in epiſtolam ad Galathas. V

ducētis ſicut vltimū quod producit̉ ab arbore eſt fructuseius. ⁊ ꝙ ſit ſuaue ſiue delectabile. Cantico. 2º. Fructuseius dulcis gutturi meo. Sic ergo opera virtutū ⁊ ſpiritus ſunt quid vltimū in nobis. Nam ſpirituſſanctꝰ eſt innobis per gratiā per quā acquirimus habitū virtutum etex hoc potētes ſumus operari ſcd̓m virtutē. Sunt etiamdelectabilia. Rom̄. 6. Habetis fructū veſtrū in ſanctificatione. id eſt in operibus ſanctificatis. et ideo dicūtur fructus. Dicunt̉ etiā flores reſpectu future beatitudīs. quiaſicut ex floribus accipit̉ ſpes fructus: ita ex operibus vir-tutū habet̉ ſpes vite eterne ⁊ beatitudinis. Et ſicut in flore eſt quedā inchoatio fructus: ita in operibus virtutumeſt quedā inchoatio beatitudinis. que tunc erit quādo cognitio ⁊ caritas perficient̉. Et per hoc patet reſpōſio ad illud quod ſecūdo obijcit̉. Nam aliquid poteſt dici ꝓpterſe appetendū dupliciter quia lypropter poteſt deſignarecauſam formalē vel finalē. Opera virtutū propter ſe ſuntappetēda formaliter ſed nō finaliter. quia habēt in ſeip̄isdelectationē. Nam medicina dulcis appetit̉ ꝓpter ſe formaliter. quia habet in ſe vnde ſit appetibilis ſcꝫ dulcedinem que tamē appetit̉ propter finem ſcꝫ propter ſanitatēSed medicina amara nō eſt appetenda ꝓpter ſe formaliter quia nō delectat ratiōe ſue forme. ſed tamen ꝓpter aliud appetit̉ finaliter ſcꝫ ꝓpter ſanitateꝫ que eſt finis eius.¶ Ex his apparet ratio quare apoſtolus effectus carnisvocat opera. fructus autē ſpiritus vocat fructus. Dictuꝫeſt enim ꝙ fructus dicit̉ aliquod finale ⁊ ſuaue ex re ꝓductum. Quod autē producit̉ ex aliquo preter naturaꝫ eiusnon habet rationē fructus ſed quaſi alterius germinis.Opera autē carnis ⁊ peccata ſunt preter naturā eorū quedeꝰ nature noſtre inſeruit. Deus em̄ humane nature quedam ſemina inſeruit ſcꝫ naturalē appetitū boni ⁊ cognitionem. ⁊ addidit etiā dona gratie. Et ideo quia opera virtutum ex his naturaliter ꝓducunt̉ fructus dicunt̉ non autēopera carnis. Et ꝓpter hoc apoſtolus dicit. Ro. 6. Quēergo fructū habuiſtis tūc in illis in quibus nunc erubeſcitis. Patet ergo ex dictis ꝙ fructus ſpiritus dicūtur opera virtutū ⁊ quia habent in ſe ſuauitatē ⁊ dulcedinē ⁊ qꝛſunt quoddā vltimū productū ſcd̓m conuenientiā donoꝝ¶ Accipit̉ autē differentia donoꝝ. beatitudinū. virtutū.⁊ fructuū ad inuicē hoc modo. In virtute em̄ eſt conſiderare habitū ⁊ actum. Habitus autē virtutis perficit ad bene agendū. Et ſi quidē perficiat ad bene operandū humano modo dicit̉ virtus. Si vero perficiat ad bene operandum ſupra modū humanū dicitur donū. Unde ph̓us ſupra cōes virtutes ponit virtutes quaſdā heroycas. putaꝯgnoſcere inuiſibilia dei ſub enigmate eſt ꝑ modū humanu. Et hec cognitio pertinet ad virtutē fidei. Sed cognoſcere ea perſpicue et ſupra humanū modū pertinet ad donū intellectus. Actus autē virtutis vel eſt perficiēs. ⁊ ſiceſt beatitudo. vel eſt delectās ⁊ ſic eſt fructus. Et de iſtisfructibus dicit̉ Apoc. 22º. Ex vtraqꝫ parte lignū vite afferens fructus duodecī ⁊c̄. Dicit ergo fructus ſpiritus quiſcꝫ cōſurgit in anima ex ſeminatiōe ſpiritualis gratie: eſtcaritas ⁊c. Qui quidē ſic diſtinguūtur. quia fructus autperficit interiꝰ aut exterius. Primo ergo ponit illos quiperficiūt interius. Secūdo illos qui perficiūt exterius ibiBonitas ⁊c. Interius autē homo perficit̉ et dirigit̉ ⁊ circa bona ⁊ circa mala. 2ᵉ. corinth. 6º. Per arma iuſticie adextris ⁊ a ſiniſtris. Circa bona autē perficiūt primo quidem in corde per amorē. Nam inter motus naturales primus eſt inclinatio appetitꝰ nature ad finē ſuū. ita primusmotuū interioꝝ eſt inclinatio ad bonuꝫ que dicit̉ amor. ⁊ideo primus fructus eſt caritas. Rom̄. 5. Caritas dei diffuſa eſt in cordibꝰ noſtris ⁊c. ⁊ ex caritate perficiunt̉ alie.⁊ ideo dicit apoſtolus Coll̓. 3º. Super omnia caritatē ha-

bentes ⁊c. Ultimus aūt finis quo homo perficit̉ interius3eſt gaudiū quod procedit ex preſentia rei amate. Qui autē habet caritatē iam habet quod amat. 1ͤ. Ioh. 4. Quimanet in caritate in deo manet ⁊ deus in eo. Et ex hoc cōſurgit gaudiū. Phil̓. 4. Gaudete in domino ſemper ⁊c̄.Gaudiū autem debet eſſe perfectū. Et ad hoc duo requi-runt̉. Primo vt res amata ſufficiēs ſit amanti ꝓpter ſuāperfectionē. Et quantū ad hoc dicit pax. Tūc enim amāspacem habet quādo rem amatā ſufficienter poſſidet. Cantico. vlti. Exquo facta ſum corā eo quaſi pacem reperiēs⁊cͣ. Secūdo vero vt aſſit perfecta fruitio rei amate quod ſimiliter per pacē habet̉. quia quicquid ſuperueniat ſi perfecte aliquis fruat̉ re amata puta deo: nō poteſt impediriab eius fruitiōe. p̄s. Pax multa diligētibus legem tuā ⁊nō eſt illis ſcandalū. Sic ergo gaudiū dicit caritatis fruitionē ſed pax caritatis perfectionē: per que homo interiꝰperficit̉ quantū ad bona. Circa mala etiā perficit ſpiritusſanctus ⁊ ordinat. ⁊ primo cōtra malū quod perturbat pacem que perturbat̉ per aduerſa. ſed ad hoc perficit ſpiritꝰſanctus per patientiā que facit aduerſa patiēter tolerare.Et ideo dicit. Patientia. Luc. 21. In patiētia veſtra poſfidebitis animas veſtras. Iaco. 1º. Patiētia opus perfectum habet. Secūdo contra malū impediens gaudiū eſtdilatio rei amate ad quod ſpiritꝰ opponit longanimitatēque expectatiōe non frangit̉. Et quantū ad hoc dicit Longanimitas. Abac. 2ꝰ. Si mora fecerit expecta eum. quia⁊c. 2ᵉ. corinth. 6. In longanimitate ⁊cͣ. Et ideo dicit dominus Math. 10. Qui perſeuerauerit vſqꝫ in finem ⁊c.¶ Conſequēter cū dicit. Bonitas ⁊c. Ponit fructus ſpiritus qui perficiūt quantū ad exteriora. Hominis autē exteriora ſunt vel id quod eſt iuxta ip̄m. vel id qd̓ eſt ſupraip̄m. vel id quod eſt infra ip̄m. Iuxta ip̄m eſt proximus.ſupra ip̄m deus. infra ip̄m natura ſenſitiua ⁊ corpus. Sicergo quantū ad ꝓximū. perficit primo quidē in corde perrectam ⁊ bonā voluntatē. Et quantū ad hoc dicit. Bonitas. id eſt rectitudo ⁊ dulcedo animi. Si em̄ homo om̄esalias potētias bonas habeat nō poteſt dici bonus homoniſi habeat voluntatē bonam ſcd̓m quā omnibꝰ alijs bene vtit̉. Cuius ratio eſt. quia bonū dicit aliquod perfectūEſt autē duplex perfectio. Prima ſcꝫ que eſt ip̄m eſſe reiSecūda vero eſt eius operario. et hec eſt maior ꝙͣ prima.Illud ergo dicit̉ ſimpliciter perfectum quod pertingit adperfectā ſui operationē que eſt ſecūda eius perfectio. Cūergo homo per voluntatē exeat in actum cuiuſlibet potētie: voluntas recta facit bonū vſum omniū potentiarū. etper cōſequens ip̄m hominē bonum. Et de hoc fructu dicit Epheẜ. 5. Fructus aūt lucri eſt in omni bonitate ⁊c.Secūdo vero in opere: vt ſcilicꝫ ſua cōmunicet ꝓximo. ⁊quantū ad hoc dicit. Benignitas. id eſt largitas rerū. 2ºcorinth. 9. Hylarē enim datorē ⁊c. Benignitas enim dicit̉ quaſi bona igneitas que facit hoīem fluere ad ſubueniendū neceſſitatibus alioꝝ. Sapien. 1. Benignus eſt eniꝫſpiritus ſapiētie ⁊c. Collo. 3º. Induite vos ergo ſicut electi dei ſancti ⁊ dilecti viſcera miſericordie benignitatē ⁊cͣItem vt patiēter ſuſtineat proximi moleſtias. ⁊ quantuꝫad hoc dicit. Manſuetudo. Math. 11. Diſcite a me quia⁊c. Prouerb̓. 3º. Manſuetis dabit gratiam. Ad id veroquod eſt ſupra nos ſcilicꝫ deus ordinat ſpiritus per fidē.vnde dicit Fides: que eſt cognitio quedā inuiſibiliū cumcertitudine. Gen̄. 15º. Credidit abraam deo ⁊ reputatuꝫeſt ei ad iuſticiā. Heb. 11. Accedentē ad deum oportet credere ⁊c. Et ideo Eccle. 1. Beneplacitū eſt deo fides ⁊ māſuetudo ⁊c. Ad id quod eſt infra nos ſcꝫ corꝑa dirigit ſpiritus. ⁊ primo ꝙͣtum ad actus exteriores corꝑis qd̓ ſit permodeſtiaꝫ que ip̄is actibus ſeu dictis modū imponit. Etquantū ad hoc dicit. Modeſtia. Philippen. 4. Mode-