Ad Romanos
ne vt impleret diuinā q̄ ſibi ⁊ patri erat cōmunis. ẜm illd̓Mat. 26. Non mea volūtas ſed tua fiat. Secūdo ad hocauctoritatē inducit dicens. Sed ſicut ſcriptum eſt in psͣ.ex ꝑſona xp̄i dicentis ad patrē. O pater īproperia iudeorum īproperantiū tibi id eſt te blaſphemantiū ꝑ ſua malaopera. ⁊ ꝑ hoc ꝙ veritati tue doctrine contradicūt ceciderunt ſuper me: quia videlicet opprimere me voluerūt: qꝛvoluntatē tuam eis ꝓponebā ⁊ eoꝝ mala opera redarguebam Zo. 15. Sed oderunt me ⁊ patrē meū. Poteſt ⁊ hocreferri ad peccata totius hūani generis qꝛ omnia peccata quodammodo ſunt īproperia dei inqͣtū ꝑ ea lex dei cōtemnitur Eſa. 1. Derelinquerūt dn̄m blaſphemauerūt ſāctum iſrl̓. Sic ergo īproperia īproperantiū deo ceciderūtſuper xp̄m in qͣtū ipſe ꝓ peccatis omniū mortuꝰ eſt. Eſa.53. Deꝰ poſuit ī eo iniqͥtatē omniū noſtꝝ. 1. Pe. 2. Peccata noſtra ꝑtulit in corpore ſuo ſuꝑ lignū. ¶ Deinde cuꝫdicit Quecunqꝫ em̄ ſcripta ſunt ⁊c̄. oſtendit ꝙ hoc exemplū xp̄i ſit nobis imitandū dicens: Quecunqꝫ em̄ ſcriptaſunt in ſacra ſcriptura: vel de xp̄o vl̓ de mēbris eius ſcripta ſunt ad noſtrā doctrinā. Nulla em̄ neceſſitas fuit hecſcribere niſi ꝓpt̓ nos vt ex his inſtruamur. 2. thi. 3. Omnis doctrina diuinitus inſpirata vtilis eſt ad docenduꝫ ⁊erudiendū ⁊cͣ. Quid autē in ſcripturis ad noſtrā hoctrinam cōtineat̉ oſtendit ſubdens. Vt ꝑ patientiā ⁊ conſolationē ſcripturaꝝ id eſt quas ſcripture continēt. Continet̉enim in ſacra ſcriptura patiētia ſanctoꝝ in malis ſuſtinendis. Iac. vltimo. Patiētiam iob audiſtis. Continet̉ etiāin eis cōſolatio quā deus eis exhibuit ẜm illud psͣ. Scd̓ꝫmultitudinē doloꝝ meoꝝ in corde meo cōſolationes tueletificauerunt animā meā. Et. 1. Pe. 1. dicit̉. Prenuncians eas que in xp̄o ſunt paſſiones. quod ꝑtinꝫ ad patientiaꝫ. ⁊ poſteriores glorias qd̓ ꝑtinet ad ꝯſolationē. Quēautē fructū ex hac doctrina ſuſcipiamus oſtendit ſubdēsSpem habeamꝰ. Per hoc enim ꝙ ex ſacra ſcriptura inſtruimur eos qui pacient̓ ꝓpter deuꝫ tribulationes ſuſtinuerunt diuinitus cōſolatos fuiſſe ſpeꝫ accepimꝰ vt ⁊ ip̄icōſolemur ſi in ipſis fuerimꝰ patientes. Iob. 13. Et ſi occiderit me in ipſo ſperabo. ¶ Deinde cū dicit. Deus aūtpatientie ⁊c̄. qꝛ videbat̉ nimis arduū vt purꝰ homo poſſit exemplū xp̄i imitari ẜm illud Ecc. 2º. Quid eſt homovt ſequi poſſit regē factorem ſuū. ideo adhibetorationisſuffragiū dicēs. ¶ Deus autē patientie ſcꝫ dator. psͣ. Tues patientia mea. Et ſolatij .i. qui ſpiritualē cōſolationeꝫlargit. 2. coꝝ. 1. Pater miẜi cordiaꝝ ⁊ deus totius cōſolationis det vobis a quo eſt omne datū optimū vt diciturIac̄. 1. Idipſum ſapere in alterutꝝ id eſt vt inuicē idē ſapiatis ⁊cͣ. 2. coꝝ. vltimo. Idē ſapite. pacē habete. Nō qͥdem ẜm con̓ſenſum in peccatū: ſed ſcd̓m ieſum xp̄m. dequo dicit̉ ephe. 2. Ipſe eſt pax noſtra qͥ fecit vtraqꝫ vnuꝫUt per hoc ꝙ ideꝫ ſapitis vnanimes exiſtentes ꝑ fidei ⁊charitatis conſenſum ẜm illud psͣ. ẜm aliā lr̄aꝫ. Qui habitare facit vnanimes in domo. Uno ore id ē vnā oris cōfeſſione q̄ ex vnitate fidei ꝓcedit. 1. coꝝ. 1. Idipſum dicatis omnes. vt ꝓ conformitate cordis ⁊ oris honorificetisdeū omniū creatorē. idip̄m ēt exiſtentē patrē dn̄i nr̄i ieſuxp̄i ꝑ quē nos ſibi in filios adoptauit .i. reg. 2. Qui honorificauerit me honorificabo eū. Mal̓. 1. Si ego pat̓ vbieſt honor meus. ¶ Deinde cū dicit. Propter qd̓ ſuſcipite inuicē. manifeſtat pͥmā ꝑtē admonitionis. In qua dixerat ꝙ firmiores debēt ībecillitatē infirmoꝝ ſuſtinere. Etcirca hoc duo facit. Primo reſumit admonitionē. Se cūdo inducit rationē exemplo xp̄i ibi. Sicut ⁊ xp̄s ⁊cͣ. Tertio ſubiungit orationē ibi. Deus aūt ſpei ⁊cͣ. Dicit ergoprimo ꝓpter qd̓ id eſt qꝛ ea q̄ ſcripta ſūt ad noſtrā doctrinā ordinant̉ ſcꝫ exempla xp̄i ⁊ aliorū ſanctoꝝ. conſequenter ſuſcipite inuicē ẜm caritatis affectū vt ſcꝫ vnus ſuſti-
neat ea que ſunt alterius ſicut ⁊ vult ſe ſuſtineri ꝙtū caritas ꝑmittit. ⁊ vnus aliū etiā ſuſcipiat ad iuuandū ⁊ ꝓmouendū. sͣ. 14. Infirmū in fide ſuſcipite. ¶ Deinde cū dicit. Sicut ⁊ chriſtus ſuſcepit vos ⁊cͣ. aſſignat ratiōeꝫ exemplo chriſti et primo ponit eius exemplum dicens: Sicut ⁊ chriſtus ſuſcepit vos ſcilicꝫ in ſua ꝓfectione ⁊ curaEſa. 42. Ecce ſeruus meus ſuſcipiā eū. Luc̄. 1. Suſcepit iſrl̓ puerū ſuū recordatꝰ ē miẜicordie ſue. Et hoc in honorē dei in quē omnia referebat Io. 8. Honorifico patrēmeū ⁊ vos inhonoraſtis me. Ex quo datur intelligi ꝙ ⁊nos inuicē debemꝰ ſuſcipere in his q̄ ꝑtinent ad honoreꝫdei. Secundo ibi. Dico em̄ xp̄m ⁊cͣ. manifeſtat qd̓ dixerat. ⁊ primo qͥdem ꝙͣtū ad iudeos. Secūdo ꝙͣtū ad gentiles ibi. Gentes aūt ⁊cͣ. Dicit ergo pͥmo dictum eſt ꝙ xp̄svos ſuſcepit qͥ eſtis congregati in vnitate fidei ex iudeis⁊ gentilibus. Et hoc patet ꝙͣtū ad vtroſqꝫ. Dico gͦ xp̄mminiſtrū fuiſſe circūciſionis. Eſt em̄ ipſe actor fidei ꝙͣtumad omnes ẜm illud he. 12. Aſpicientes in actorē fidei ⁊cͣSed in propria perſona non exhibuit ſeipſum niſi iudeisẜm illud Mat. 15. Non ſū miſſus niſi ad oues q̄ perierūtdomus iſrael. Eſa. 65. Nō audiet̉ vox eius foris. Et hocquidē ꝓpter veritatē dei: vt ſcꝫ veritas dei ꝓmittētis cōprobaret. sͣ. 3. Eſt autē deus verax. Vnde ſubdit. Ad cōfirmandas ꝓmiſſiones patꝝ id eſt vt ꝑ hoc implerenturꝓmiſſiones patribus facte Luc̄. 1. Erexit cornu ſalutꝭ nobis in domo dauid pueri ſui ſicut locutus ꝑ os ſanctoruꝫ2. coꝝ. 1. Quotquot ſunt ꝓmiſſiōes dei in illo ē. ¶ Deinde cū dicit. Gentes autē ⁊cͣ. Eſtēdit etiā geutes ſuſceptas a xp̄o. Et primo ꝓponit qd̓ intendit. Secūdo cōfirmat ꝑ auctoritatē ibi. Sicut ſcriptum eſt ⁊cͣ. Dicit ergo.Ita dictū ē ꝙ xp̄s ſuſcepit iudeos ꝓpt̓ veritatē dei vt ꝓmiſſiones patrū implerent̉. gentibus autē nō erant promiſſiones facte. Unde hoc nō habet locū ꝙͣtū ad gētilesſed ſunt ꝓpter miſericordiā ſuſcepti. Et hoc eſt qd̓ dicitGentes aūt debēt honorare deuꝫ ſuꝑ miſericordia eis exhibita per xp̄m: qꝛ licet eis ꝑſonaliter non p̄dicauerit: adeos tamē diſcipulos ſuos miſit qui in gentibꝰ miniſteriūpredicationis exercuerunt. ſicut ipſe exercuerat in iudeisẜi illud Mat. vltimo. Euntes docete omnes gētes. Etd̓ hac miſericordia dicit̉ in psͣ. Miſericordia dn̄i plena ēterra. Luc̄. 1. Miſericordia eius a ꝓgenie in ꝓgenies timentibus eū ⁊cͣ. Sic ergo apl̓us cōuerſionē iudeoꝝ attribuit veritati diuine. conuerſionē gentiliū diuine miſericordie. Contra qd̓ videt̉ eſſe qd̓ dicit̉ in psͣ. Uniuerſe viedn̄i miſericordia ⁊ veritas. Sed dicēdū eſt ꝙ ꝑ hoc ꝙ aſſcribit vocationē iudeoꝝ diuine veritati nō excludit miſeri cordiā: qꝛ ⁊ apl̓us ex iudeis natus dicit .1. thi. 1. Miſeri cordiā conſecutus ſum. Et hocipſum miſericordie fuitꝙ deus patribus ꝓmiſſiones fecit de poſterioruꝫ ſaluteSimilit̓ ēt ꝑ hoc ꝙ vocationē gentiū aſcribit diuine miſericordie nō excludit totalit̓ diuinam ꝟitatē: qꝛ hocip̄mad diuinā ꝟitatē ꝑtinebat ꝙ ꝓpoſitū ſuū de ſaluatiōe gētiū īpleuit qd̓ ad eph̓ .3. dicit apl̓s eē ſacramētū abſcōditūa ſeculis in deo. Sed aliqͥs modꝰ veritatꝭ .ſ. ꝓ īpletiōe ꝓmiſſoꝝ ꝯſiderat̉ ī vocatiōe iud̓oꝝ qͥ nō ꝯſiderat̉ ī vocatione gētiū qͥbꝰ ꝓmiſſiones nō ſunt facte. ¶ Deind̓ cū dicit.Sicut ſcriptū ē ⁊cͣ. confirmat qd̓ dixerat de ꝯuerſiōe gētium ꝑ auctoritatē. Licꝫ em̄ gētibꝰ nō fuerit re ꝓmiſſa vocatio ad fidē xp̄i nō tn̄ ex īprouiſo accidit: ſꝫ fuit p̄nūciatavaticinijs ꝓph̓aꝝ. Inducit aūt qͣtuor auctoritates quaꝝpͥma ꝯtinet gr̄aꝝ actiones xp̄i ad patrē ꝓ ꝯuerſiōe gētiūꝑ ip̄m factā. Un̄ dicit. Sic̄ ſcriptū ē in psͣ. ex ꝑſona xp̄i.17. Conſtituēs me in caput gentiū ⁊ ab inſurgētibꝰ ī meiudeis exaltab̓ me o deꝰ pr̄ ego xp̄s ꝯfitebor tibi ꝯfeſſionegr̄aꝝ actiōis ī gētibꝰ .i. ꝓ gētiū ꝯuerſiōe ꝑ me facta ⁊ cātabo noua quadam mētis exultatione nomini tuo qd̓ cis