In epiſolam Iad CmoHheum 5r
L2
ſit bonis ⁊ malis. tn̄ diuerſimode vtriqꝫ illa vtunt̉. Mali enim tūc ad duo ea vtebant̉. ſcꝫ ad cultū demonū quiaillā proſperitatē falſis dijs attribuebāt. Item ad laſciuiam quia temꝑe pacis vitia carnalia abundabāt. Sapi.14. Magno viuētes in ſcientie bello tot ⁊ tā magna mala pacem appellāt. Sed ſancti ecōuerſo qꝛ in cultu veridei ⁊ in caſtitate. Et ideo dicit. In om̄i pietate ⁊ caſtitate. Tyt. 2. Sobrie ⁊ iuſte ⁊ pie viuamus in hoc ſeculo.¶ Deinde cū dicit. Hoc eniꝫ bonū ⁊c. ponit̉ ratio orationis. Et circa hoc duo facit. qꝛ primo ponit ratiōes. Secūdo ꝓbat quoddā ꝓpoſitū ibi. Unus em̄ deus. Itē primo aſſignat rationē ex ſpecie operis. Scd̓o ex parte deiibi. Et acceptū ⁊c. Ponit ergo rationē ex oꝑis ſpecie.quia qn̄ aliquid eſt ẜm ſe bonū illud debemus facere. ſꝫꝓ alijs orare eſt hmōi. qꝛ eſt actus charitatis. Et ideodicit. hoc em̄ bonū eſt. p̄s. Quoniā bonū eſt in ꝯſpectuſanctoꝝ tuoꝝ. Item ex parte dei qꝛ eſt acceptū deo. p̄s.Tūc acceptabis ſacrificiū ⁊c. Et hoc nō niſi in charitatefuerit oblatū. Et dicit. Saluatore. qꝛ ſolus deus ſaluatEſa. 43. Non eſt abſqꝫ me ſaluator. Et ꝓbat ꝙ ſit acceptū ibi. Qui vult ⁊c. 2ᵉ. petri. 3. Nolēs aliquos perire:ſed oēs ad penitentiā reuerti ⁊c. Sed cōtra. Om̄ia quecunqꝫ voluit fecit. Ergo oēs ſaluat. Sed ſi dicis ꝙ nō.qꝛ homo nō vult. videt̉ inconueniēs ꝙ oīpotens impediat̉ per voluntatē non oīpotentis. Reſpondeo. Velleponit quādoqꝫ ꝓ volūtate beneplaciti: quādoqꝫ ꝓ volūtate ſigni. Pro volūtate ſigni vult ſaluare oēs. qꝛ oībusꝓpoſuit ſalutis precepta: ꝯſilia: ⁊ remedia. Uel volūtate beneplaciti. ⁊ ſic quattuor modis. Uno mō vt ſit locutio cauſalis ſicut deus dicit̉ aliquid facere. qꝛ facit aliosillud facere. ſicut Ro. 8. Spiritus poſtulat. id eſt poſtulare nos facit. Sic ergo deus vult. qꝛ ſcꝫ facit ſuos ſanctos velle ꝙ om̄es ſalui fiant. Hoc em̄ debet eſſe in ſanctis quia neſciūt qui ſint predeſtinati ⁊ qui nō. Alio modo vt ſit diſtributio accōmoda. id eſt oēs qui ſaluabunt̉.quia nullus ſaluat̉ niſi per voluntateꝫ eius. ſicut in vnaſchola magiſter docet oēs pueros huius ciuitatis. quianullus doce̓t̉ niſi ab eo. Alio modo vt ſit diſtributio progeneribus ſinguloꝝ: nō pro ſingulis geneꝝ. id eſt nullūgenus hominū excipit a ſalute. quia olim tantū iudeis:ſed modo oībus prebet̉. Et hoc magis facit ad intentionē apoſtoli. Alio vero modo ſcd̓m dam̄. vt intelligat devolūtate antecedente nō conſequēte. In volūtate enimdei licet nō ſit prius ⁊ poſterius. dicit̉ tamē volūtas antecedens ⁊ cōſequens. Item ſcd̓m ordinē volitoꝝ ſcd̓mꝙ volūtas poteſt dupliciter cōſiderari. ſcꝫ in vniuerſalivel abſolute ⁊ ſcd̓m aliquas circūſtantias ⁊ in particulari. Et prius eſt abſoluta cōſideratio ⁊ in vniuerſali ꝙͣ inparticulari ⁊ cōparata. Et ideo volūtas abſoluta eſt quaſi antecedēs. ⁊ volūtas alicuiꝰ rei in particulari eſt quaſi conſequēs. Exemplū de mercatore qui vult omēs merces ſuas ſaluare abſolute. et hoc voluntate antecedēte.Sed ſi cōſideret ſalutē non vult oēs merces per cōparationē ad alia ſaluare .ſ. qn̄ cū ſalute ſequit ſubmerſio nauis. Et hec volūtas eſt conſequēs. Sic in deo ſalus omniū hoīm ẜm ſe cōſiderata habet rationē vt ſit volibilis.Et apl̓us hic ita loquit̉. ⁊ ſic eius volūtas eſt antecedēsSed ſi conſideret̉ bonū iuſticie ⁊ ꝙ peccata puniant̉: ſicnō vult. Et hec eſt volūtas conſequēs. ¶ Et ſubdit. Adagnitionē ⁊c. quia ſalus nō eſt niſi per agnitionē veritatis. Io. 8. Agnoſcetis veritatē ⁊ veritas liberabit vos.¶ Deinde cū dicit. Unus ⁊c. ꝓbat quod dixerat per rationē. ⁊ ſunt tres probatiōes. Una ex parte dei. Alia exparte hominis xp̄i. Tertia ex parte teſtiū xp̄i. Dicit ergo ꝙ deus velit oēs ⁊c. patet qꝛ vnus eſt deꝰ omniū quiſaluat. Ro. 3. An iudeoꝝ deus tantū? an non ⁊ gentiū?
immo ⁊ gentiū quoniā quidē vnus deus ⁊c. ¶ Tūc ponit̉ ratio ex parte xp̄i ibi. Unus ⁊ mediator ⁊c̄. Ubi prīoꝓbat intentū. Secūdo inducit ſignū ibi. Qui dedit ⁊c̄.Dicit ergo homo xp̄us ieſus eſt medlator dei ⁊ hominūnon quorūdam ſed inter deū ⁊ omnes homīes. ⁊ hoc nōfuiſſet niſi vellet om̄es ſaluare. Et poteſt dici ꝙ xp̄s mediator eſt ſimilis vtriqꝫ extremo. ſcꝫ deo ⁊ homini inquātū deus ⁊ inquantū homo. quia mediū debet habere aliqͥd de vtroqꝫ extremoꝝ. Et hec ſunt homo ⁊ deus. Sedquia mediū eſt diſtinctū ab vtroqꝫ extremoꝝ. ⁊ filius nōeſt alius deus a patre. ideo melius eſt dicendū ꝙ mediator eſt ſcd̓m ꝙ homo. Sic em̄ cōmunicat cū vtroqꝫ extremoruꝫ. In deo em̄ ſunt duo. ſcꝫ iuſticia ⁊ īmortalitas. inhomībus vero eſt iniuſtitia ⁊ mortalitas. Media ergoſunt duo. Unū in quo eſt iuſticia ⁊ mortalitas. Aliud inquo eſt īmmortalitas ⁊ iniuſticia. ⁊ vtrūqꝫ eſt mediū. ſedprimuꝫ mediū conuenit xp̄o. ſecundū vero dyabolo. Exideo dyabolus eſt mediū diſiungēs. quia per iniuſticiaꝫſuā diſiungit nos a diuina iuſticia. ſed xp̄us eſt mediumconiūgens. quia eſt iuſtus ⁊ mortalis. ⁊ per ſuā mortemconiūgit nos dei iuſticie. 5ͤ. Ioh. 2º. Ipſe eſt ꝓpitiatioꝓ peccatis noſtris ⁊c. Pro aliquibus efficaciter ſed prooībus ſufficienter. quia preciū ſanguinis eius eſt ſufficiens ad ſalutē omniū. ſed nō habet efficatiam niſi in electis ꝓpter impedimentū.Lectio ſecunda.Uius teſtimoniū temporibus ſuisc confirmatuꝫ eſt in quo poſitus ſumego predicator ⁊ apoſtolus. Ueritatem dico non mentior: doctor gentiū in fide ⁊ veritate Uolo ergo vos orare in omniloco: leuantes puras manus ſine ira ⁊ diſceptatiōe. Similiter ⁊ mulieres in habitu ornato cum verecundia et ſobrietate ornātesſe: non in tortis crinibus aut auro aut margaritis vel veſte precioſa: ſed qd̓ decet mulieres ꝓmittentes pietatē per opera bona.Supra dixit ꝙ deus vult omnes ſaluos fieri ⁊ probauithoc ex parte dei qui eſt vnus omniuꝫ: ⁊ ex parte xp̄i quieſt vnus mediator omniū: hic ꝓbat idem ex parte teſtimonij. ⁊ primo inducit alios teſtes. Secūdo ſuū teſtimoniū ibi. In quo poſitus ſum ⁊c. Dicit ergo. Dedit ſe prooībus. Sed nūquid ſubito deo in mentē venit vt qui elegerat ſaluare iudeos ſolum: vellet ſaluare totū mundū.hoc excludens dicit. Cuius teſtimoniū ⁊c̄. Quaſi dicatHec lex nō eſt ſubita ſed antiquitus atteſtata per legē ⁊per ꝓphetas. Eſa. 44. Vos eſtis teſtes mei. Act. 19.Huic om̄es ꝓphete teſtimoniū perhibēt. ⁊c. ¶ Confirmatū eſt ſcꝫ impletiōe ⁊ oſtenſione ſignoꝝ ⁊ predicatione apoſtoloꝝ. Temꝑibus ſuis ſcꝫ quibus predetermīatū erat fieri. Eccl̓. 3. Om̄ia tempus habēt. Uel teſtimoniū apoſtoloꝝ confirmatū eſt tꝑibus determinatis Act.1º. Eritis mihi teſtes in hieruſalē ⁊ in omni iudea ⁊ ſamaria ⁊ vſqꝫ ad vltimū terre ⁊c. ¶ Deinde cū dicit. Inquo poſitus ſum ⁊c. ponit teſtimoniū ſuū. Et primo oſtēdit ſuū officium. Secundo officij ſui vſum. ibi. Ueritatem ⁊c. Dicit ergo. In quo ſcilicet officio teſtificandi poſitus ſum. ſcilicet a deo. Iohan̄. 15. Poſui vos vt eatiset fructum afferatis et fructus veſter maneat ⁊cͣ. Et predicator. quia ad hoc me poſuit vt predicē. Marci. vltimo. Euntes in mundū vniuerſum predicate euangeliūomni creature ⁊c. Sed in quolibꝫ artificio ſunt duo qui