Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
54v
Einzelbild herunterladen
 

Ad Romanos

ne vt impleret diuinā ſibi patri erat cōmunis. ẜm illd̓Mat. 26. Non mea volūtas ſed tua fiat. Secūdo ad hocauctoritatē inducit dicens. Sed ſicut ſcriptum eſt in psͣ.ex ꝑſona xp̄i dicentis ad patrē. O pater īproperia iudeorum īproperantiū tibi id eſt te blaſphemantiū ſua malaopera. hoc veritati tue doctrine contradicūt ceciderunt ſuper me: quia videlicet opprimere me voluerūt: qꝛvoluntatē tuam eis ꝓponebā eoꝝ mala opera redarguebam Zo. 15. Sed oderunt me patrē meū. Poteſt hocreferri ad peccata totius hūani generis qꝛ omnia peccata quodammodo ſunt īproperia dei inqͣtū ea lex deitemnitur Eſa. 1. Derelinquerūt dn̄m blaſphemauerūt ſāctum iſrl̓. Sic ergo īproperia īproperantiū deo ceciderūtſuper xp̄m in qͣtū ipſe peccatis omniū mortuꝰ eſt. Eſa.53. Deꝰ poſuit ī eo iniqͥtatē omniū noſtꝝ. 1. Pe. 2. Peccata noſtra ꝑtulit in corpore ſuo ſuꝑ lignū. Deinde cuꝫdicit Quecunqꝫ em̄ ſcripta ſunt ⁊c̄. oſtendit hoc exemplū xp̄i ſit nobis imitandū dicens: Quecunqꝫ em̄ ſcriptaſunt in ſacra ſcriptura: vel de xp̄o vl̓ de mēbris eius ſcripta ſunt ad noſtrā doctrinā. Nulla em̄ neceſſitas fuit hecſcribere niſi ꝓpt̓ nos vt ex his inſtruamur. 2. thi. 3. Omnis doctrina diuinitus inſpirata vtilis eſt ad docenduꝫerudiendū ⁊cͣ. Quid autē in ſcripturis ad noſtrā hoctrinam cōtineat̉ oſtendit ſubdens. Vt patientiā conſolationē ſcripturaꝝ id eſt quas ſcripture continēt. Continet̉enim in ſacra ſcriptura patiētia ſanctoꝝ in malis ſuſtinendis. Iac. vltimo. Patiētiam iob audiſtis. Continet̉ etiāin eis cōſolatio quā deus eis exhibuit ẜm illud psͣ. Scd̓ꝫmultitudinē doloꝝ meoꝝ in corde meo cōſolationes tueletificauerunt animā meā. Et. 1. Pe. 1. dicit̉. Prenuncians eas que in xp̄o ſunt paſſiones. quod ꝑtinꝫ ad patientiaꝫ. poſteriores glorias qd̓ ꝑtinet ad ꝯſolationē. Quēautē fructū ex hac doctrina ſuſcipiamus oſtendit ſubdēsSpem habeamꝰ. Per hoc enim ex ſacra ſcriptura inſtruimur eos qui pacient̓ ꝓpter deuꝫ tribulationes ſuſtinuerunt diuinitus cōſolatos fuiſſe ſpeꝫ accepimꝰ vt ip̄icōſolemur ſi in ipſis fuerimꝰ patientes. Iob. 13. Et ſi occiderit me in ipſo ſperabo. Deinde dicit. Deus aūtpatientie ⁊c̄. qꝛ videbat̉ nimis arduū vt purꝰ homo poſſit exemplū xp̄i imitari ẜm illud Ecc.. Quid eſt homovt ſequi poſſit regē factorem ſuū. ideo adhibetorationisſuffragiū dicēs. Deus autē patientie ſcꝫ dator. psͣ. Tues patientia mea. Et ſolatij .i. qui ſpiritualē cōſolationeꝫlargit. 2. coꝝ. 1. Pater miẜi cordiaꝝ deus totius cōſolationis det vobis a quo eſt omne datū optimū vt diciturIac̄. 1. Idipſum ſapere in alterutꝝ id eſt vt inuicē idē ſapiatis ⁊cͣ. 2. coꝝ. vltimo. Idē ſapite. pacē habete.dem ẜm con̓ſenſum in peccatū: ſed ſcd̓m ieſum xp̄m. dequo dicit̉ ephe. 2. Ipſe eſt pax noſtra fecit vtraqꝫ vnuꝫUt per hoc ideꝫ ſapitis vnanimes exiſtentes fideicharitatis conſenſum ẜm illud psͣ. ẜm aliā lr̄aꝫ. Qui habitare facit vnanimes in domo. Uno ore id ē vnā orisfeſſione ex vnitate fidei ꝓcedit. 1. coꝝ. 1. Idipſum dicatis omnes. vt conformitate cordis oris honorificetisdeū omniū creatorē. idip̄m ēt exiſtentē patrē dn̄i nr̄i ieſuxp̄i quē nos ſibi in filios adoptauit .i. reg. 2. Qui honorificauerit me honorificabo. Mal̓. 1. Si ego pat̓ vbieſt honor meus. Deinde dicit. Propter qd̓ ſuſcipite inuicē. manifeſtat pͥmā ꝑtē admonitionis. In qua dixerat firmiores debēt ībecillitatē infirmoꝝ ſuſtinere. Etcirca hoc duo facit. Primo reſumit admonitionē. Sedo inducit rationē exemplo xp̄i ibi. Sicut xp̄s ⁊cͣ. Tertio ſubiungit orationē ibi. Deus aūt ſpei ⁊cͣ. Dicit ergoprimo ꝓpter qd̓ id eſt qꝛ ea ſcripta ſūt ad noſtrā doctri ordinant̉ ſcꝫ exempla xp̄i aliorū ſanctoꝝ. conſequenter ſuſcipite inuicē ẜm caritatis affectū vt ſcꝫ vnus ſuſti-

neat ea que ſunt alterius ſicut vult ſe ſuſtineri ꝙtū caritas ꝑmittit. vnus aliū etiā ſuſcipiat ad iuuandū ꝓmouendū.. 14. Infirmū in fide ſuſcipite. Deinde dicit. Sicut chriſtus ſuſcepit vos ⁊cͣ. aſſignat ratiōeꝫ exemplo chriſti et primo ponit eius exemplum dicens: Sicut chriſtus ſuſcepit vos ſcilicꝫ in ſua ꝓfectione curaEſa. 42. Ecce ſeruus meus ſuſcipiā. Luc̄. 1. Suſcepit iſrl̓ puerū ſuū recordatꝰ ē miẜicordie ſue. Et hoc in honorē dei in quē omnia referebat Io. 8. Honorifico patrēmeū vos inhonoraſtis me. Ex quo datur intelliginos inuicē debemꝰ ſuſcipere in his ꝑtinent ad honoreꝫdei. Secundo ibi. Dico em̄ xp̄m ⁊cͣ. manifeſtat qd̓ dixerat. primo qͥdem ꝙͣtū ad iudeos. Secūdo ꝙͣtū ad gentiles ibi. Gentes aūt ⁊cͣ. Dicit ergo pͥmo dictum eſt xp̄svos ſuſcepit eſtis congregati in vnitate fidei ex iudeis gentilibus. Et hoc patet ꝙͣtū ad vtroſqꝫ. Dico xp̄mminiſtrū fuiſſe circūciſionis. Eſt em̄ ipſe actor fidei ꝙͣtumad omnes ẜm illud he. 12. Aſpicientes in actorē fidei ⁊cͣSed in propria perſona non exhibuit ſeipſum niſi iudeisẜm illud Mat. 15. Non ſū miſſus niſi ad oues perierūtdomus iſrael. Eſa. 65. audiet̉ vox eius foris. Et hocquidē ꝓpter veritatē dei: vt ſcꝫ veritas dei ꝓmittētisprobaret.. 3. Eſt autē deus verax. Vnde ſubdit. Adfirmandas ꝓmiſſiones patꝝ id eſt vt hoc implerenturꝓmiſſiones patribus facte Luc̄. 1. Erexit cornu ſalutꝭ nobis in domo dauid pueri ſui ſicut locutus os ſanctoruꝫ2. coꝝ. 1. Quotquot ſunt ꝓmiſſiōes dei in illo ē. Deinde dicit. Gentes autē ⁊cͣ. Eſtēdit etiā geutes ſuſceptas a xp̄o. Et primo ꝓponit qd̓ intendit. Secūdo cōfirmat auctoritatē ibi. Sicut ſcriptum eſt ⁊cͣ. Dicit ergo.Ita dictū ē xp̄s ſuſcepit iudeos ꝓpt̓ veritatē dei vtmiſſiones patrū implerent̉. gentibus autē erant promiſſiones facte. Unde hoc habet locū ꝙͣtū ad gētilesſed ſunt ꝓpter miſericordiā ſuſcepti. Et hoc eſt qd̓ dicitGentes aūt debēt honorare deuꝫ ſuꝑ miſericordia eis exhibita per xp̄m: qꝛ licet eis ꝑſonaliter non p̄dicauerit: adeos tamē diſcipulos ſuos miſit qui in gentibꝰ miniſteriūpredicationis exercuerunt. ſicut ipſe exercuerat in iudeisẜi illud Mat. vltimo. Euntes docete omnes gētes. Et hac miſericordia dicit̉ in psͣ. Miſericordia dn̄i plena ēterra. Luc̄. 1. Miſericordia eius a ꝓgenie in ꝓgenies timentibus ⁊cͣ. Sic ergo apl̓us cōuerſionē iudeoꝝ attribuit veritati diuine. conuerſionē gentiliū diuine miſericordie. Contra qd̓ videt̉ eſſe qd̓ dicit̉ in psͣ. Uniuerſe viedn̄i miſericordia veritas. Sed dicēdū eſt hoc aſſcribit vocationē iudeoꝝ diuine veritati excludit miſeri cordiā: qꝛ apl̓us ex iudeis natus dicit .1. thi. 1. Miſeri cordiā conſecutus ſum. Et hocipſum miſericordie fuit deus patribus ꝓmiſſiones fecit de poſterioruꝫ ſaluteSimilit̓ ēt hoc vocationē gentiū aſcribit diuine miſericordie excludit totalit̓ diuinam ꝟitatē: qꝛ hocip̄mad diuinā ꝟitatē ꝑtinebat ꝓpoſitū ſuū de ſaluatiōetiū īpleuit qd̓ ad eph̓ .3. dicit apl̓s ſacramētū abſcōditūa ſeculis in deo. Sed aliqͥs modꝰ veritatꝭ .ſ. īpletiōemiſſoꝝ ꝯſiderat̉ ī vocatiōe iud̓oꝝ ꝯſiderat̉ ī vocatione gētiū qͥbꝰ ꝓmiſſiones ſunt facte. Deind̓ dicit.Sicut ſcriptū ē ⁊cͣ. confirmat qd̓ dixerat de ꝯuerſiōe gētium auctoritatē. Licꝫ em̄ gētibꝰ fuerit re ꝓmiſſa vocatio ad fidē xp̄i tn̄ ex īprouiſo accidit: ſꝫ fuit p̄nūciatavaticinijs ꝓph̓aꝝ. Inducit aūt qͣtuor auctoritates quaꝝpͥma ꝯtinet gr̄aꝝ actiones xp̄i ad patrē ꝯuerſiōe gētiū ip̄m factā. Un̄ dicit. Sic̄ ſcriptū ē in psͣ. ex ꝑſona xp̄i.17. Conſtituēs me in caput gentiū ab inſurgētibꝰ ī meiudeis exaltab̓ me o deꝰ pr̄ ego xp̄s ꝯfitebor tibi ꝯfeſſionegr̄aꝝ actiōis ī gētibꝰ .i. gētiū ꝯuerſiōe me factatabo noua quadam mētis exultatione nomini tuo qd̓ cis