Explanatio ſancti Thome

ẜm illud Act̉. 15. Hoc eſt onus quod neqꝫ nos neqꝫ patres noſtri portare potuimus Iob. 11. ꝙ multiplex ſit lexeius ⁊c. Uel dicitur Mandatorum. id eſt factoꝝ. Rom̄.3. Ubi eſt ergo gloriatio tua? Excluſa eſt. Per quā legēFactoꝝ? Non. ſed per legem fidei. Unde ſicut baptiſmꝰIohannis dicitur baptiſmus aque: quia tantum exteriꝰmundabat: interius autē non ſanctificabat. ita ⁊ lex vetꝰdicitur lex factorum. quia precipiebat tantuꝫ quid faceredeberent: ſed non conferebat gratiā per qua ad legē implendam iuuarentur. Lex vero noua dirigit in agendisprecipiendo: ⁊ iuuat adimplendo gratiam conferendo.Euacuans dico ſicut imperfectū euacuatur per perfectū⁊ vmbra per veritatem .1. coꝝ. 13. Cum autē venerit qd̓perfectum eſt euacuabitur quod ex parte eſt. ſcilicet imperfectio ⁊ vmbra veteris legis. de qua Hebre. 10. Umbram em̄ habens lex futuroꝝ bonorum ⁊cͣ. Et hoc decretis id eſt preceptis noui teſtamenti per que excludit̉ lex.Leuit̓. 26. Comedetis vetuſtiſſima veteꝝ. id eſt precepta legis nature ſimul cum noua lege preceptis eiꝰ ſuſceptis vetera proijcietis ſcilicet cerimonialia precepta veteris legis quantū ad eoꝝ ſubſtantiā vt dictū eſt. ¶ Finem vero appropinquationis oſtendit dicens. Vt duos.condat in ſe ⁊c. Qui quidem finis eſt: vt duo populi efficiātur vnus populus. Que autē vniuntur oportet vniriin aliquo vno. ⁊ quia lex diuidebat nō poterant in legevniri. chriſtus auteꝫ in lege ſuccedens ⁊ fides eius ſicutveritas figure eos in ſemetipſo ꝯdidit. Ioh̓. 17. Vt ſintvnum ſicut ⁊ nos vnum ſumꝰ. Matth̓. 18. Vbi em̄ ſuntduo vel tres congregati in nomīe meo: ibi ego ſuꝫ in medio eorum. Et hoc in vno nouo homine faciens pacē. ideſt in ſemetipſo chriſto qui dicitur nouus homo propternouum modum ſue conceptionis. Iere. 31. Creauit dn̄snouum ſuper terrā: femina circūdabit virum. Item propter nouitatem gratie quam cōtulit. Gal̓. vltio. In xp̄oenim ieſu neqꝫ circumciſio aliquid valet: neqꝫ prepuciū:ſed noua creatura. infra. 4. Renouamini ſpiritu mētisveſtre: ⁊ induite nouum hominē qui ⁊cͣ. Item propt̓noua iandata que attulit. Iohan. 13. Mandatum nouumdo vobis: vt diligatis inuicem ⁊cͣ. Et licet iſta videat eſſe intentio apoſtoli. tamē in gloſa paries duplicatur. qꝛex parte iudeorum ponitur lex quaſi obſtaculum. ex parte vero gentium eſt idolatria. ¶ Conſequenter cū dicit:Ut reconciliet ambos ⁊cͣ. Oſtendit qualiter deo appropinquauerunt. Circa quod duo facit. Primo maifeſtateorum reconciliationē ad deū. Secundo ponit māifeſtationē reconciliationis ibi. Et veniens euangelizauit ⁊cͣ.¶ Sciendum eſt ꝙ dilectio proximi eſt viā ad paceꝫ deiquia vt dicitur. r. Iohan. 4. Qui enim nō diligit fratrēſuum quem videt: deum quem non videt quomodo poteſt diligere? Et Aug. dicit ꝙ nullus putet habere pacēcum chriſto ſi diſcors fuerit cum chriſtiāo. Primo ergoponit pacem hominū inuicem factā per chriſtum. ⁊ exinde pacem hominum ad deum: propter quod dicit. Vt reconciliet ambos iam vnitos ſcilicet in vno corpore eccleſie ſcilicet in chriſto. Ro. 22 Ml̓ti vnū corpꝰ ſumꝰ in xp̄o.Reconciliet inꝙͣ deo per fidem ⁊ charitatem. 2. coꝝ. 5.Deus erat in chriſto mundum reconcilians ſibi. Et hocfecit per crucem: interficiēs inimicitias in ſemetipſo. qꝛiudeorum ⁊ gentilium que erant per legem inimicitiasinterfecit: implens figuras veteris teſtamenti. ſed inimicitias que erant inter deum ⁊ homines per peccatū int̓fecit in ſemetipſo. quando per mortē crucis deleuit peccatum. Gal̓. 1. Qui dedit ſemetipſum pro peccatis noſtris. Hēbre. 10. Chriſtus ſemel oblatus eſt ad multorūexhauriendā peccata. Dicit ergo interficiens inimicitias id eſt peccata in ſemetipſo in īmolatione corporis ſui.

Col̓. 1. Pacificās ꝑ ſanguinē crucꝭ eiꝰ ſiue q̄ ī cel̓ ſiue q̄ dterris ſunt. Ro. 5. Cum inimici eſſemus reconciliati ſumus deo per mortem filij eiꝰ. Item col̓. 1. In chriſto cōplacuit omnem plenitudinē habitare ⁊ per eum reconciliare omnia in ipſo. Quia ergo chriſtus ſatiſfecit ſufficienter pro peccatis noſtris. conſequēs fuit vt ſoluto precio fieret reconciliatio. Manifeſtationē vero huius recōciliationis ponit dicens: Et veniens euangelizauit ⁊c.Ponit autē primo pacis ſeu reconciliationis annunciationem. Secundo pacis cauſam ⁊ rationem ibi. Quoniam per ipſum habemus acceſſum ⁊c̄. Eſt ergo manifeſtadei reconciliatio ad hominem per chriſtū. quia ipſe xp̄snon ſolum reconciliauit nos deo ⁊ interfecit inimicitiasſed etiam veniens ſcilicet in carne euangelizauit id ē annunciauit pacem. Uel veniens poſt reſurrectionē quando ſtetit in medio diſcipl̓oꝝ ⁊ dixit eis Pax vobis. Luce vltīo. ⁊ Ioh̓. 20. Eſa. 61. Ad ānūciādū miſit me ⁊cͣ.Et. 52. Quā pl̓hri pedes ſupra mōtes annūciātꝭ ⁊ p̄dicātꝭ pace̓ ānūciātꝭ bonū p̄dicātis ſalutē ⁊c. Euāgelizauitinꝙͣ non vni populo tantū ſed vobis gentibus qui lōgefuiſtis. quibus ⁊ ſi non in perſona propria tamē per apoſtolos ſuos annunciauit pacē. Matth̓. vltimo. Euntesergo docete omnes gentes baptizantes ⁊c. Eſa. 33. Audite qui longe eſtis que fecerim ⁊ cognoſcite ⁊c. Et pacem his qui prope ſupple annunciauit xp̄s in ꝑſona propria. Ro. 15. Dico em̄ chriſtum ieſum miniſtrum fuiſſecircūciſionis propter veritatem dei ad confirmandas ꝓmiſſiones patrū. Eſa. 54. Ecce accola vēiet qui nō eratmecū aduena quondam ciuis adiūgetur tibi. ¶ Cauſamautē pacis ⁊ formam oſtendit dicens: Quoniā per ipſuꝫhabemus acceſſum ambo id eſt duo populi in vno ſpiritu. id eſt vniti vnione ſpirituſſancti. īfra. 4. Solliciti ſeruare vnitatē ſpūs ⁊c̄. j. coꝝ. 12. Hec aūt oīa oꝑat̉ vnꝰ atqꝫ idē ſpūs. Sic aūt habemꝰ acceſſum ad patrē ꝑ xp̄ꝫ qͦniā xp̄s operat̉ ꝑ ſpiritūſanctū. Ro. 8. Si qͥs aūt ſpiritūxp̄i nō habet h̓ nō eſt eius. ⁊ ideo qͥcqͥd fit ꝑ xp̄ꝫ ſcꝫ ꝑ hocetiā qd̓ dic̄ ad patrē. intelligēdū ē ꝙ etiā ꝑtinet ad totaꝫtrinitatē. qꝛ ꝓpt̓ eſſentie vnitatē in patre eſt filiꝰ ⁊ ſpirituſſanctus. ⁊ in ſpirituſancto pat̓ ⁊ filius. Ideo cū dicitad patrē. ſpecialit̓ oſtēdit ꝙ qͥcqͥd filiꝰ hꝫ a pr̄e habet. etab eo etiā ſe habere recognoſcit.Lectio ſexta.Rgo iam non eſtis hoſpites ⁊ aduene: ſed eſtis ciues ſanctoruꝫ ⁊ domeſtici dei: ſuperedificati ſuper fundamentum apoſtolorum ⁊ prophetarum ipſoſummo āgulari lapide xp̄o ieſu: in quo omnis edificatio conſtructa creſcit in templuꝫſanctum in domino. In quo ⁊ vos coedificamini in tabernaculū dei in ſpirituſancto.Oſtenſo ſupra ꝙ ad ſpiritualia bn̄ficia ſiml̓ admiſſi ſuntgentiles cū iudeis: hic on̄dit ꝙ in illis bn̄ficijs gentilesnō ſunt minoris dignitatꝭ ꝙͣ ſint ip̄i iudei: ſꝫ eque plenarie ad xp̄i bn̄ficia ſunt admiſſi. Circa qd̓ duo fac̄. qꝛ pͥmoꝓpōit intētū. Secūdo māifeſtat ꝓpoſitū ꝑ exēplum ibi.Suꝑedificati ⁊c. Circa pͥmū duo facit. Prīo excludit idqd̓ erat ī ſtatu p̄terito a ſtatu pn̄ti Scd̓o ꝯcludit id qd̓ cōpetit pn̄ti ſtatui ibi. Sꝫ eſtis ciues ⁊c. qꝛ gͦ apl̓s ꝯcludedo inducit hoc qd̓ dic̄ Ergo iā ⁊c. Cōſiderādū ē ꝙ ſimilitudo ſeqͥtur ex p̄miſſis. Prīo qͥdē ex hoc ꝙ ambo ꝯiuncti ſunt d̓o recōciliati. Scd̓o ꝙ ābo hn̄t acceſſum in vnoſpū ad pr̄em. Quia ergo ſiml̓ ſunt configurati toti trinitati. patri ad quem habent acceſſum. filio ꝑ quē. ſpiritui