. addidit ne de his minime obſcure pēituſqꝫ tractādo lectori quicquā obſcuritatiſ effūderet: ⁊ tamēſciētia roboratus quid queri iure poſſet. agnoſceretSunt autem queſtiones: quas ſeſe reticere promittit⁊ perutiles ⁊ ſecrete ⁊ temptate quidem a doctis viris: nec a pluribus diſſolute. Quaruꝫ prima eſt huiuſmodi. Omne quod intelligit animus: aut id quod eſtin natura reruꝫ conſtitutū: intellectu concipit: ⁊ ſibimet rōne deſcribit: aut id quod nō eſt: vacua ſibi imaginatione depingit. Ergo intellectus generis ⁊ ceterorum cuiuſmodi ſit queritur vtrum ne ita intelligamus ſpecies ⁊ genera vt ea que ſunt ⁊ ex quibus verum capimus intellectum: in noſmetipſos ludimꝰ. cūea que non ſunt animi caſſa imaginatione formamꝰ.Quod ſi eſſe conſtiterit: ⁊ ab his que ſunt intellectusconcipi dixerimus: Tunc alia maior ac difficilior queſtio dubitationem parat: cum diſcernendi atqꝫ intelligendi generis ipſius naturam ſūma difficultas oſtēditur. Nam omne qd̓ eſt: aut corporeū aut īcorporeūeſſe neceſſe ē: genus igitur ⁊ ſpeciēs ī aliquo hoꝝ eēoportebit. Quale erit igitur id quod genus diciturvtrū ne corporeū an vero incorporeū. neqꝫ enim ꝗdſit diligēter intēdit̉: niſi ī quo hoꝝ poni debeat agnoſcat̉. Sed neqꝫ cum hec ſoluta fuerit queſtio: omneexcludit̉ ambiguū ſubeſt enī aliquid quod ſi īcorporalia eſſe genus ac ſpecies dicantur: obſideat intelligē-