¶ Prouerbiorū

¶ Incipit liber ꝓuerbioꝝ.¶ Capitulū.Arabole ſalomo1nis filij Dauid regis iſrael: ad ſciēdam ſapientiam:et diſciplinam: adintelligenda verba prudēttie: ⁊ ſuſcipiendam eruditionem doctriue iuſticiamet iudiciū ⁊ equitatem. Utf detur paruulis aſtutia et aindoleſcenti ſcientia ⁊ inteln̄ lectus. Audiēs ſapiēs ſaopientior erit: ⁊ intelligensgubernacula poſſidebit.p Animaduertet ꝑabolam ⁊qͦ interp̄tationē. verba ſapiēr̄ tum et enigmata eorū. Timor dn̄i principiū ſapiēties Sapientiā atqꝫ doctrinaꝫt ſtulti deſpiciunt. Audi fili

mi diſciplinam patris tuivet ne dimittas legeꝫ mr̄isx tue vt addatur gracia capiy ti tuo: ⁊ torques collo tuoz Fili mi ſi te lactauerīt peca catores ne acquieſcas eisb Si dixerint veni nobiſcuꝫg inſidiemur ſanguini abſcōedamꝰ tendiculas cōtra ingͦ ſontē fruſtra deglutiamuseū ſicut infernꝰ viuenteꝫ etintegrū qͣſi deſcendentē inh lacū omnē p̄cioſā ſubſtanitiaꝫ reperiemꝰ implebimk domos nr̄as ſpolijs ſortēī mitte nobiſcū marſupiumſit vnū omniū noſtruꝫ: filimmi ne ābules cū eis. Prohibe pedem tuū a ſemitisneoꝝ. Pedes em̄ illoruꝫ admalū currūt: ⁊ feſtinant vto effundāt ſanguinē Fruſtraautē iacit̉ rhete an̄ oculos

do lequēdi qͦ totuꝫ a maiori ꝑte denoīat̉. vtriuſqꝫ tn̄ librideꝰ ē actor pͥncipalis ſic ⁊ totiꝰ ſacre ſcripture. His igit̉ p̄miſſis accedendū ē ad diuiſionē libri. qͥ in tres ꝑtes diuidit̉ ẜm triplicē ꝑabolarū collectionē ⁊ cuilib et eaꝝ ſua p̄facio p̄mittit̉. ſcd̓a ꝑs incipit. x. ca. tercia v̓o incipit. c. xxv.nō tn̄ ſūt tres libri ſꝫvnꝰ. qꝛ vnus actor etvnꝰ modꝰ ꝓcedēdi.⁊ materia ſil̓is in qͣlibet collectiōe habet̉Prima in duas ſcꝫin ꝓhemiū ⁊ tractatū. qͥ incipit: ibi. Timor dn̄i Prologusaūt iſte nō vr̄ eſſe factꝰ ſalomōe ſꝫ ab eoqͥ fecit primaꝫ ꝑabolarū collectionē. ſic̄⁊ in libro pſalmorūdictuꝫ fuit. ꝙ primpſalmꝰ ē ꝓlogus reſpectu totiꝰ libri factꝰ ab eo qͥ pſalmoscollegit ⁊ in vno volumine reponendo.In hoc autē ꝓlogoprimo ponit̉ loquēdi modus cuꝫ dicit̉.a ¶ Parabole ꝑabola dr̄ a ꝑa qd̓ ē iuxta⁊ bole qd̓ ē ſentētia.q̄ nō accipit̉ directeẜm v̓ba prolata. ſeqiuxta .ſ. ꝑ aliqͥd alid̓ſignificatū. ſicut pemulierē ſapientē intelligit̉ ſana doctrīaꝑ adulterā v̓o ſeu meretriceꝫ. doctrina falſa ⁊ ſuꝑſtitioſa.vt dicit h̓ Ra. ſa. ⁊ tali mō loq̄ndi vtit̉ cōiter liber iſte. Secūdo notat̉ actoris nomē ⁊ genus cum dicit̉. b ¶ Salomonis fili dauid regis iſrael. Tercio notatur huius librifructus ſequens qͥ eſt eruditio ſimpliciū vt fiant ſapiētes⁊ ſapientum vt efficiantur ſapientiores. ⁊ qͣꝫtum ad pͥmūdicit̉. c ¶ Ad ſciendā ſapientiā. de diuinis. d ¶ Et diſciplinaꝫ de moribus humanis. e ¶ Ad intelli. ver. pru. q̄dirigunt in agendis. f ¶ Et ſuſcipiendā eru. doct. in doctrinalibus ſcientijs. vt grāmatica. logica ⁊ huiuſmodi.g ¶ Iuſticiam. qͣꝫtū ad habitū. h ¶ Et iudiciū qͣꝫtum adexecutionē. qꝛ iudiciū ē executio iuſticie. ⁊ hec duo pertinent ad maiores. i ¶ Et equitātē. qͣꝫtum ad popularesqͥ ẜm determinationē iudicū debent inter ſe eqͥtatem ſeruare. k ¶ Ut detur paruulis .i. ſimplicibus ꝑ adeptōeꝫp̄dictorū. l ¶ Aſtutia. in malis euitādis. m ¶ Et ado.ſci. ⁊ intel. eſt autē intellectꝰ ꝓprie cognitio pͥncipioꝝ. ſciētia cōcluſionū tam in ſpeculabilibus qͣꝫ in agibilibus. qͣꝫtu v̓o ad ſecundū .ſ. vt ſapiētes efficiantur ſapiētiores ſubdit̉. n ¶ Audiens ſa. ſapientior erit. quia in his que pͥusſciebat magis habituat̉. ⁊ ex hoc aliqua ſibi apparent denouo. ita ꝙ eius ſapientia intenſiue ⁊ extenſiue augetur.o ¶ Et intelli. guber. poſſi. quia non ſolum ſciet ſe regere.ſꝫ etiam alios. p ¶ Animaduertet parabolā ⁊ interp̄tationem videndo verum eſſe intellectum. q ¶ Verba. ſapi. et eni. eorum loquunt̉ enim ſapientes aliquando enigmatice vt occultentur ſententie eorum deſidioſis ⁊ aperiantur ſtudioſis. r ¶ Cimor domini. Hic incipit tractatus prime collectionis que ab aliqͥbus dicitur eſſe factaviuente adhuc ſalomone ⁊ de precepto eius ꝓpter quodvidetur magis ordinata. ⁊ magis poteſt ibi diuiſio reperiri qͣꝫ in alijs duabus ſequentibus. Et diuiditur in duaspartes. quia primo ponitur doctrina per modum familiarem ſeu domeſticum. ſecundo per modum magis lega

lem ⁊ politicum. ſcilicet. capi. viij. Prima in duas: quiaprimo docet a quibus ſit abſtinendum. ſecundo quibusſit adherendum. ſcilicet. iij. capitl̓o. Prima adhuc in duas. quia primo docet vitare rapinam ⁊ auariciam. ſecundo ydolatriam. ca. ij. Prima adhuc in duas. quia primodocet propoſitū modo familiari. ſic̄ pater docet filium. ſecundo modo magiſcōmuni ſicut iudexvel doctor docet populum ibi. Sapientia foris predicat.Sciendum tamē ꝙin toto iſto libro nobene poteſt inueniriartificialis diuiſio.quia nō eſt liber ordinate conſcriptus.vt ſupra dictum eſt.ſed verba notabiliaſalomonis diuerſistemporibꝰ ab eo ꝓlata. Poſtea reuelata ſunt modo ſupradicto abſqꝫ ordīe artificiali. ſicut dictuꝫfuit de libro pſalmorum. propter quodde dluiſione parumeſt curandum. Igitur in pͥma parte dicitur.r ¶ Timor dominiprincipium ſapiētietimor enim conſiliatiuos facit. vt dicitph̓s ſcd̓o rethorice. Conſiliatio vero eſt inquiſitio ſapiētie. s ¶ Sapientiaꝫ atqꝫ doctrinā. ſtul. de ſpi. quia ſolabona ſenſibilia attendunt. ⁊ vt brutaliter viuentes cōcupiſcunt. ideo ſubditur. t ¶ Audi fili mi diſciplinam patris tui .i. ip̄ius dei vt dicit ℟abi ſalo. quia pater eſt omnium ꝑ creationem. ⁊ iuſtoruꝫ ſpecialiter per gratie adoptitionem. v ¶ Et ne dimittas legem matris tue .i. eccleſieque a primo abel iuſto incepit. vt dicit Gregorius. omelia. vij. x ¶ Ut addatur gratia capiti tuo .i. corona gratioſa regalis. vel mitra pontificalis. que ſapientum capitibus debent imponi. x ¶ Et torques collo tuo. Antiqͥtus. enim ſapientes vtebantur torque aurea in ſignuꝫ ſapientie: eo ꝙ eſt ornamentum pectoris. ⁊ quia per ſapiētiam euitatur iniquitas. ideo ſubditur.z ¶ Fili mi ſi te la. pec. verbis dulcibus ad malum te trahere volētes. a ¶ Ne acquieſcas eis: ſed magis reſilias.b ¶ Si dixerint veni nobiſcum. promittendo tibi fideleꝫſocietatem. vſqꝫ ad mortem. c ¶ Inſidiemur. ſanguini.quia per iſtam viām citius poſſumus ditari qͣꝫ ꝑ aliam.d ¶ Abſcondamus tendiculas. id eſt deceptionuꝫ laqueos. e ¶ Contra inſontem .i. innocentem vel ignoranteꝫ.f ¶ Fruſtra .i. ſine cauſa. g ¶ Deglutiamus ⁊cͣ .i. factumnoſtrum ita erit occultum ⁊ opertū. ſicut illud qd̓ deſcēdit in infernū ſeu in lacū ꝓfundū. h ¶ Omnē p̄cio. ſubrepe. in domo eiꝰ. i ¶ Implebimꝰ domos noſtras ſpolijs .i. diuitijs exinde raptis. k Sortē nobiſcū mitte .i.cōica nobis cōſentiendo. l ¶ Narſupiū ſit vnū omniūnoſtꝝ .i. oīa ſunt cōia: ita ꝙ inter nos eqͣlit̓ diuidentur.m ¶ Fili mi ne ambules cū eis. cōicans eoꝝ oꝑibus malignis. ideo ſequitur. n ¶ Pedes em̄ illoꝝ ⁊cͣ ⁊ patetꝭ inlitera. o ¶ Fruſtra auteꝫ ia. ret. ante ocu. pen. i. an̄ auesacute videntes periculum. ⁊ vitantes per volatum. ꝑ rethe hic intelligitur deceptio predicta malignantiuꝫ queden-fruſtra ꝓponitur ſapientibus qui ſunt oculati

E h ij