PAC¶I Thome

MFHANACIO IE¶ Incipit expoſitio ſancti Thome de aquino ordīs fratrum predicatorū ſuper primā epiſtolā ſancti Pauli apoſtoli ad corinthios.On abſcōdam a vob̓ ſacramēta dei ⁊cͣ.Sap̄. 6. Sacramenti nomenduplicit̓ accipi ꝯſueuit. Naꝫfquādoqꝫ ſacramētū dicit̉ qd̓cūqꝫ ſecretū ⁊ precipue de rebus ſacris. quandoqꝫ ſacramentū dicitur ſacre rei ſignuꝫita ꝙ ⁊ eius ymagineꝫ gerat⁊ cauſa exiſtat ẜm ꝙ nos dicimus ſeptē ſaramenta eccleſie ſcilicet baptiſmus. confirmatio. euchariſtia. penitētiaextrema vnctio. ordo. ⁊ matrimoniū. In qua quidē ſignificatione ſacramenti etiā prima ſignificatio continet̉. Nāin his eccleſie ſacramentis diuina virtus ſecretius operatur ſalutē vt Auguſtinus dicit. Hec igit̉ ſacramenta deiprelatus ſeu doctor eccleſie fidelibus xp̄i nō debet abſcondere ſed manifeſtare ꝓpter tria. ¶ Primo quidē qꝛ hocpertinet ad honorē dei ẜm illud Tob. 12. Sacramentuꝫregis abſcondere bonū eſt. opera autē dei reuelare ⁊ confiteri honorificū eſt. ¶ Secūdo qꝛ hoc ꝑtinet ad ſalutē hominū qui per hoꝝ ignorātiā in peſperationē labi poſſentſicut de quibuſdam dicit̉ Sap̄. 2. ꝙ neſcierunt ſacramenta dei nec ſperauerunt mercedē iuſtitie: qꝛ ꝑ ſacramentahomines purificant̉ vt ſint preparati ad recipiēdū mercedem iuſticie. ¶ Tertio quia hoc pertinet ad debitū officiū prelati vl̓ doctoris ẜm illud Ephe. 3. Mihi omniumſanctoꝝ minimo data eſt gratia hec illuminare que ſit diſpenſatio ſacramenti abſconditi a ſeculis in deo. Sic ergo predicta verba demonſtrant nobis materiā huius epiſtole in qua apoſtolus agit de ſacramentis eccleſie. Cumenim in epiſtola ad romanos gratiā dei cōmendaſſet quein ſacramētis eccleſie operatur: hic ſcꝫ in pͥma epiſtola adcorinthios de ipſis eccleſie ſacramentis agit. In ſecundavero de miniſtris ſacramentorum. Videamus ergo primo textum.¶ Capitulum primum.Aulus vocatꝰ apoſtolus ieſu xp̄ip per voluntatē dei ⁊ ſoſthenes frater eccleſie dei q̄ eſt corinthi. Sāctificatis in xp̄o ieſu vocatis ſctīscū omnibus qui inuocant nomē dn̄i noſtri ieſu xp̄i in om̄i loco ipſoꝝ ⁊ nr̄o. Gratia vobis⁊ pax a deo patre noſtro ⁊ domino ieſu chri.ſto. Gratias ago deo meo ſemꝑ pro vobis ingratia dei que data eſt vobis in chriſto ieſu.quia in omnibus diuites facti eſtis in illo inomni verbo ⁊ in omni ſcientia ſicut teſtimonium xp̄i confirmatum eſt in vobis: ita vt nihil vobis deſit in vlla gratia: expectātibꝰ reuelationem domini noſtri ieſu chriſti qui etconfirmabit vos vſqꝫ in fineꝫ ſine crimine indie aduentus domini noſtri ieſu chriſti. Fidelis deus per queꝫ vocati eſtis in ſocietatē

filij eius domini noſtri ieſu chriſti.Diuiditur ergo hec epiſtola in partes duas. In primaparte ponit epiſtolareꝫ ſalutationē. In ſecūda ꝓſequiturſuam intentionē ibi. Gratias ago deo meo. ¶ Circa primum tria facit. Primo ponit perſonas ſalutantes. Secūdo perſonas ſalutatas eccleſie dei ⁊cͣ. Tertio bona ſalutifera optat ibi. Gratia vobis ⁊ pax. Circa primū duo facitPrimo ponit perſonā principalē quā deſcribit ex nomīedicens: Paulus de quo quidē nomine ſatis dictuꝫ eſt inepiſtola ad Roma. hic autē ſufficiat dicere ꝙ hoc nomenpremittit in ſignū humilitatis. Nam paulꝰ idē eſt qd̓ modicus quod ad humilitatē pertinet .i. regū. 13. Cuꝫ eſſesparuulus in oculis tuis caput in tribubus iſrael factꝰ esMat. 11. Abſcondiſti hec a ſapientibus ⁊ prudentibꝰ etreuelaſti ea paruulis. ¶ Conſequent̓ deſcribit eā a dignitate. et primo ponit modū adipiſcēde dignitatis cū dicit.Vocatus ẜm illud heb̓. 5. Remo ſibi ſumit honorē ſed qͥvocatur a deo tanꝙͣ aaron. Scd̓o pōit ip̄am dignitatē dicens. Apoſtolꝰ ieſu xp̄i. que quidē eſt prima dignitas ineccleſia ⁊ interpretat̉ miſſus: quia fuerunt miſſi a deo vtvice eius fungerent̉ in terris. Vnde dicitur Mat. 12. Ꝙelegit duodecim quos ⁊ apoſtolos nominauit. ⁊ infra. 12Deus poſuit in eccleſia quoſdā primuꝫ quidē apl̓os ⁊cͣ.Tertio ponit originē ſiue cauſam huius dignitatis cū dicit. Per voluntatē dei. quod eſt intelligendū de voluntate beneplaciti ex qua preficiunt̉ illi qui multiplicit̓ p̄ſunteccleſijs Ecc̄. 10. In manibus dei poteſtas terre ⁊ vtileꝫrectorē in tēpore ſuſcitabit ſuper illā. Et de predicta voluntate ſub figura nobis dicitur Iob. 37. ꝙ luſtrant cuncta per circuitū quocunqꝫ voluntas gubernantis ꝑduxerit. Dimittit aūt deus aliquos prefici ꝓpter ſubditoꝝ peccata ẜm illud Iob. 34. Regnare facit hominē ypocritaꝫpropter peccata populi. Talis autē rector nō dicit̉ eē ẜꝫvoluntatē dei ſed ẜm eius indignationeꝫ ẜm illud Oſee13. Dabo tibi regē in furore meo ⁊ auferā in indignatiōemea. Secūdo ponit perſonā adiunctā cū dicit. Et ſoſthenes frater quē ſibi ſalutando adiungit: quia ad apoſtoluꝫdetulerat cōtentiōes ⁊ alios corinthioꝝ defectus ne hocvideret̉ ex odio feciſſe. et ideo nominat eū fratrē vt oſtendat ꝙ ex zelo charitatis hoc fecerat. ꝓuer. 9. Argue ſapientē ⁊ diliget te. ¶ Deinde ponit ꝑſonas ſalutatas cuꝫdicit. Eccleſie dei que eſt corinthi. ⁊ primo pōit principales ꝑſonas quas deſcribit tripliciter. Primo quidē ex loco cū dicit. Eccleſie dei que eſt corinthi id eſt fidelibꝰ xp̄icorinthi congregatis. psͣ. Confitebor tibi in eccleſia magna. Secundo ex munere gratie cū dicit. Sāctiſicatis inxp̄o ieſu in fide paſſione ⁊ ſacramento xp̄i ieſu: ſed ablutieſtis ſeu ſanctificati eſtis heb̓. vlti. Ieſus vt ſanctificaretper ſuū ſanguinē populū extra portam paſſus eſt. Tertioponit originē gratie cuꝫ dicit. Vocatis ſanctis. quia ſcilicet ad ſanctitatē per gratiā vocatiōis peruenerunt. Ro.8. Quos predeſtīauit hos ⁊ vocauit. 1. Pe. 2. De tenebris vos vocauit in admirabile lumē ſuum. ¶ Secundo ⁊ponit perſonas ſecūdarias fideles ſcꝫ ꝙ nō erant in ipſaciuitate: ſed habitabant in dyoceſi ciuitatis vl̓ diſtrictu.Unde ſubdit. Vobis inꝙͣ qui eſtis corinthi ſcribo: cū omnibus qui inuocant nomē domini noſtri ieſu xp̄i ſcilicet ꝑverā fidei cōfeſſionē Ioel̓. 2. Omnis qui inuocauerit nomen domini ſaluus erit. Et hoc in omni loco ipſoꝝ id eſteoꝝ iuriſditioni ſubiecto. Et noſtro qꝛ per hoc ꝙ ſubijciebatur epiſcopo ciuitatis nō eximebant a poteſtate apoſtoli quinimo magis erant ip̄i apl̓o ſubiecti ꝙͣ his qͥbus ip̄eeos ſubiecerat. psͣ. In omni loco dn̄ationis eius benedicanima mea domino. ¶ Ultimo autē in ſalutatione ponitbona ſalutifera que eis optat: quorum primū eſt gratia ꝑ