Explanatio ſancti Thome
eſſet ꝓ peccatis ſuis actualibus vel originali. Et hoc excludit cū dicit. Pro peccatꝭ noſtris nō ſuis Eſa. 53. Propter ſcelus populi mei ꝑcuſſi euꝫ. 1. Pe. 3. Chriſtꝰ ſemelꝓ peccatis noſtris ⁊cͣ. Alia ſuſpicio eſt ꝙ mors xp̄i eſſetcaſualis vel violentia iudeoꝝ. ⁊ hoc excludit cū dicit. ẜmſcpͥturas ſcꝫ veteris ⁊ noui teſtamenti. Et ideo ſignanterſpecialit̓ dicit. ẜm ſcpͥturas Eſa. 53. Sicut ouis ad occiſionem ductus ē. Iere. 11. Ego qͣſi agnus māſuetus qͥ portat̉ ad victimā ⁊c̄. Matth̓. 20. Ecce aſcendimꝰ hieroſolimā ⁊cͣ. Tradidi em̄ vobis Scd̓o ſepulturā xp̄i. et iō dic̄Et qꝛ ſepultus eſt. Sed nunquid ſepultura eſt articulusfidei ſpecialiter. qꝛ facit hic mentionē ſpēaliter de ea? Dicendū ꝙ ẜm illos qͥ numerant articulos ẜm credenda nōeſt ſpecialis articulus fidei: ſꝫ includit̉ cū articulo paſſionis ⁊ mortis xp̄i. Cuius ratio eſt: qꝛ fides eſt eoruꝫ q̄ ſuntſupra rationē. Unde ibi incipit articulus fidei vbi deficitratio. Hoc aūt pͥmū eſt ꝙ dn̄s ſit conceptus. et ideo cōceptio eſt articulus fidei. Scd̓m ꝙ deꝰ eſt natꝰ de virgine.et ideo hic eſt aliꝰ. Tertiū ꝙ impaſſibilis deꝰ patiat ⁊ moriatur ⁊ hic eſt alius. et cum hoc intelligit̉ etiam de ſepultura. Unde non eſt ſpēalis articulus. ¶ Facit aūt apl̓ushic mentionē de ſepultura ꝓpter tria. Prīo vt oſtēdat veritatem mortis xp̄i. Euidens em̄ mortis ſignuꝫ alicuius ēꝙ ſepeliat̉. Secūdo ad oſtendēdū veritatē reſurrectionisqꝛ ſi nō fuiſſet ſepultus: nec cuſtodes fuiſſent iuxta ſupulcrum illis diebꝰ poſſent dicere ꝙ diſcipuli fuiſſent euꝫ furati. Tertio qꝛ apl̓us vult eos inducere ad fidē reſurrectionis. ⁊ hoc vider magis difficile ꝙ ſepultus reſurgat. Etde hoc dicit̉ Eſa. 11. Et erit ſepulcrū eius glorioſuꝫ. Eſa.53. Dabit impios ⁊c. Tradidi etiā vobis reſurrectiōꝫ: qꝛreſurrexit tertia die. Oſee. 6. Uiuificabit nos poſt ⁊cͣ. Etetiaꝫ dicit tertia die nō ꝙ fuerint tres dies integri: ſꝫ duenoctes ⁊ vna dies ꝑ ſynodochē. Et huiꝰ cauſa fuit ſic̄ dicit aug. qꝛ deus ꝑ ſuum ſimplū id ē ꝑ malū pene qd̓ ſignificat̉ ꝑ vnum diem deſtruxit nr̄m duplū id ē penā ⁊ culpāqd̓ ſignificat̉ ꝑ duas noctes. Tradidi etiam vobis quarto chriſti apparitiones quia viſus eſt cephe. Et ponit primo apparitiōes factas alijs. Scd̓o apꝑitiones factas ſibiſoli ibi. Nouiſſime. Sciendū eſt aūt circa pͥmū ꝙ apꝑitiones xp̄i nō ſunt facte om̄ibꝰ cōmuniter: ſꝫ aliquibꝰ ſpēalibus ꝑſonis act. 10. Dedit eum manifeſtū fieri ⁊c. Et huiꝰratio fuit vt ſeruaret̉ ordo in eccleſia vt ꝑ quoſdam ſpeciales fides reſurrectionis deueniret ad alios. Notandū aūtꝙ apꝑaritiōes xp̄i nō ponunt̉ hic oēs nec ille q̄ facte ſuntmulieribꝰ. Ponunt̉ aūt hic q̄dā q̄ nō legunt̉ in euangeliis. Et horū ratio fuit qꝛ apl̓us vult ex rōne ꝯfutare infideles. et iō noluit ponere teſtimonia niſi autentica. ⁊ iō tacuit apꝑtiōes i mulieribꝰ factas: ⁊ poſuit quaſdā q̄ nō inueniūt̉ vt oſtendat ꝙ etiā alijs pluribꝰ apparuit: ſed facitmentionē ſpecialē de petro ⁊ iacobo. qꝛ erāt qͣſi columnevt dcit̉ Gal̓. 2. Dicit gͦ tradidi vobis qꝛ viſus eſt cephe .i.petro Luc̄. vlti. Surrexit dominus vere ⁊c. Et credit̉ ꝙinter viros primo apparuit petro quia erat in maxima triſticia. Unde ⁊ angelꝰ dixit Mar. vlti. Ite dicite diſcipulis eiuſ et petro ⁊c. Poſtea id eſt in alia vice viſus eſt. xj.apl̓is. Semel quidē viſus eſt. x. tm̄ qn̄ Thomas erat abſens et poſt octo dies. xj. qn̄ Thomas erat cū eis. Augu.dicit ꝙ debet dicere. xij. ſed corruptū eſt vitio ſcpͥoꝝ et dicit ꝙ non refert ꝙ iudas iam obierat et Matthias nōdūerat electus: qꝛ conſuetū eſt ꝙ qn̄ maior ꝑs collegij facitaliquid dicit̉ ꝙ totum collegium hoc facit. Unde qꝛ dn̄selegerat. xij. ideo poteſt dici ꝙ viſus eſt. xij. id ē toti collegio apl̓oꝝ. ſed non eſt vis ſiue dicat̉. xij. ſiue. xj. Deindeiterum viſus ē pluſꝙͣ qͥngētis fratribꝰ: ſꝫ de hoc nihil legimus in ſacra ſcpͥtura niſi hoc qd̓ hic dicit̉. Poteſt tn̄ dici ꝙ hec apꝑitio fuit de qͣloquit̉ dionyſius ī tertio de diui-
nis noībꝰ qn̄ oēs diſcipuli cōuenerūt ad videndū corpusqd̓ ferebat principē vite. Sed cōtra hoc videt̉ eſſe qꝛ hocfuit ante aſcenſionē qn̄ ſcꝫ xp̄s apꝑuit iacobo. Sꝫ cōgregatio diſcipuloꝝ ad videndū beatam virgineꝫ de qͣ videt̉loqui dyoniſius fuit multū poſt. Et ideo melius videt̉ dicendū ꝙ apꝑuit qͥngentis fratribꝰ ſimul ante aſcenſionē:ſuaꝫ et ⁊ non refert ꝙ dicit̉ diſcipuli erant centum viginti. qꝛ licet illi qͥ erant in hieruſalē eſſent centū viginti. tn̄in galilea erant multi diſcipuli et forte om̄es congregatiſunt ſimul cuꝫ apparuit. Et vt huius teſtimoniū ſit magcertū dicit ꝙ ex eis adhuc multi manent id ē viuūt. quidāaūt ex eis dormierūt .i. mortui ſunt in ſpe reſurrectionis.Et vocat ſanctorū mortem dormitionē: qꝛ moriunt̉ carnecorruptibili vt reſurgant incorruptibiles. Ro. 6. Xp̄s reſurgens ⁊c. Deinde id ē poſt viſus eſt iacobo ſcꝫ alphei. ⁊ratio huius pōt aſſignari: qꝛ vt legit̉ iacobꝰ vouit ſe nonſumpturū cibum niſi pͥus videret xp̄m: ſed ẜm hoc nō ſeruaret ordo apꝑitionis. qꝛ ſi poſt om̄es numeratas appitiones apꝑuiſſet iacobo. nimis fuiſſet ſine cibo. ⁊ hoc ē difficile. Et ideo dicendū eſt ꝙ ideo ſingulariter xp̄s apꝑuitiacobo qꝛ ſpecialem deuotioneꝫ iacobus ad xp̄m habuit.Et de iſta etiam apparitione nihil habet̉ in euāgelio. Deinde poſt hoc ſcꝫ viſus eſt om̄ibus apl̓is in aſcenſiōe vt legit̉ Matth̓. vltimo. et act̓. 1. ¶ Nouiſſime aūt omniū ⁊cͣ.hic apoſtolus cōmemorat apparitionē factam ſibi ſoli. Etcirca hoc duo facit. Primo oſtendit ordinē apparitionis.Secundo rōem eius aſſignat ibi. Ego em̄ ſum ⁊cͣ. Dicitergo ita. Dixi ꝙ omnibꝰ manifeſtatus eſt chriſtus nouiſſime id eſt vltimo. ⁊ poſt aſcenſioneꝫ viſus eſt ⁊ mihi tanꝙͣabortiuo et ideo nouiſſime. Dicit autē tanꝙͣ abortiuo ꝓpter tria. Ahortiuꝰ dicitur aliquis fetus. Vel qꝛ naſciturextra tempus debitū. Uel quia cum violentia educitur.Ul̓ qꝛ non ꝑducit̉ ad debitam quantitatē. ⁊ qꝛ hec tria videbat in ſe apl̓us. ideo dicit tanꝙͣ abortiuo. Primo em̄ipſe extra tempus alioꝝ apoſtoloꝝ renatus eſt xp̄o. Namalij apoſtoli renati ſunt chriſto ante aduētū ſpirituſſanctipaulus vero poſt. Scd̓o qꝛ alij apoſtoli ſpontanee cōuerſiſunt ad chriſtum: ſed paulus coactus. act. 9. Proſtrauiteum ad terram ⁊cͣ. Et hoc multū valet contra hereticosqui dicunt ꝙ nullus debet cogi ad fidem. qꝛ paulus coactus fuit. Et ſicut dicit auguſtinꝰ plus ꝓfecit in fide paulus cū eoacte cōuerſus eſt ꝙͣ multi qͥ ſpontanee venerūt.Tertio qꝛ reputat ſe alijs minorē ⁊ non ꝑueniſſe ad virtutem aliorum apoſtoloꝝ. Et ideo qͣſi rationē aſſignans dicit. ego em̄ ſum minimꝰ ⁊c. Circa hoc duo facit. Primoem̄ on̄dit ſuam ꝑuitatē. Secūdo rōem huius exponit ibiQuoniā ꝑſecutus ſum ⁊cͣ. Paruitatē aūt ſuā manifeſtatprimo in cōparatione ad apl̓os cū dicit: Ego em̄ ſum minimꝰ Eſa. 60. Minimꝰ erit in mille ⁊ ꝑuulꝰ in gentē fortiſſimā Ecc̄. 3. Quāto maior es ⁊cͣ. Et licet ſit mīmꝰ in cōꝑatione ad apl̓os poſſet tn̄ dici ꝙ eſt magnꝰ in cōꝑationead alios qꝛ eſt apl̓us. ⁊ ideo ſcd̓o oſtēdit ſuā ꝑuitatē in cōparatione ad alios cū dicit. Qui non ſum dignꝰ nō ſoluꝫeſſe ſed vocari apl̓us licet vocer. 2. corin. 3. Nō ꝙ ſufficiētes ⁊c̄. Sꝫ poſſes dicere. O apl̓e ꝓpter humilitatē nullꝰdebet dicere falſum. cum ergo tu ſis magnꝰ qͣre vocas teminimū; ⁊ ideo cum dicit quoniā perſecutus ⁊cͣ. oſtenditquō ſit minimꝰ ⁊ quō non minimꝰ. minimū aūt dicit ſe cōſiderando preterita facta ſua et dicit. Non ſum dignꝰ ⁊c̄.Quare? Quia ꝑſecutus ſum eccleſiā dei qd̓ alij apl̓i nonfecerunt. Gal̓. 1. Supra modum perſequebar ⁊cͣ. 1. Li. I.Qui fui blaſphemꝰ ⁊ perſecutor ⁊cͣ. Et licet ex me ſim minimus: tamen ex deo non ſum minimꝰ. et ideo dicit. Gratia dei ſum id quod ſum. Et circa hoc duo facit. Prio cōmendat conditionē ſuam ꝙͣtum ad ſtatum. Secūdo ꝙͣtuꝫad executionē ſtatꝰ ibi. Et gr̄a eius ⁊c. Dicit gͦ primo. ex