lib̓.eum ſuſcitauit. Exurgēs aūt puer exclamauit Vere magnus eſt deꝰ xp̄ianoꝝ. qui ꝑ famulū ſuū eraſmum me reſuſcitauit. pater vſqꝫ nūc errauimusNā deos quos colebamꝰ vidi in inferno torqueriincendijs gehēnalibꝰ. Deꝰ v̓o quē p̄dicat eralmꝰ.ſolus deus eſt. & magnꝰ deꝰ. Hoc audito anaſtaſius credidit. & domꝰ eiꝰ. & vniuerſꝰ populus baptizati ſūt. xl. milia hoīm. Cepitqꝫ vniuerſus populꝰ aras ſb̓uertere. et ſimulacra ꝯterere. Fraſmꝰaūt ī doctrina cōfirmare. Maximianꝰ aūt ea q̄ facta ſūt lucride vt audiuit. eraſmum teneri & ſibiofferri iuſſit. Qui interrogatꝰ ab eo. cuiꝰ religionis ſe cultorē aſſereret. tacebat. celūqꝫ oculis aſpiciebat. Maximianus aūt eū exalapari iuſſit & ait.Conſule tibi & accede ſacrifica dijs noſtris. Quireſpōdit. qͥbus dijs iubes me ſacrificare. App̄hendit ille manū eiꝰ. eūqꝫ in interiora tēpli deducensoſtēdit ei ſtatuā. xij. cubitoꝝ dicēs Hic eſt iouisinuictiſſimus. cui ego & oīs cetus noſter deẜuimus. Ac ſāctus viſo dyaboli figm̄to ſignū ſāctecrucis oppoſuit. ſtatimqꝫ ſoletenus ſtatua illa corruit. et penitꝰ cōminuta et in cinerē redacta eſt.ex qua etiā draco magnus exiuit. Qui tracto lubrico ꝑnicioſus ferebat̉ in populū. qui & hanelitu ſiml̓ importabilis. & viſu quos obuios habuitinterfecit. Imꝑator ergo ſe vidēs illuſū. ad palatium feſtinus occurrit. Vir aūt ſāctus drachoni neamplius in populū deſeuiret imꝑauit Qui ſtatimdiſceſſit. Ꝙ vidēs populus hic ſirmitanoꝝ ꝓclamauit. Magnus eſt deus xp̄ianoꝝ. multiqꝫ crediderunt in dn̄m. Indignat̉ aūt ſathanas cū ſuis. &vaſa q̄ diu poſſiderat. ſibi eripi dolebat. fremituſqꝫ & colliſiones ꝑualide qͣſi cōpugnantiū adu̓ſuꝫſe caſtroꝝ audiebat̉ in aere. Ecōtra ſāctis angelisgaudiū erat. ita vt audirent̉ voces iubilātiū & canentium gloria in excelſis deo ⁊cͣ. Populus autēſuccinēdo reſpōdebat amē. Maximianus aūt indignans. p̄cepit omnē illum cetum candidatoꝝ crucidari. ſicqꝫ triginta milia circiter ſacrificare nolētes martinio ꝯſummati ſunt. Qui dū ducerent̉ adrictimā clamabāt. Ora ꝓ nobis pater eraſme. &cōmenda nos deo. Ꝙ cū feciſſet obuiātes angeliſancti martiꝝ animas triūphātes ſuſcipiebāt. deducētes ad celi palatia. Audiebant̉qꝫ voces canētium alleluia..XXIX.De quibus tormentis illeſus exiuit.Vnc maximianus furibūdus ꝯtra ſāctūyoris eius adequanē exhiberi & rehem̄iuſſit cunicā habitudinē ereā ſtatu re corter igniri. ſanctoqꝫ martiri circūdari. Qui factoxp̄i ſignaculo xp̄m interius indutꝰ excādeſcensillud indumentū letꝰ & alacerſibi circūdat pſallēſ& dicens. Trāſiuimꝰ ꝑ aquā & ignē. nunc educasme deus in refrigeriū. Statimqꝫ tunica illa adeorefriguit. ac ſi largiſſimis imbribꝰ inundaret̉. necaliquā aduſtionis maculā beato martiri ꝓrſus intulit. Qui mox imꝑatori gratulabūda voce inſultans ait. Ecce comꝓbaſti ſtultiſſime hoīm. qꝛ virtus xp̄i. flamis & ignibꝰ imꝑauit. et deos tuos lapideos & fuſiles inualidos reddidit. Tunc imꝑator iubet ſarcaginē igniri. plumbūqꝫ. piceꝫ. reſinācerā. oleumqꝫ ꝑiter in ea eliquari. et athletā xp̄ip̄cepit illic immeigi dicēs. Nūc eraſmus artes ſuas exciret. nūc ferrea latera ſibi fabricet. noſtrūqꝫſi p̄ualet ꝯtemnat imperiū. et preꝑatum eludat incendium. paret̉ tirānicis p̄ceptis. & ingens ollalignoꝝ copia ſuccendit̉. quā ſāctus xp̄i rexillo ſemuniēs letiſſimus inſilit dicens. Nec olla michi refrigeriuꝫ p̄ſtet. in nomine dn̄i hieſu chriſti. Illo talia ꝓſequente. circa corpꝰ innoxiū furebat incendium. & vel ut indignās ad iniurias eidē illatas. advltionem eius creatura armat̉. Nā exiliens ex vndoſa ſartagine. quedā torrēs ſcintillācia maximianum cōminꝰ ſtantē (nō neſcia quē quereret) petit. eiqꝫ adeo valide infligit̉. vt cū eiulatu terribili vociferaret̉ dicens. Ardeo ardeo viroꝝ optimeeraſme ora pro me. At ſāctus qui inter ſpumēosardentium vertiginū cumulꝰ ſubito credebat̉ arſurus. ſtupentibꝰ cūctis. illeſus ibi diutiꝰ ꝑſtitit& tandē ex ſartagine rediēs. ludibūdus maxīanodixit. Quid ē imꝑator. ecce dn̄s noſter hieſus chriſtus. cui oīs creatura deẜuit machinamēta tua diſſoluit. et dolor quē michi ꝑaueras. in caput tuuꝫrecidit. aīmaduertendū licet tibi. quō cum ardoribus ſēpiternis poteris habitare. ſi temꝑariū igniculum ſufferre nō p̄ualuiſti. Et ꝙͣuis iā tibi reſpōdeat malicia tua futuroꝝ maloꝝ p̄ſaga. patientiātn̄ dn̄i hieſu qui malum ꝓ malo reddere ꝓhibet.imitantes. in eiꝰ noīe precipimus vt a vexatōnishuiꝰ dolore dimittaris. vt circūſtans populus deipotentiā collaudans. a dyaboli laqueis reſipiſcat.quo dicto ſtatim ab illo ꝯquieuit om̄is vſtulatōis.XXL.¶ De felici tranſitu eiuſdem.T ille miſer putans ſibi magicis artibusilluſionem inductā. iuſſit ſanctū ad carcerem deduci. et cathenis vinciri ac diligenter cuſtodiri. vt in ſequenti die nouis & inexꝑtiseum tormētis diſcerperet. ac cū ſāctus ī carcerevinctus teneret̉ noctis medio iuuenis ei ſplendidiſſimus aꝑuit. pulſanſqꝫ latus eiꝰ. et omnē cōcathenationem diſſoluēs ait. Fraſme ſurge. et apprehendens eum eduxit de ciuitate. Qui diuina ꝓuiſione reꝑta naue trāſmigrauit ꝓuintiā. Maximianꝰv̓o interim cū eū requiſiſſet. et nō inueniſſet exagitans caput. et in riſū ſolutus. magnos inquit cruciatus ꝑtulit eraſmus. ſed dū fuge ſapienter ꝯſuluit. maiores effugit. Seruus aūt dei delatus in cāpaniam. ad ciuitatē formianam ꝑ. vij. dies ibi deilaudibus vacans. ꝯſolatione diuina refouebat̉. etangelica viſitatione recreabat̉. Quibus cōpletis.vox de celo ꝯſolatoria ad eū facta eſt dicēs. Eraſme ſerue bone & fidelis. qui bonū certamē ce̓taſti. qui maximū michi fructū in terris acqͥſiſti. veni ingredere in gaudiū dn̄i. Suſcipiens aūt viditcoronam rutilantē deſurſū allabi ac ſuꝑ ſe dimitti& inclinans caput ſuū dixit. Dn̄e ſuſcipe ſpiritummeū in pace. Tūc deuotiſſimas deo gratias agēsanimaꝫ creatori ſuo ꝯſignauit. que niue candidiorapparens. angelico ductu deportata. viſa ē celoꝝalta penetrare. ¶. XXXI. ¶ De ſāctobonefacio & aglae. ¶ Ex geſtis eius.N illis etiaꝫ tꝑibus erat romē mulier nobilis noīeaglaes filia acacij quōdam ꝓcōſulis. Nec ergo tercandidam egerat rome p̄fecturam. habens ſub ſelxx. ꝓcuratores & tres. et vnum qͥ ſuꝑ om̄es eratnomine bonefacium adulteꝝ. qui etiaꝫ cū ea cōmiſcebat̉ in peccatum. Erac tn̄ hoſpitalitatis larguset oꝑibus miſericordie intentus. Tandē aglaes ꝑgratiam dei cōpuncta. vocato illo dixit. frat̓ ſcisin ꝙͣta peccata ꝯuoluti ſumus. non eſtimantes qꝛdeo aſſiſtere debemꝰ. et rationē r̓ddere de malis q̄geſſimus. Audiui aūt a xp̄ianis ꝙ ſi quis adminiſtraue̓it ſanctis qͥ agonizant̉ ꝓ noīe chriſt. ꝯſors