ſed ſimplicem oportet eum intelligi. quia omniscōpoſitio motus eſt et actus ſimplicis rei. Pret̓eaqd̓ primū eſt. principium habere non poteſt. om̄iſautem ꝯpoſitō principiū aliquod habet. Itaqꝫ neqꝫ corporeus eſt. quia corꝑeū omne ꝯpoſitum eſtIterū neqꝫ mobilis eſt. quia omne qd̓ mouet̉ ꝑtibus cōſtat. & omne tale cōpoſitū eſt. Rurſus necvariat̉ nec corrumpit̉. qua vtrūqꝫ mortalium eſt.primū autem omniū īmobile. Item nec creſcit ꝑ ſenec auget̉ aliunde. Nam omne quod vel cremēturecipit vel augmentū ꝓculdubio eſt ꝯpoſitū. Iteꝫnec decreſcere ꝓbatur. quia quod decreſcit corrūpitur. Rurſum nullius creature in aliquo ſimilitudinem habet. quia ſimilitudo qualitatis eſt. Ipſevero nulli ſubiacꝫ qualitati. ergo nec ſimilitudiniPreterea duoꝝ aliquorū ſimilitudo vnum ꝑificatalij. ei vero nichil poteſt in aliquo ꝑificari. Deīqꝫcum materia que creata eſt. nullā habeat in ſe formā vel imaginē. multoiinꝰ ip̄ius nature creatordeus qui ſimplicioris ac ſubtilioris eſt nature vllam putandꝰ eſt habere ſimilitudinem.¶ CXXVI. ¶ De mundi ceratōne.Cce ratōnibꝰ ph̓icis his qui nō creduntſcripturis ꝓbauimꝰ deum omniū eſſe factorem. nullāqꝫ habere creature vlliusſimilitudinē. Porro iuxta eoſdem ph̓os ex ꝯiūctōne vniue̓ſalis anime cū materia gradatī facta ſūtomnia. Dicunt em̄ ꝙ quādo materie anima cōiuncta & ꝯglutinata fuit. primo omniū formatuꝫ eſt& ꝯpoſitū maius firmamentū in quo nulla ſunt ſidera. & quod omnes circulos moueri facit. Poſtillud vero formatus eſt ſignifer circulus ī quo. xij.emicant ſigna. Tercō loco factus eſt ſiderū circulus. que ſemꝑ ſitum ſuum ſeruantia in locis ſuis ꝑdurant fixa. Quarto loco ſaturni factus eſt circūlus. Quinto iouis eſt orbis locatus. Sextū porrolocū martis ſibi vendicat enſis Septīo ſolis circulus lucet. Octauū veneris globus poſſidet. Nonūmercurius ſortitus eſt. Da lune ꝑtes decimus locus inferiores. His vero circulis omnibꝰ ꝯpletisac ceteris que ſunt in eis. tunc cepit motꝰ iſte rotundus qui dicit̉ ſimplex ac ꝑfectus. & motꝰ illein materia calorem qui effuſus eſt ꝑ eam genuit.ip̄aqꝫ eum recepit. & inde facta ſunt. iiij. elementa. videlicet. Ignis & aer. terra & aquā. Quia v̓omotu & virtute qualibet ab aliquo p̄cedēte quanto ꝓximiora ſunt illa ad que ꝓdeunt his a quibuſꝓcedunt. tanto maiorē inde vim & fortitudinē accipiunt. calor il le qui de motu firmamēti ꝓceſſit īlocis vicinioribus multo plus incaluit. factuſqꝫ ēignis calide nature videlicet ac ſicce. Quia veropauliſꝑ calor ille longiuſa firmamēto receſſit vimſuam modice iam amittenſ aliquantulū tēpuit. acdebilior fuit. ſed etiā ſeſe hac illacqꝫ cōmouit. vnde facta eſt aeris natura calida videlicet & humida. Omnis em̄ calor ꝙͣdiu fortiſſimꝰ exiſtit. deſiccat & cōburit. Exquo vero tēpeſcit. molleſcere acliquefieri facit. Quoniā aūt adhuc longiꝰ a firmamento receſſit. radice quaſi ꝓcul exiſtente vigorēamiſit. Ideoqꝫ natura ꝓfluxit frigida. factaqꝫ eſtliquida & pōderoſa videlicet aqua. Et quia lōgiꝰadhuc ꝙͣ erat a firmam̄to receſſit. ip̄a frigiditatisnatura ꝓpter nimiā remotōnem fortior ac ſpiſſiorcōgelatior & durior extitit. factaqꝫ eſt frigida &ſicca. & ip̄a eſt terra. ¶ CXXVII ¶ Deformatōne rerū ꝑ interualla ſex dierum.Ompleta igitur hoc modo elementoruꝫcreatura. mouit eaꝫ natura & vis firmamenti ad faciendā voluntatē & iuſſionēdei. Cūqꝫ vis firmamēti ſic adinuicē mouiſſet cunTa. ꝯmixta ſunt īter ſe ꝑiter & cōiuncta. Et ip̄aeorū cōmixtōne geīta ſunt alia mīora corꝑa .ſ. inanimata & animata. Inanimata videlicꝫ vt lapides& mētalla ceteraqꝫ que cōtinent̉ in terra nec creſcunt. vt argentū viuū & ſulphur & alia. Animata vero vt arbores & herbe. Aanimalia quoqꝫ &irratōnabilia vt bruta. & ratōnale .ſ. homo qui factus eſt poſt omnia. Nec autē omnia licꝫ diuerſaita diuina reſtrīgit potentia. vt in uullo peītus repugnantia ſibi videant̉ aut diſſona. Sed & vnumquodqꝫ īferiꝰ reſpectu ſuꝑioris ſimplū reſpectuvero inferioris dicit̉ cōpoſitū. Humanū auteꝫ corpus quod omnibꝰ inferius. quia ſub eo nichil eſtin ordine rerū. non īmerito dicit̉ cōpoſitum. factꝰqꝫ eſt homo ex ſimplici oīno .i. anima & corꝑe omnino cōpoſito. Dicunt aūt ph̓i ꝙ ratōnalis animaꝓcedit de vniuerſali. Iudei vero omnes animas īprincipio mūdi ſimul aſſerūt eſſe creataſ & in unoloco repoītas. & quouſqꝫ incorꝑent̉ omnes nō eſſe venturū diem iudicij. Exquo autē incorꝑabuntur. ſtatim ꝓuenire finem mūdi. Porro xp̄iaī quotidie nouas aſtruunt animas ꝓcreari. formatiſqꝫnouis corꝑibꝰ infundi. Quidquid autem de aīmaquiſqꝫ credit ꝓculdubio qui ratōem dedit om̄iafecit. & omniū cauſa exiſtit. Ip̄e igit̉ hominē ꝑfudit & illuſtrauit ſue celſitudīs ſapientia. ꝑ quā &cognoſceret & diſcerneret omnia. Facta eſt itaqꝫſpecies hominis inter ſpecieſ aīalium vtiqꝫ melior& elegantior & in omnibꝰ p̄ſtantior. Vude & iuſte vocat̉ microcoſmꝰ .i. minor mundꝰ. Sed hic īfideliū orit̉ queſtio. Cum deus inquiūt vt dicitisomnipotēs ſit. cur hec omnia que creauit nō ī unoſed in tot dierū ſpacō pauliſꝑ oꝑando compleuitQuibus ego reſpōdeo. Ꝙ ratō non patit̉ vt quoniam vna creatura tardius eſt creata ꝙͣ alia. Ideoſummus earū creator minus potens credat̉. Nonem̄ hoc ex eius īpotentia fuit. Sed quia illarū altera mollior. altera durior in forma ſuſcipiēda fuit.Verbigratia. Si fe̓rum & es. plumbū & ſtānū picem & ceram ſimul accipiaſ. & maſſam ex omnibꝰiſtis ꝯmixtam eodem momēto in ignē mittas nunquid omnia vno eodemqꝫ tꝑis ictu liquefiēt. Nōvtiqꝫ ſed prius cera. poſtea pix. deinde ſtannū. d̓inceps plumbū. poſtmodū es ad vltimū v̓o ferrūNunquid hoc imputaſ ignis virtuti. an eoꝝ variedebilitati. Nā vtiqꝫ virtutē ignis eandē erga omnia cuncti norunt. Sed ea que molliora ſunt citius. que vero duriora tardius liquefiunt. Sic ergo& in creaturis mundi non alia de cauſa tot dierūtrāſiuit mora. niſi quia quedam eaꝝ tardiores fuerunt in ſuſcipienda forma ¶ CXXVIII.¶ De quibuſdam fabulis libri tharuth id eſt doctrine iudeorum.Ed doctores veſtri dum nobis in quibꝰdam ꝑtinaciter obſiſtere nitunt̉. ip̄i etiaꝫſibimet cōtrarij inueniunt̉. Dicunt eniꝫꝙ deus quando firmamentū conſtituit. peītus illud ꝑficere non valens. quoddā magni foraminisſpacium in ſeptentrionali parte reliquit. vt ſiquisaliquando exurgens equalē ſe ei opponeret. reſpōderet ei dicens. Si tu ſicut ego deus es locū illumquem ego reliqui aꝑtum claude ſi pōtes. Hoc aūtꝙ patens ſit mendaciū omnibus eſt manifeſtum.
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten