Vꝰ liber¶ I Epilogus de vnitate diuine ſubſtantie.Eus eſt ſubſtātiaīcorporea. ſimplex& incōmutabilis.īmenſa & eterna.incōprehēſibilis &ineffabilis. multipharie tamē vtcūqꝫ nomīabilis. naꝫdicit̉ breuiter quidquid eſt. nichil tn̄de ip̄o digne dicipoteſt. ſed ecipſoiam indignū eſt. quod dici p̄t. Nam veriꝰ quidemcogicat̉ deus ꝙͣ dicit̉. & verius eſt ꝙͣ cogitat̉. &hoc ſolū videlicet eſſe de ip̄o ꝓpriiſſime dici videt̉.qm̄ om̄ia cetera. ip̄ius eſſentie cōꝑata. merito noneē dicunt̉. vnde ego ſū ait qui ſum. hoc nomē michi eſt ineternū. Itaqꝫ dicere. quid ē deus ſecūduꝫſubſtantiā eſt īpoſſibile. meliuſqꝫ īnoteſcere poterit ex oīm rerū ablatōne. Negatōes ſiquidē in diuinis vere ſunt. affirmatōnes aūt incōpacte. nō em̄ ēaliquid eoꝝ que ſunt. nō quia nō ſit. nō ens. ſed qͥaſuꝑ omne ens. & ſuꝑ eſſe exiſtēs. Ip̄e eſt em̄ vt aitdyoniſius. archanū bonū ratōni omī ſuꝑeſſentiale.vnitas vnifica om̄is vnitatis ſuꝑeēntialis eſſentiaIntellectꝰ īuiſibilis. inſcrutabilis tanꝙͣ nō ente veſtigio vllo in occultā eius multitudinē ꝑuenientiū.nō tamē incōicabile eſt bonū vlli eoꝝ que ſunt. Nichil em̄ vniuerſaliter boni ꝑticipatōe priuatū eſt.ip̄e eſt ratō ſimpla & vere exn̄s veritas. circa quaꝫvt purā & nō errantē ſcientiā diuina fides ē vnicūcredentiū fūdamētum eos collocās veritati. & eisveritatē. Ip̄a eſt ſubſtātia adunatrix cognoſcētiū& cognitoꝝ reſtituēs a malo. magis aūt ſtatuensin bono. ordinās & ornās & integritatē ꝑficiens.& oīm maculas ſoluens. ip̄e ē vt ait gregoriꝰ nazāzenus cuiꝰ eē totū eſt inſuꝑabile quoddā ſine fineſubſtantie pelagus. nullis termīs limitibuſqꝫ circūdatus. omnē ſenſū om̄em naturā om̄e tempus ſuꝑgrediens. ipſe ē vt ait auguſtinꝰ. quem amat om̄equod amare p̄t. ſiue ſciēs ſiue neſciens. Ip̄e eſt quēnemo amittit niſi deceptꝰ. quē neno querit niſi admonitus. quē nemo īuenit niſi purgatus. ip̄e ē cuinos fides excitat. ſpes erigit. caritas iūgit. ip̄e ē ꝑquē om̄ia que ſine eo nichil eēnt tendūt ad eſſe. ip̄eeſt qui malū nō facit. & facit eſſe ne peſſimū fiat.ip̄e eſt de cuiꝰ regno lex etiā in iſta regna deſcribitur. cuiꝰ legibus arbitriū aīme liberū eſt. boniſqꝫ p̄mia & malis pene fixis ꝑ om̄ia neceſſitatibꝰ diſtribute ſunt. cuiꝰ legibus ī euū ſtātibꝰ motꝰ īſtabilisrerū mutabiliū ꝑturbatuſ eē nō ſinit̉ freniſqꝫ circūcūtium ſeculoꝝ ſemꝑ ad ſimilitudinē ſtabilitatis r̓uocat̉. ip̄e eſt ꝑ quē vniuerſitas etiā cū ſiniſtra ꝑteꝑfecta eſt. ip̄e eſt in quo ſunt om̄ia. cui tn̄ vniuerſecreature nec malicie nocet. nec error errat. Deniqꝫip̄e eſt vt ait beatꝰ Beruhardꝰ qd̓ ad vniuerſū ſpectat. finis. qd̓ ad delectatōꝫ. ſalus. qd̓ ad ſe. ip̄e nōuit. ip̄e eſt nō minꝰ ꝑuerſoꝝ pena. ꝙͣ gloria humilium. Eſt em̄ ratōnalis quedā equitatis directō incouer tibilis atqꝫ īdeclinabilis quippe attīgens vbiqꝫ. cui illiſa om̄is prauitas cōturbet̉ neceſſe ē. ipſeeſt longitudo ꝓpter eternitatē intermīabilē. latitudo ꝓpter caritatē īmenſurabilē. ſublimitas ꝓptermaie ſtate inattigibilē. ꝓfundū ꝓpter ſapientiā inſcrutabilē. hunc ſancti ſcd̓m apl̓m cōprehendunt.AmdicivpmiciinſysMnrom eū vopipepmeben̄ aximpa vnimi acorPorro vt ait ſecūdus ph̓us. ip̄e eſt īmortalis mēsFoγ.4AA Iincōtemplabilis celſitudo. forma multiformis. īconAm ꝯuromgitabilis inquiſitō. inſopitus oculꝰ. omīa cōtmensoro ꝯue ꝯminammlux. bonu̓. Hunc etiā volens ſicut poterat cicerodiffinire. Mens quedā eſt inqͥt ſoluta & libera. aliauumahaāſaudͣom̄i cōcretōne mortali. ſecreta om̄ia ſciens & moAgſſimijuens. ip̄aqꝫ predita nutu ſempit̓no. Empedoclesquoqꝫ ſic eū diffinire fert̉. Deus ē ſpera cuius centrū vbiqꝫ. circūferentia nuſqͣ. hic vtiqꝫ corꝑe noneget vt ſit. nec loco vt alicubi. nec tꝑe vt aliquando. nec cauſa vt aliūdē. nec forma vt aliud. nec aliquo genere ſubiecti in quo ſubſtet vel cui aſſiſtat.Deīqꝫ mutari oīno nō p̄t̄. neqꝫ eī p̄t augeri qͥ īmēſus ē. neqꝫ minui qͥ vnꝰ ē. nec loco mutari qͥ vbiqꝫē. nec temꝑe qui eternꝰ eſt. nec cogitatōne qͥ ſapiētiſſimus ē. nec affectu qui optimus eſt. ¶ II.¶ De trinitate ꝑſonarum.Vnqꝫ ſit oīm deus excelſus iacceſſibilis.om̄iqꝫ virtute ineſtimabilis. vnꝰ ē in ſubſtantia. trinꝰ in ꝑſonis. vnus quidē eſt.ne differētia cōtrarietatē. & cōtrarietas pugnam.ugna vero corruptōem inducat. trinꝰ vero ne ſolitudo rel ſingularitas eū vel minꝰ potentē. vl̓ minus bonū. vel minꝰ etiā felicem oſtēdat. Pater nāqꝫ fontalis oīm bonitas. quia potuit & voluit filiū dilectum genuit. cui beatitudīs ſue delicias pleniſſime cōicauit. nō em̄ inopi dando ſubuenit. ſedip̄am copiā genuit. alioqͥn beatiꝰ eſſet dare ꝙͣ acciꝑe. Ac ꝑ hoc ſibi ꝑ om̄ia coequalē genuit. ne ſi hocnō poſſet infirmꝰ. & ſi nollet. inuidꝰ videret̉. Sed& coeternū genuit. quia nūꝙͣ ſine illo fuit. Ne autſine generatōe imꝑfectus. aut poſt generatōem ſuꝑfluus arguat̉. cōſubſtātialē quoqꝫ ne diuinitatisſubſtantia duplicet̉. Hic ē ſapientia. veritas & rerbū. figura. & ſplēdor patris eiꝰ. imago ꝑfectiſſimaꝑ quā ip̄e ſecretiſſimis dignis aīmis īnoteſcit. perhūc etiā om̄ia digna facit. nō quaſi ꝑ organū miniſtrale. ſed naturali. & ſubſiſtēte virtute. ſicut igniſlucet eo qd̓ ex ip̄o ꝓuenit lumīe. Et qm̄ in deo nulla indigētia ē. ac ꝑ hoc etiā nulla in eo neceſſitas ē.p̄ire aūt voluntas ſapientiā nō poteſt. nec volūtate p̄cedente pater filiū genuit. nec vlla neceſſitate.ſed ſemꝑ manēte bonitatis plenitudine. Ne aūt immoderata eēt diuina generatō. filius nō genuit ſedex vtroqꝫ ſpūſſanctꝰ ꝓcedit vt ambo ſe mutuo diligentes terciū quoqꝫ cōdilectū haberent. cui caritatis ſue delicias oīno cōicarēt. in quo etiaꝫ vel ꝑqueꝫ creature rōnales pro modulo ſue capacitatiseiſdem ꝑticiparēt. Ip̄e ē em̄ ſecūdum augꝰ. caritasvtrūqꝫ cōiungens. noſqꝫ ſubiungēs. quoniā igiturad ſūmū bonū ꝑtinet. & ſūma ꝑrectio. & ſūma iocunditas. filius a patre proceſſit ꝑ modū generatōnis. que ē eminatō ꝑfectiſſima. & ſpūſſanctus abeodem ꝑ modū liberalitatis. Hic ē iocundiſſima atqꝫ gratiſſima. nichil em̄ ē iocūdiꝰ ꝙͣ diligere & diligi. ſiml̓qꝫ deliciis frui cōibus. nec vllius boni poſſeſſio iocuda ē ſine ſocio. Primū aūt & prēcipuumliberalitatis donū. in quo & cetera cuncta donant̉amor ē. om̄ia em̄ amato gratis cōicant̉. A fōte igitur boītatis qui pater ē. procedit donū amoris quiſpūſſanctus ē. Si aūt a patre. cōſequēter & a filioquia pater nichil ſibi retinuit. quod nō filio ſuo gignēdo dederit ſicut ip̄e ait. Om̄ia que habet patermea ſunt. ꝓpterea dixi quia de meo ac. & anu. voEſt aūt ſpūſſanctus equalis vtriqꝫ. quia ex ſūmaliberalitate oportuit ſūmū donū procede̓. ergo &ſūmū bonū. Eſt etiā deus. quia donum intrinſecuꝫ