Explanatio ſancti Thome
preſenti ⁊c. ¶ Conſequenter cum dicit. Que em̄ triſticia⁊c. cōmendat eoꝝ triſticiā ex effectu qͥ quidē eſt premiū vire eterne. Et circa hoc duo facit. Primo em̄ ponit effectūin generali. Scd̓o experimentum ſpecialiter in eis conſecutum ibi. Ecce em̄ hocipſum ⁊c̄. Circa primū duo facit.Primo enim ponit effectuꝫ triſticie que eſt ẜm deū. Secūdo ponit effecū triſticie que eſt ẜm mundū ibi. Seculi aūt⁊c. Dicit ergo pͥmo. Dico ꝙ triſticia noſtra nō fuit vobisdetrimentū. Em̄ id eſt qꝛ triſticia que eſt ẜm deuꝫ operat̉penitentiam. penitentiam aūt dico in ſalutem ſtabilem ideſt ſempiternā que eſt ſalus ſtabilis ⁊ eſt beatorū. de quaEſa. 49. Salus aūt mea in ſempiternū erit. Et hanc operatur penitentia. Matth̓. 3. Agite penitentiā: aꝑ ꝓpinqͣdit eī regnū celoꝝ. Et dic̄ ſtabilē vt excludat ſalutē tēporalem que ē tranſitoria ⁊ cōmunis ipſis hominibꝰ ⁊ iumētis. de qua in p̄s. Homines ⁊ iumenta ſaluabis dn̄e ⁊cͣ.Sed contra hoc qd̓ dicit ꝙ triſticia que ē ẜm deū penitentiam operat̉ videtur eſſe qꝛ ipſa triſticia ẜm deum eſt penitentia. Peniterę enim eſt triſtari de malo ⁊ ſcd̓m deum.Non ergo operat̉ penitentiam. Rn̄deo. dicendum eſt ꝙpenitētia habet tres partes. quaꝝ pͥma pars ē triſticia ſcꝫdolor ⁊ compunctio de peccatis. Alie due ſunt ꝯfeſſio etſatiſfactio. Cum ergo dicit ꝙ triſticia operat̉ penitentiaꝫ.Intelligendū ē ꝙ cōpunctio ſeu dolor de peccato operat̉in nobis penitentiam id ē alias ꝑtes penitentie ſcꝫ cōfeſſionem ⁊ ſatiſfactionē. Uel dicendū eſt ꝙ triſticia ẜm dcūeſt cōmunior ꝙͣ penitentia. qꝛ penitentia eſt de ꝓprio peccato. ſed triſtat̉ quis ẜm deum ⁊ de peccatis ꝓprijs et dealienis. Sic gͦ effectꝰ triſticie: q̄ ē ẜm deuꝫ eſt ſalꝰ eterna.effectus vero triſticie que ē ẜm mundū ē mors. Quia em̄qui diligit ſeculū inimicus dei conſtituit̉ vt dicit̉ Iac. 4.Ideo ex amore ſeculi mors cauſat̉. Triſtat̉ em̄ ẜm ſeculūquis non qꝛ peccās deū offendit. ſed deprehenſus in peccato punit̉ de eo ⁊ detegit̉. Et hec triſticia eſt vitanda inpeccatis Ecc̄. 30. Triſticiā longe facate ⁊c. ¶ Conſeq̄nter manifeſtat effectū p̄dictū ꝑ exꝑimētū ſumptū in ip̄is cūdicit. Ecte em̄ hocipſum ⁊cͣ. qͣſi dicat. Uere ſalutem ſtabilem. qꝛ experimēto patet ꝙ in nobis multa que ad ſalutem ducūt operat̉. Ponit aūt ſex ad hoc ꝑtinencia. quoꝝvnum ē generale ſcꝫ ſollicitudo. qn̄ em̄ homo ē in leticiadefacili cōmittit aliquas negligentias. ſed quādo eſt triſtis ⁊ in timore ſollicitat̉. ⁊ ideo dicit. Ecce em̄ ſcꝫ in vobis experti eſtis hocipſuꝫ ſcꝫ ẜm deū contriſtari vos quātam in vobis operat̉ ſollicitudinē ad vitandū mala et adfaciendū bona. Mich̓. 6. Indicabo tibi o homo qͥn ſit bonum ⁊c̄. Et infra ſollicitum ⁊c. Alia vero ſunt ſpecialia qͦrum quedā ꝑtinent ad effectum interiorē. quedā ad actuꝫexteriorē. Eorū vero q̄ ꝑtinent ad effectum exteriorē quedam ſunt ad peccati remotionē: quedā vero ad boni adeptionem. Nam verus penitens debet recedere a malo etfacere bonum. Quantū aūt ad remotionē mali ponit tria.rimū ē vt deſiſtat facere malum. ⁊ ꝙͣtum ad hoc dicit.Sed defenſionē. contra illos qͥ nos ad malū inducunt .1.Pe. 5. Cui reſiſtite fortes in fide. Uel ẜm glo. vt contrapſeudo me defendatis. Eph̓. vlti. Accipite arrmaturamdei ⁊c. Secundū eſt ꝙ hō indignet̉ contra ſe ꝓ pctīs quefecit. et ꝙͣtuꝫ ad hoc dicit. Sꝫ indignationē. Indignatioaūt ſui operat̉ triſticiaꝫ ẜm deū. Eſa. 63. Indignatio meaauxiliata eſt mihi. Tertium eſt ꝙ ſit in cōtinuo timore defuturo vt caueat. ⁊ ꝙͣtum ad hoc dicit. Sed timorē de recidiuo ne ſcꝫ in futuro ſimiliter cōtingat. Eccͣ. 25. Timordn̄i om̄ia ⁊cͣ. Quātum aūt ad boni adeptionē duo ponit.Primo deſiderium qͦ ad bonū afficit̉ ⁊ ꝙͣtum ad hoc dicitSꝫ deſideriū qͦ bonū facere affectetis ꝓuer. 11. Deſideriūiuſtorum om̄e bonū. Scd̓o emulationē bonā qͣ bonos imitari conat̉. ⁊ ꝙͣtum ad hoc dic̄. Sꝫ emulatione vt ſcꝫ me ⁊
alios bonos imitemini. .i. cor. 14. Sectamī caritatē emulamini cariſmata meliora. Eorū vero q̄ ꝑtinent ad exteriorem actum duo ponit. Primū eſt vt vindicent in ſeipſisꝙ peccauerunt ⁊ hoc vtile eſt. Cum em̄ om̄e malū neceſſariū ſit puniri vel ab hoīe vel a deo: ſi hoc non punit melius eſt ꝙ homo malū in ſe puniat qd̓ fecit ꝙͣ ꝙ deꝰ. qꝛ vtdicit̉ Heb̓. 10. Horrendū eſt incidere in manus dei ⁊c. Etꝙͣtum ad hoc dicit. Sed vindictā id ē qꝛ peccantes punitis et etiam voſipſos .1. corin. 9. Caſtigo corpus meuꝫ ⁊c.Eſa. 26 Iuſticiā non fecimꝰ ⁊c. Scd̓m eſt ꝙ totaliter abſtineat a malo. Et ideo dicit. In om̄ibꝰ exhibuiſtis duceſcꝫ fide incontaminatos eſſe negocio ſcꝫ chriſtiano .sͣ. 6.In omnibus exhibeamꝰ ⁊cͣ. Eph̓. 1. Elegit nos ante mūdi conſtitutionē vt eſſemus ſancti psͣ. Ambulans in viaimmaculata ⁊cͣ. Ul̓ negocio de quo ſcꝫ correcti eſtis putade fauore quē dediſtis fornicatori. ſed poſtmodum puniendo ⁊ condemnādo ipſuꝫ oſtendiſtis vos in hoc incontaminatos eſſe.Lectio quarta.Bitur ⁊ ſi ſcripſi vobis nō ꝓpter euꝫqui fecit iniuriam. nec ꝓpter eum qͥpaſſus eſt. ſed ad manifeſtandā ſollicitudinem noſtram quam habemꝰ ꝓ vobiscoram deo. Ideo conſolati ſumus. In conſolatione aūt noſtra abundantiꝰ magis gauiſiſumus ſuꝑ gaudio titi. quia refectus eſt ſpiritus eius ab om̄ibus vobis. Et ſi qͥd apudillum de vobis gloriatus ſum: nō ſum confuſus. ſed ſicut omnia vobis in veritate locutiſumus. ita ⁊ gloriatio noſtra que fuit ad titum veritas facta eſt. Et viſcera eius abundantius in vobis ſunt. reminiſcētis omniūveſtrum obedientiam. quomō cum timore ⁊tremore excepiſtis illum. Gaudeo ꝙ in om̄ibus confido in vobis.Hic aſſignata ratione quare gaudet apl̓us de ipſoꝝ triſticia: conſeq̄nter inducit concluſionē ſuā: in qua duo facit.Primo em̄ oſtendit intentionem ſuam quā habuit in ſcribendo. Secūdo manifeſtat gaudiū qd̓ habuit de ipſorumcorrectione ibi. Ideo conſolati ⁊c. Dicit gͦ primo. Exquoincōtaminati eſtis. igit̉ apꝑet ꝙ et ſi ſcripſi vobis ꝑ epl̓aꝫincrepando: non ſcripſi ꝓpter eum tm̄ qͥ fecit iniuriā inceſtu maculando cubile patris ſui vt dicit̉ .1. cor. 5. Nec ꝓpter eum tm̄ qui paſſus eſt ſcꝫ ꝓpter patrem q̄ſi non ꝓpt̓zelum vindicte ſolum: ſed hoc feci ad manifeſtandā ſollicitudinē noſtrā quā ꝓ vobis habemꝰ. id eſt vt ſciretis ꝙͣſolliciti ſimus ꝓ vobis. ⁊ hoc dico corā deo vt ſit iuramētū. i. deo teſte. Ul̓ ad manifeſtādā corā vob̓ deo ſcꝫ de omnibus ſollicitudinē noſtram. Col̓. 2. Volo vos ſcire quaꝫſollicitudinem ⁊c. Uel aliter. Non ſcripſi tantū ꝓpter eūqui fecit iniuriam vt ſcꝫ corrigeret̉. Uel ꝓpter eum qͥ paſſus eſt vt placaret̉: ſed ad manifeſtandā ⁊c. vt ſcꝫ vos q̄ indignati fuiſtis ꝓ contumelia ⁊ pena inflicta fornicatori reconciliaremini deo. ¶ Conſeq̄nter cōcludit gaudiū qd̓ habuit de eorum correctione cum dicit. Ideo ⁊ conſolati ſumus ⁊c. quaſi dicat Quia hoc conſecutꝰ ſum ex eo ꝙ ſcripſi ſcilicꝫ ꝙ eſtis correcti: ideo conſolati ſumus id eſt conſolationem accepimꝰ. Gaudium em̄ hoīs eſt cum ꝯſequit̉qd̓ cum deſiderio intendit. sͣ. i. Abundantius autem ⁊c.¶ Conſequēter cum dicit. In conſolatione aūt ⁊cͣ. ponitſecundā cauſam ſue conſolationis que ſumit̉ ex deuotiōe