hannibal romā caꝑe. ¶ Proſuis.Nno. x. poſtꝙͣ hānibal in ytaliā veneratgneo fuluio & ſulpicō cōſulibꝰ hannibalde cāpania mouit exercitum. & cum ingēti clade oīm via latina profectꝰ ad auienem fluuiūtribꝰ miliaribꝰ ab vrbe cōſedit. incredibili totiꝰ ciuitatis metu cum ſenatu ppl̓oqꝫ trepido. matronisꝑ ꝓpugnacula currētibꝰ primiſqꝫ ꝓ muris pugnare geſtiētibꝰ. ip̄e cuꝫ expeditis equitibꝰ vſꝫ ad portam tollinā proceſſit. deinde om̄es copias in aciemdirexit. ſed & cōſules non detrectauere pugnā. atvbi expoſite vtrinqꝫ acies cōſtiterunt in cōſpecturomē pͥmiū victorie fut̉e. tātus ſe ſubito īber grādine mixtus effudit. vt turbata agmina vix armisretētis in ſua ſe caſtra colligerēt. deinde cuꝫ ſerenttate reddita in campū iteꝝ proceſſiſſent. rurſus violētior fuſa tēpeſtaſ maiore mētu mortaliū audaciam coercuit. & conuerſus in religionē hannibal dixiſſe fert̉. potiēde ſibi romē modo voluntatē darimodo poteſtatē. Interim in hiſpania ambo ſcipiones a fratre hannibalis interfecti ſunt. In cāpaniavero capua capta eſt a quinto fuluio procōſule pnͥcipes cāpanoꝝ veneno ſibi mortē cōeiuerunt ſenatu omnē capue etiā prohibēte ſenatu romano fuluius ſulpiciis necauit.XLVII. ¶ Deſcipione affricano.Nterfectis ſcipionibꝰ. ſcipio qui poſt affricanꝰ dictus ē admodū adoleſcēs āno natītatis ſue xxvii. īperiū in hiſpania pro cōſulare ſortitꝰ eſt. qui moxvltōem patris & patrui animo intēdens. pinneumtrāſgreſſus primo īpetu cartaginē nouā capit. vbiſtipedia magna preſidia valida. copie auri argentiqꝫ magne penoꝝ habebant̉ Ibi etiā magonē fratrēhānibalis captū cum ceteris romā miſit ¶ SolinꝰNecatis matribꝰ nati auſpicatōres ſunt. qualis fuit ſcipio affricanꝰ prior qui ob hoc primꝰ romanorū ceſar dictꝰ eſt. ꝙ exciſus vtero matris in diemvenerat. ¶ Valeriꝰ libro. iiii. Scipio. xxiiii. agenſannum cum multos obſides quos in vrbe cartagine clauſos habuerat in ſuā poteſtatē redegiſſet. eximie inter eos forme virginē etatis adulte iuueniscelebs & victor poſtꝙͣ cōꝑit. illuſtri loco inter celtiberos natam nobiliſſimo gētis eius indibili d̓ſpōſatā accerſitis ꝑntibꝰ & ſpōſo inuiolatā tradit. aurum quoqꝫ qd̓ pro redēptōne puelle allatum erat.ſumme doris adiecit. Qua cōtinētia & munificentia indibilis obligatꝰ. celtiberoꝝ aninios romaniſapolicando meritis eius debitā gratiam retulit.¶ Actor. Hic affricanus vt ait valeriꝰ ſolutōrisvite primos adoleſcētie annos egit. remotos tam̄a luxurie crimine. ſed punicis tropheiſ deuicte cartaginis impoſito iugo teneriores. hoc dicere ſolebat turpe eē ī re militari dicere nō putarē qꝛ explorato & excuſſo cōſilio que facto agunt̉ adminiſtrari oportet. inemēdabilis em̄ eſt error qui violentiemartis cōmittit̉. ¶Tulliꝰ in lelio. Quid dicam demoribꝰ facillimis ſcipionis de piētate ī matrē. lib̓alitate in ſorores. bonitate in ſuos. iuſticia in om̄es¶ Idem in eodē. Scipio ſolebat cōqueri ꝙ in rebꝰoībus hoīes diligētōres eēnt. capras & oues quotquiſqꝫ haberet dicere poſſet. amicos quot haberetXLVIII.non poſſet dicere.Item de affricanoVius affricani vxor fuit tercia emilia mater cornelie grecoꝝ. que tāte vt ait Valerius comitatꝰ fuit & patiētie. vt cum ſciret viro ſuo ancillulā ex ſuis gratā eē diſſimulauit& poſt mortē affricani manumiſſam in matrimonium liberto ſuo dederit ¶ Valeriꝰ li. vi. Scipio emilia nꝰ cum duo in ſenatu cōtēderēt vt aduerſus iuriatū in hiſpaniā mitteret̉. oībus quonam eiuſ ſentētia inclinaret̉ expectātibꝰ. neutꝝ inquit mitti mihi placet. qm̄ alter nihil habet. alteri nihil ſatiſ eſt.eque malā licētis imꝑii magiſtrā iudicans inopiam& auariciā. ſicqꝫ vt neuter mitteretur obtinuit.¶ Actor. Dicebat ſcipio nihil eē difficiliꝰ ꝙͣ amiciciā vſqꝫ ad extremū vite diē ꝑmanere. interdū eīdimittit. cōtētōne luxurie vel alteriꝰ cōmodi quodidē adipiſci vterqꝫ nō poteſt. peſtem vero nullameē maiorē amiciciiſ in pleriſqꝫ ꝙͣ glorie cupiditatēin optimis quibuſqꝫ certamē honoris & glorie exquo inimicicias maximas ſepe inter amiciſſimos extitiſſe videmꝰ. Idē etiam dicere ſolitꝰ erat. nunſe minus ocioſum eē ꝙͣ cum ocioſus. nec minꝰ ſolūꝙͣ cum ſolus eēt. ¶ Tullius in li. primo de officiisPaneciꝰ auditorē & faniliarē ſuum affricanū ſolitum ait dicere. vt ē quos ꝓpter crebras cōtētōnesp̄lioꝝ ferocitate exultātes domitoribus tradere ſolent. vt et his facilioribꝰ poſſent vti. ſic hoīes ſecūdis rebꝰ efferatos ſibiqꝫ p̄ſidētes tanꝙͣ in gyrū ratōnis & doctrine duci oportꝫ vt ꝑſpiciāt reꝝ hūanarū ībecillitatē varietatemqꝫ fortune. ¶ Idemilibro. ij. Laudat panēciꝰ affricanū. ꝙ fuerit abſtinenſ. quid niſi laudet̉ ſed in illo alia maiora lauſ ſapientie nō hoīs ſolū eſt. ſed etiā tꝑm illoꝝ.XLIX. ¶ De panēcio ph̓o. Actor.Is verbis tullii manifeſtū eſt eodē tempepaneciū floruiſſe. cuiꝰ multa dicta egregia referunt̉. Agelliꝰ ī libro noctiū acticaꝝ pulcra ab hoc philoſopho ſimilitudinē īductāmeminit dicens ¶ Panecius. Vitā hoīm qui etatēin medio rerū agūt. ac ſibi ſuiſqꝫ eē vſui volunt adcauēda ꝑicula ex īprouiſo aſſidua. & ꝓpe quotidiana oportet eē aīo ꝓmpto ſꝑ & intēto vt ſūt athletarū qui pancracii vocantur. nam ſicut illi ad vitādos ictus cauti & ad faciēdos ſunt ꝑati. ita aīmꝰ& mens viri prudētis aduerſus vim & petulātiasiniuriaꝝ omni in loco atqꝫ tēꝑe proſpiciēs debeteē erecta. ardia. ſepta. nunꝙͣ cōniuēs. nuſqͣ aciemflectēs. cōſilia cogitatōneſqꝫ cōtrarie fortune. verbera atqꝫ inſidias inimicoꝝ quaſi brachia & manprotendēs. ne quā in re aduerſa & repētina incͣſioimꝑatis improtectiſqꝫ nobis oriatur.¶ De valerio marcello fabio & eoꝝ triumphis.Oroſius.O tēꝑe quo ſcipio cartaginē nouā in hyſpania cepit. valeriꝰ leuinꝰ cōſul collegaclaudii marcelli ex macedonia rediens.agrigētum vrbem ſicilie expugnauit. ibiqꝫ hānonēaffroꝝ ducē cepit. lx. ciuitates in deditōem accepuxxvii. expugnauit. Eodē anno ī ytalia hānibal gn̓eum ſaluiū procōſulem &. xj. tribunos. &. xvii. m.lia militū īterfecit. marcellꝰ aūt cōſul triduo cōtinuo cuꝫ hānibale dimicauit. primo die pari pugnadiſceſſum eſt. ſequenti die victus conſul. tercio victor. viii. milia hoſtium īterfecit. & hānibalē cumreliquis fugere in caſtra cōpulit. hoc factū eſt eodanno quo fabiꝰ tarentū expugnauit. ¶ ValeriusHic fabiꝰ captiuos ab hānibale. interpoſita numorū pactōe receꝑat qui cum a ſenatu nō preſtarentmiſſo in vrbem filio. fūdum quē vnicū poſſidebatvendidit. preciūqꝫ protinꝰ hanibali numerauit. ſeem̄ patrimonii ꝙͣ patriā fidei ī opem eē maluit. Idefabius cum apud trebiam res gereret̉ omnium qui