Druckschrift 
1 (1473)
Entstehung
Seite
4r
Einzelbild herunterladen
 

Iꝰ lil̓. Speculū hyſtoriale Vincentij beluacenſis fratris ordinis p̄dicatorum incipit. Et primo ꝓlogde cauſa ſuſcepti oꝑis & eius materia. Primū.Voniā ml̓titudo libroruꝫ. Et te mꝑisbreuitas. me moriequoqꝫ labilitas.patiuntur cūctaſcripta ſūt ꝑit̓ animo comp̄hēdi. Michi omniū fratruꝫmīmo plurimoruꝫlibros aſſidue reEuoluenti. ac longoIIIM tempore ſtudioſelegenti. viſum ē tandē (accedēte etiā maioꝝ ineo ꝯſilio) quoſdā flores modulo ingenū mei electos. ex oībus fere quos legere potui. ſiue noſtro .i. catholicoꝝ doctoꝝ. ſiue gentiliū ſcꝫ philoſophoꝝ & poetarū. et ex vtriſqꝫ hiſtoricoꝝ in vnūcorpus volumīs quodaꝫ compendio & ordine ſūmatim redigere. Ex his dūtaxat p̄cipue que ꝑtinere vident̉. vel ad fidei noſtre dogmatis aſtructio. vel ad morū inſtructōem. ſiue ad excitandā caritatis deuotōem. Aut diuinarū ſcripturarū miſti expoſitōeꝫ. vel etiā ad ip̄ius veritatis maīfeſtāaut ſimbolica declaratōem. vt et ſtudio meo quaſimodū quēdā imponēs curioſitati mee. ceterorūqꝫ nulloꝝ forſitan mei ſimiliū. quoꝝ ſtudiū & lalbor ē plurimos legere. eorūqꝫ flores excerꝑe. perhoc vnū grande opꝰ vtcūqꝫ ſatiſfacerē. et laborismei fructu poſcentibꝰ negarē. ſiquidē faciendiplures libros nullus ē finis. et curioſi lectorislatiatur oculus viſu. nec auris implet̉ auditū. Adiſtud ip̄m ꝓuocauit me plurimū falſitas vel ambiguitas quaternoꝝ. in quibꝰ autoritates ſanctorūadeo plerūqꝫ mēdaciter a ſcriptoribꝰ vel notariisintitulabātur ſcribebantur. vt que hec ſnīa. velcuiꝰ autoris eēt oīno neſciret̉. (verbi gratiaque auguſtini vel hieronimi erat. aſcribebat̉ ābroſio. vel gregorio. vel yſidoro. vel econtra. Aut verboꝝ aliqua ꝑte dempta vel addita vel mutata. ſenſus autoris corrūpebatur. ſic & de dictis ph̓oꝝaut poetarū ſic de narratōibus hiſtoricoꝝ fiebat. vniꝰ nomē alio ſumebat̉. vl̓ dictoꝝ veritasſimpliciter euertebat̉. II. Iterum alia cauſaIdebā p̄terea (iuxta danielis ꝓphetiamtemꝑibꝰ noſtris tantumo ſeculariū literarū. verū etiā diuinarū ſcripturarumvbiqꝫ multiplicatā ſcientiā. Omēſqꝫ p̄cipue fratres noſtros aſſidue ſacroꝝ librorum hiſtoricis acmiſticis expoſitōnibꝰ. inſuꝑ & obſcurioribus queſtionibꝰ enodādis inſiſtere. inter hec aūt hiſtoriaseccleſiaſticas quarū lacte paſcebat̉ antiquoꝝ ſimplicitas. quodāmō viluiſſe. & in neglectū veniſſe. tamē ſolū vtiqꝫ voluptatis ac recreatōnisſpiritꝰ. verum etiā edificatōis plurimum in ſe contineāt. Eo pͥmum quidā eccleſie naſcentis infantiā in apl̓is deſcribebat. quos ip̄e domīꝰ tanꝙͣ mater filios. & tanꝙͣ gallina pullos ſub alaruꝫ ſuaruꝫdelicijs educauit & fouit. Deinde vero eandē ſpūoris ſui virtute īdutā. & quaſi in robuſtiorē etateꝫ ꝓuectā. ſolū in ip̄is apl̓is. ſed etiā in ceterismartiribꝰ eoꝝ ſequacibꝰ duodecim ꝑſequutōnūtemꝑa tribulatōnibus expoſuit. eiuſqꝫ patientiamin illis exercuit. Poſt hec aūt conſūmata victoriaſcꝫ p̄dictoꝝ ſanctoꝝ iamqꝫ pace cōſtantinū eccleſie reddita. pullulantibꝰ iterū diuerſis hereſibꝰvidelicet arriana. donaticiana. pelagiana. & ceterisſicqꝫ ad rediuiua bella ip̄am eccleſia prouocātibꝰ.Vt quam gladius vicerat verborū fallaciā ſubuerteret. ip̄os itideꝫ hereticos doctores ſuos catholicos videlicꝫ Athanaſiū. Hilariū. Baſiliū. Ambroſiū. Hieronimū. Auguſtinū & ceteros. verbis& ſcript̉is ꝯſtanter rel̓ucit. eiuſqꝫ ſapientiā ac ſiꝑfecte etatis eēt in eis exacuit & elimauit. Deniqꝫpoſt huiōi triūphos eccleſia quaſi emerita in pace quieuit. in ſanctis cōfeſſoribꝰ anachoritis &monachis in egipto. & ſyria. ceteriſqꝫ locis orbisph̓antibꝰ. ad celeſtē & cōtemplatiua vitam aſcendit. ſimulqꝫ cōuerſatōem ducēs angelicā īfinita bene viuēdi vberrima exempla reliquit̉. Nec & aliaplura in illis hyſtoriis vtilia ſimul & delectabiliacernēs. plurimoſqꝫ fratrū noſtroꝝ hiiuſcemōi re ignaros cōſpiciēs. ip̄as etiā ſic̄ & cetera de diu̓ſis autoribus diligēter excerpēdo collegi. atqꝫ adcertū ordinē tempꝑuꝫ cūcta redegi. II. De modo agendi & titulo libri.Vm autē apud me ſolicite ac ſtudioſe inquirerē. quonā modo vel ordine cuncta in vnū corpꝰ aptiꝰ cōpingerē. cernēsſi diuerſorū ſentētias ad eandē materiā ꝑtinentes(vt fieri ſolet) ſingulos titulos ānotarē ¶Verbigracia) ſub vno titulo ſentētias & exempla de caritate. ſub alio de caſtitate. & ſic de ceteris virtutibus & vitiis ſigillatī tractādo procederē. totā vtiqꝫ rerū naturā quā nichilominꝰ deſcribere diligenter diſpoſui. neceſſario ab hoc oꝑe excludereꝫ.necnō & ordinē totiꝰ hiſtorie paꝝ vtilitatis etpulcritudīs habentē om̄ino cōfunderē & euerterēCōſideratis om̄ibus cōpetentōrem procedēdi mo nullatenꝰ repperi ꝙͣ iſtū (quē cunctis elegi)videlicet vt iuxta ordinē ſacre ſcripture primo decreatore. poſtea creaturis. poſtea quoqꝫ lapſu& reparatōe homīs. Deinde vero de rebus geſtisiuxta ſeriē temporū ſuoꝝ ordinate diſſererē. in fine vero totius oꝑis ſingulas eius ꝑticulas ad ideꝫꝑtinētes ſingulas materias qͥbuſdā titulis &tulis cōcordarē. Deniqꝫ quoniā/ vt ſuꝑius dictuꝫeſt) ex diuerſis autoribꝰ hoc opꝰ cōtextum eſt. vtſciat̉ quid cuiꝰ ſit. ſinguloꝝ dictis eoꝝ noīa aīnotaui. ac ne facile trāſponerētur de locis ꝓprijs. nequaꝙͣ ī margine ſicut fit ī pſalterio gloſato. & epiſtolis pauli. & in ſentētijs. ſed inter lmneas ip̄as (ſicut fecit gratianꝰ in cōpilatōe canonū) ea inſerui.Interdū etiā ea que ip̄e vel a maioribꝰ meis. ſcꝫ modernis doctoribꝰ didici. vel in quorūdam ſcriptisnotabilia repperi. nomīe meo. id ē. autoris intitulaui. illud aūt lectorē lateat. nulla in hoc oꝑemaxime que de geſtis ſanctoꝝ martirū & cōfeſſo ita penitus adbreuiata. vti volui. quia nimirū alijs quoqꝫ ſtudiis obedientiā interdum occupatus & intentꝰ. omia manu ꝓpria. ſed pleraqꝫ manꝰ notarioꝝ adbreuiaui. vt potui. Verūta hoc nichilominꝰ attendat. nimis adbreuiatanarratō legēti vl̓ audiēti minꝰ ſapiat. Vt aūt huiꝰoꝑis ꝑtes ſingule lectori faciliꝰ eluceſcant. ip̄m totu opus libros & libros capitula diſtingue̓ volui. quod & ſpeculū muiꝰ appellari decreui. Specu quidē eo quidqͥd fere ſpeculatōe .i. admiratōne vel imitatōne dignū ē. ex his que in mūdo viſibili & īuiſibili ab initō vſqꝫ ad finē facta vel dicta