Quod ſi p̄ſciſſet. non antea ꝯſtituiſſet. Inſipiensergo ſcd̓m vos fuit. qd̓ etiam cum apud vos ꝯſtetei vtiqꝫ indulgere debetiſ. non eum p̄cibus inquiecare aſſiduis. Quanto em̄ eum vt vos de captiuitate eripiat frequētius oratis. tātomagis eiꝰ dolorem innouatis. Debet ergo quiſꝙͣ huiuſmodi cregere doctoribꝰ. & fidē eoꝝ accōmodare tractatibus. ¶ CXXIIII. ¶ Ꝙ corꝑalia dicuntur de deo in ſcriptura nō ꝓprie ſed tropice.Ed dicit michi aliquis. Cū illi dicta ſuaꝓphetaꝝ autoritate ꝯfirment. cur tā grauiter in eos inueheris. & in ꝓphetas nichil dicis. An neſcis ꝓphetas dixiſſe. caput & oculos & nares & manus & brachia. & vniuerſa corporis liniamenta deū habere. Dixerūt etiam illuꝫſingulis diebus iraſci. & vt leonem rugire ꝙͣ aliamulta huiuſmodi. Cui ego reſpondeo. ꝙ obſcuraſunt ꝓphetarū dicta. nec omnibꝰ ſatis aꝑta. Propter hoc cū in eis talia inuenimꝰ que ſecundū literam accipiētes a tramite ratōnis exorbitent. allegorice illa interp̄tamur. vt ad rectitudīs ſemitaꝫreducamus. Neceſſitas em̄ cogit hoc nos agere.quoniā aliter non poteſt ratō litere ſtare. Veſtriautem doctores nequaꝙͣ deuꝫ vt oportuit cognouerunt. ideo dicta ꝓphetarū ſuꝑficie tenꝰ exponētes in eis errauerunt. Si autem vis ſcire ꝙ quedāverba ſcripturarū allegorice nos oportet intelligere. eo ꝙ ad literā expoīta non poſſunt ſtare. Vide quid liber numeri dicat de filijs chore. Aꝑiensinquit terra os ſuum deuorauit illoſ. nūquid terrahabet os. Item in libro iudicū ait gaal ad zebul.Ecce ppl̓us de vnibilico terre deſcēdit. Nunquidterra vnibilicū habet. Dauid quoqꝫ ait. Gaud̓būtcampi & omnia que in eis ſunt. Et iterū. Flumīaplaudent manu ⁊cͣ. Nunquid campi gaudere. flumina manus habere. vel montes poſſunt exultareSalomon quoqꝫ ait. Aues celi portabūt vocē tuā⁊cͣ. Nūquid vel auis verbum dicere vel habēs pēnas aliquid poteſt anūciare. Abacuc etiam ꝓpheta dicit. Lapis de ꝑiete clamabit ⁊cͣ. Nūqͥd vel lapis clamare vel lignū poteſt reſpondere. Deniqꝫcorꝑea que deo aſcribitis. non niſi corꝑee ſubſtantie & rei cōgruunt imaginarie. deum huiuſmōi eſſe indecens eſt credere. Conuenit ergo que de illotanꝙͣ corꝑeo dicunt ſcripture. non literaliter ſedallegorice vl̓ tropice exponere. Nam ſi deum imaginem aut ſimilitudinē vllam habere dicimus multiſ ꝓph̓aꝝ autoritatibꝰ ꝯtraimꝰ Verbi gratia moiſes ait filijs iſrhael. Cuſtodite ſolicite animas veſtras. Non vidiſtis aliquā ſimilitudinē in die. qualocutus eſt dominꝰ in oreb de medio igniſ. ne forte decepti facietis vobis ſculpturam ⁊cͣ. Cunqꝫꝓhibuiſſet eis ne deum ꝯpoſitis corꝑalibꝰ aſſimilarent. veritus etiam ne forte corꝑibꝰ eum ſimplicibus ꝯformarēt. Adiunxit ne forte eleuatis ad celūoculis videns ſolem & lunā & omnia celi aſtra errore deceptus adores ea ⁊cͣ. Nec reputes moyſēhoc populo iubentē metuiſſe. ne p̄dictorū corꝑuꝫfiguras vel imagines adorent. cum iam creaturaseſſe non dubitarēt. Sed hoc potius timuit ne deum imaginē alicuius horum habere crederēt. Etido ꝓ illo huiuſmodi factas ſimilitudīes adorarētEſaias quoqꝫ ꝓpheta ait. Cui ſimilem feciſti deūaūt quā imaginem po. e. Et iterum. Cui aſſimulaſtis & comꝑaſtis me & feciſtis ſimilē. Dauid etiāverba deum non eſſe localē cōꝓbant. vt ꝑ hoc cōſequenter eum non eſſe corꝑeum innuant. Ait em̄quo ibo a ſpiritu tuo ⁊cͣ. Salomon etiam idē ſentiens ait. Sic celum & celi celorū caꝑe te nō poſſūt⁊cͣ. Et hieremiaſ. Nūquid nō celum & terram egoimpleo dicit dominꝰ. Ecce liquido patet ꝙ ſi ſcripturas doīm corpus & omnia corꝑis mēbra dicentes habere. quarū autoritate volumus hoc ꝓbareſuꝑficietenus exponamꝰ. omnibus ſupͣdictis teſtimonijs ꝯtraimus. CXXV. ¶ Rationes de deo ꝓphetice.Vnc in magno palatō ratōnis accubituri ſolum eius quibuſdam ſententiaꝝ floribus ſternamus vt poſtea d̓lectabiliꝰ īeo ratocinaturi ſedeamus. Illeqꝫ ſententie vobiserunt quidam gradus ad ꝯꝓbandū ꝙ deus ſit. &ad cognoſcendū quid ſit. Prius em̄ debemꝰ ꝓbare deum eſſe. & poſt oſtendere nichil ei ſimile eſſeQuedam nāqꝫ ꝑs hominū & deum eſſe negant. &mundum ab eterno & ſine creatore fuiſſe affirmātQue nos neceſſitas cogit. vt etiam ratōnibꝰ philoſophicis prius deum eſſe monſtremꝰ qui mūdūcreauit. Si em̄ mundum cū omnibꝰ quē in eo ſūtcreatum eſſe oſtendā. tunc deum eius creatorē neceſſario eſſe ꝯcludam. Cunqꝫ mundi creatoreꝫ eſſeꝓbauerimus. cōſequent̓ ip̄m habere nullā ſimilitūdinem ratōne oſtendemꝰ. Itaqꝫ fere in hoc omneſph̓i ꝯſentiunt. ꝙ ꝑfecta ſapiētia principiū eſt omnium rerū. lumen p̄clarum. ſubſtātia ſubſtantiaꝝargumentū rerū vniuerſarū. Poſt hanc eſt animapoſtea vero materia. Que .ſ. duo ſimplicia ſunt etomnium creaturarū prima. totiuſqꝫ rei cōpoſiteorigo & cauſa. De quibus gradatim factū eſt firmamentū cū omniū quas poſſidꝫ varietatē i maginum atqꝫ formarū. Nam firmamentū quidem cūomnibus que cōtinet eſt reuera ꝯpoſitū. licet eoꝝreſpectu que circulo lunari ſubiacent dicatur ſimplum. Sic em̄ eſt in rebus omnibꝰ. vt aliud reſpectu illius d̓ quo factum eſt dicat̉ cōpoſitū. reſpectu vero eius quod de illo fit ſimplū. Et qꝛ om̄ismateria eo qd̓ d̓ illa factū eſt ſimplicior eſt. nec inſe ſui ꝯpoīti formā vel imaginē habet patꝫ firmamenti materiā nullam in ſe corꝑeam formā habere& ideo omnino ſimplā eſſe. Ꝙ ſi dicamꝰ aliquid īea cōpoſitum eſſe. aliam quoqꝫ materiam neceſſeeſt eſſe de qua ꝯpoſitum ſit. que et illa ſimplicior.ſit. Sed et illam dicenteſ cōpoſitam. aliā quoqꝫ fatebimur ſimpliciorē habere materiā. et ſic in infinitum ꝓcedemus. Quod vt vitemus. neceſſe eſt vtillam materiā .ſ. firmamēti ſimplā eſſe fateamur.Et quoniā materia ipſa varias in ſe quas vnꝙͣ habuerat nouiter in ſe formas ſuſcepit. cōſtat ꝙ eaſnon ex ſe ſed alterius rei adiūctōne. que et potentior et ſimplicior ſit habuit. que .ſ. in ſe diuerſasformas et imagines fecit. maxime cū nulla ſibi neceſſitas eſſet. vt taleſ in ea fierent forme vel imagines. Hoc magis ex anime deſiderio factū eſt quetali rei voluerit ꝯmiſceri. cui nunꝙͣ fuerat ꝯmixtavt in ea ſua pateret potentia. Nec igitur pꝰꝙͣ illirei ꝯmixta eſt ꝑiter & ꝯglutinata. ex noua ꝯmixtōenouis eſt materia formiſ informata. Quoniā ergofirmamētū cū oībꝰ q̄ poſſidꝫ ſecundū ph̓os ꝯpoſitum eē nō dubitat̉. neceſſe eſt vt pͥncipiū haberecredat̉. Etem̄ cōpoſitū om̄e neceſſe eſt ꝯpoſitorēhabere quia nec aliquid poteſt ſeip̄m creare. Creatorem ergo mundi qui deus eſt. eſſe neceſſe eſt.Quem .ſ. nec creatum eſſe nec nouatum ſꝫ et̓nuꝫneceſſario credere cōuenit. Alioquī creatorum vl̓nouatorum numerus fine carebit. nec compoſitū
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten