Druckschrift 
Secunda pars (1493) super libros Esdre. Nemia[m]. Thobia[m]. Judith Hester Job Libru[m] psalmoru[m] Ecclesiasten Cantica canticoru[m] Sapientie [et] eccl[es]iasticum
Entstehung
Seite
2r
Einzelbild herunterladen
 

In libros Eſdre

pto vocaui filiuꝫ meū: videbūt in quem cōpunxer̄tmultaqꝫ alia latiori operi reſeruamꝰ. q̄rite ab eovbi ſcripta ſunt. Cunqꝫferre potuerit: vos legite de his exemplaribusnuꝑ a nobis edita: maledicoꝝ quodīe linguis ꝯfodiunt̉ Sꝫ vt ad cōpendiū veniā: certe qd̓ illaturus ſumequiſſimū ē edidi aliqͥd qd̓h hr̄ ī greco aūt alit̓ hr̄ qͣꝫla me verſum ē. Quid interkp̄tē laniant Interrogēt hebreos. ipſis auctoribusa tranſlationi mee vel arroI gent vel derogent fidem.8 Porro aliud eſt ſi clauſisquod dicitur oculis mihi:volunt maledicere imitant̉ grecoꝝ ſtudiū beniuolentiā: poſt ſeptuaginta trāſlatores iam xp̄i euāgelio corruſcante. iudeos hebionitas legis veterꝭinterp̄tes. aquilam videlicet ſymmachū theodoytionē curioſe legūt. perorigenis laborē in exaplois eccleſijs dedicar̄t. quanto magis latini grati de

berent exultantē cernerent greciā a te aliquid mutuari. Primū em̄ magnoꝝſumptuū eſt infinite difficultatis exemplaria poſſehr̄e oīa: deīde etiā habuerūt hebrei ſermōis ignari ſt̓: magꝭ errabunt: ignorantes qͥs ē multꝭ veriꝰ dixęrit. Qd̓ etiā ſapiētiſſimocuidā nuꝑ apud grecos accidit vt interdū ſcript̉e ſenſum relinq̄ns: vniuſcuiuſlibet interpretꝭ ſeq̄ret̉ erro. Nos aūt hebree lingue ſaltē ꝑuā hēmꝰ ſcīam: latinꝰ nobis vtcūqꝫ ẜmo deeſt: de alijs magispoſſumꝰ iudicare. ea queip̄i intelligimꝰ in nr̄a līguaꝓmere. Itaqꝫ lꝫ hydra ſiIͣbilet. victorqꝫ ſyno incendia iactet nunqͣꝫ meū iuuāte xp̄o ſilebit eloquiū: etiāp̄ciſa lingua balbūtiet. Legāt volunt nolūt abijciant. Euentilent apices: litteras calumniētur. Magꝭvr̄a caritate ꝓuocabor adſtudiū qͣꝫ illorū detractiōe odio deterrebor. Explicit p̄fatio.

b Sꝫ vt ad cōpediū veniā .i. breuit̓ eos ꝯfutē. vide ī opuſculo de vocabulis biblie qͣlit̓ exponit̉ cōpēdiū c Qd̓illaturus ſū .i. dicturꝰ vel cōcluſurꝰ. inferre d̓r cōcludere. d Equiſſimū eſt .i. iuſtiſſimū. qꝛ nemini derogat̉ etplene veritas indagat̉ .ſ. inqͥrendo. Aut egoᵐ Edidi .i.dixi. f Aliqͥd intranſlatione mea.g Qd̓ hr̄ in greco. ẜꝫ. lxx. h Autalit̓ hr̄ qͣꝫ a me verſūeſt. ſi nihil mutauii Quid interp̄temlaniant. detrahendok Int̓rogēt hebreos. vtrū bn̄ addidi.ſic inquiſita veritatel Tranſlatiōi me eſi aūt aliqͥd addidim Vl̓ arrogēt .i. attribuāt. n UVl̓ derogent .i. detrahantſi infidelit̓ ſꝫ certeſolū trāſlatiōꝫ viturant: ſꝫ etiam me ip̄mmaledictis īpugnāt hoc ē qd̓ ſequitur.o Fidē .i. credulita ipſi lectores meetranſlationi. ſi .ſ. fideliter tranſtuli. pPorro .i. terre.Aliud eſt in quo ip̄ioffendūt r Si.qꝛ s Clauſis oculis qd̓ or in vulgariꝓuerbio .i. habito reſpectu ad verita quā docui. vel adbeneficia eis exhibui ſcꝫ tranſferendotot libros. t Dolūt mihi maledicerei. mala ꝑſona meadicē tātū laboraui cōi vtilitate. vIudeos. natione.x Et hebionitas. ſecte ꝓfeſſione. Hebionite quidā fueruntheretici de quibꝰ dicit euſebiꝰ in. iiij. li. eccl̓i. hiſt. Hebioneos demō decepit. interp̄tāt̉ pauꝑes. vere pauꝑes ſt̓ egeni in ſcīa glorie xp̄i. qm̄quidē ſolū hoīem putant ꝑfectū vite ac virtutꝭ virū iuſtū effectū. cōi etiā natiuitate ex viro femina ꝓcreatū. cuſtodiendā vero cenſent: legis obſeruātiā. nec ſufficere ad ſalutē xp̄i eſtimāt fidē ⁊cͣ.Iſi. in. viij. ethy. vbi agit de hereſibꝰ xp̄ianoꝝ. ponit eādēſnīam .. in ꝓlogo ſuꝑ ioſue vltra mediū inuenies ſatꝭ deorigine. aquila ſymmacho theodotiōe: vbi exponit̉ qd̓ d̓r. y Et ori. laborē ⁊cͣ. excetra ſerpens qͥdā de dic̄Iſi. xij. ethymo. Hydra draco ē multorū capitū. qͣlis fuitin lerna palude ꝓuincie archadie. hec latine excetra d̓r.vno ceſo tria capita excreſcebāt: ſꝫ hoc fabuloſum ē.ſtat hydram locū fuiſſe euomētē aqͣs vaſtātes ciuitatē vicinā: in vno meatu clauſo multi erūpebāt: qd̓ hercl̓es vidēs loca ip̄a exuſſit ſic aq̄ clauſit meatꝰ. hydra ab acͣdicta ē. hydor grece aqͣ latine. inde d̓r hydra .ſ. ẜpens aqͣticꝰ. Ouidiꝰ methamorphoſeos. ix. loquit̉ de hydra di.Uulneribꝰ fecūda ſuis erat illa nec vllū. De comitū numero caput ē impune reciſuꝫ. Quī gemīo ceruix heredevalētior eēt. Idē in eodē. Nec ꝓfuit hydre creſcere geminaſqꝫ reſumere vires. Et nota in aliqͥbꝰ libris

ſcribit̉. excedra d. tunc thymologizat̉ qͣi excelſa hydrain aliqͥbus ſcribit̉ ꝑt. iuxͣ ethymologiā. Iſi. tūc d̓r ex cetera. qͣſi ex ceſo tria. iſta lr̄a cōmunior ē hꝫ mediā ſylla naturalit̓ ꝓductā. excetre aūt cōꝑat emulū ſuū ꝓpt̓ detractiōis ſibilū. qꝛ alijs infundit emulatiōis venenum.a Synon. qͥdā fuitꝓditor cꝰ inſidijs capta fuit troia d̓ſtructa: greci. x.annos ciuitatē obſediſſent caꝑe valentes equū ligneuꝫīmenſe ſtature fecerūt. armatis militibꝰ impleuerūt ſynon vero fingens ſetimore mortis grecoꝝ caſtris effugiſſeaſſecuratꝰ a troianisſi ſecreta eis panderet dānaoꝝ. mentiteſt eis illū equū ī honore palladis fuiſſefactū. tāte eētmagnitudīs ne poſſet intrare portas ciuitatis: qꝛ ſi intraretnunqͣꝫ ciuitas capipoſſet. cuiꝰ verbis ſeducti. portas freger̄t ita equū introduxerūt. ſynon aūt illanocte dormirenttroiani: aperuit oſtiola equi: īcluſi milites exierūt ciuita ceperūt ſicut in ſecundo libro virgilijeneidos pleniꝰ recitat̉. dr̄. z Uictorqꝫ. cui ꝯꝑat emu ſuū detractiōis īcendia iaciētē. bEuentilent apices. ilr̄as: euētilare d̓r adventū diſpergere.ijcere. exqͥrere. excutere. inueſtigare. diſcutere. in iſtis duabus ſignificationibꝰ pōt accipi hic. licet in oībꝰ bn̄ poſſetexponi. c Ir̄es calumnient̉. falſo criminent̉. calumniator em̄ d̓r falſi criminis accuſator. cetera plana ſunt. Explicit qualiſcūqꝫ expoſitio iſtius ꝓlogi.Primus liber Eſdre incipit.Rit ſacerdos ſuꝑ ſolio ſuo Zacharie. vj.Scd̓m in libris p̄cedentibꝰ dictū eſt. deus ſub rōne abſoluta ſubiectū ē in tota ſacra ſcriptura. ſub rōibus aūt cōtractis ſubiectū eſt in ꝑtialibꝰ libris: ſicut corpus mobile abſolute ſumptū ſubiectū eſt in tota ph̓ia naturali:corpus v̓o mobile animatū ſubiectum eſt in libro de aīa in alijs libris ſequētibꝰ ad ipſum. eodem modo deusſub rōne gubernantis ppl̓m iſrl̓. ſubiectuꝫ eſt in libro Iudicū alijs libris hyſtorialibus ſequētibꝰ. vario tn̄ modoẜm variationem huius regiminis. deꝰ em̄ hunc ppl̓m pꝰingreſſum terre ꝓmiſſiōis triplici gubernauit. Prīo iudices. ſic de eo agit̉ in libro Iudicū. Scd̓o reges. ſic tractatur de eo in librꝭ Regū Paralyp. Tercioſacerdotes .ſ. a reditu captiuitatꝭ babylonice vſqꝫ ad xp̄mExpeditis aūt duobus primis modis. terciūus

Da ij