IX. Ca.

dum erit cor eius. Et hoc modo circa pharaonem acciditqui cum a deo excitaretur ad regni ſui tutelam abuſus ēhac excitatione in crudelitatem. ¶ 2º oportet ꝯſiderarequo fine deus iſta partim faciat et ꝑtim ꝑmittat. Eſt em̄conſiderandū ꝙ deus oꝑatur in creaturis ad ſuam manifeſtationeꝫ ſcd̓m illud ſupra primo. Inuiſibilia dei per eaque facta ſunt intellecta cōſpiciunt̉. Unde ⁊ huiuſmodiexcitatio in hocipſum ordinatur et quantū ad pn̄tes vt oſtendā in te virtutē meā. exo. 14. Uiderūt filij iſrael manū magnā quā exercuerat dn̄s cōtra egyptios. Et ꝙͣtuꝫad abſentes vt ānuncietur nomen meū in vniuerſa terra.psͣ. Annūciate inter gentes gloriaꝫ eius. Sic igitur patꝫꝙ quantū ad hoc non eſt iniqͥtas apud deuꝫ qꝛ vtitur creatura ſua ſcd̓m eius merita ad gloriam ſuā. Et in hoc eodem ſenſu poteſt exponi ſi dicatur. Poſui te id eſt ordinaui malitiā tuam ad gloriam meam. deus em̄ malitiamordinat ſed nō cauſat. ¶ Deinde cuꝫ dicit Ergo cui vultmiſeretur ⁊c. Infert concluſionem quādam ex vtraqꝫ auctoritate ſupra inducta. Nam ex eo ꝙ dictum eſt miſerebor cui miſereor concludit. Ergo cui vult miſeretur. psͣ.Miẜtus eſt dn̄s timētibus ſe. Ex eo vero qd̓ dictū ē. Inhocip̄m excitaui te concludit. Et quē vult indurat. Eſa.63. Induraſti cor noſtrum ne timeremus te. Ecc. 33. Exipſis benedixit et exaltauit. et ex ipſis maledixit et humiliauit. Et qͥdem. qd̓ dicitur de dei miẜicordia dubitationeꝫ non habet. ſuppoſitis his que premiſſa ſunt. Sed circa indurationeꝫ videtur eſſe duplex dubitatio. Primo qͥdem qꝛ duritia cordis ad culpam ꝑtinere videtur. ſcd̓m illud Ecc. 3º Cor duruꝫ male habebit in nouiſſimo. Si ergo deus indurat. ſequitur ꝙ ſit actor culpe. Cōtra qd̓ dicitur. Ia. 1º Deus intemptator maloꝝ ē. Ad qd̓ dicēdūꝙ deus non dicitur indurare aliquos directe quaſi in eiscauſet malitiā. ſed indirecte. inquantū ſcꝫ ex his q̄ facitin hoīe intus vel extra homo ſumit occaſionem peccati. ⁊hoc ipſe deus ꝑmittit. Unde non dicitur indurare qͣſi īmittendo malitiaꝫ ſed non apponendo gratiā. Scd̓a dubitatio eſt quia ipſa obduratio nō videtur diuine voluntati poſſe aſcribi cū ſcriptum ſit. 1. Theẜ. 4. Hec eſt voluntas dei ſanctificatio veſtra Et .1. thi. 2. Qui vult oēs.homines ſaluos fieri. Ad qd̓ dicendum eſt: ꝙ tam miſericordia ꝙͣ iuſticia diſpoſitionem voluntatis importāt. Un̄ſicut miſeratio attribuitur diuine voluntati: ita et id qd̓ ēiuſticie. Sic ergo intelligendū eſt cui vult miſeretur: ſcilicet per ſuam miſericordiam et queꝫ vult iudurat ꝑ ſuāiuſticiam. qꝛ illi quos indurat hoc merentur vt indurent̉ab ipſo. vt ſupra primo capitulo dictum eſt.Lectio quarta.Icis itaqꝫ mihi. Quid adhuc queritur. Uoluntati enim eius quis reſiſtit? O homo tu quis es: qui reſpōdeas deo. Nunquid dicit figmentum ei quiſe finxit quid me feciſti ſic? An nō habet poteſtatem figulus luti ex eadem maſſa facerealiud quidem vas in honorem. aliud vero īcontumeliam Ꝙ ſi deus volens oſtendereiram et notam facere potentiam ſuam: ſuſtinuit in multa patientia vaſa ire apta in interituꝫ vt oſtenderet diuitias glorie ſue in vaſa miſericordie q̄ preparauit in gloriam.Poſita ſolutione premiſſe queſtionis: hic apoſtolus contra ipſaꝫ ſolutionē obicijt et precipue contra vltimā concluſionem qua dictum eſt. Cuius vult miſeret̉: et quem

vult indurat. primo ergo ponit obiectionem. ſcd̓o ſolutionem ibi. O homo tu quis es ⁊cͣ. Dicit ergo primo. dictūeſt ꝙ deus cuius vult miſeretur et quē vult indurat. Dicis itaqꝫ mihi. Quid adhuc queritur id eſt quid oportetvlterius querere de cauſa bonorū et maloꝝ que hic agūtur. cum omnia voluntati diuine attribuantur q̄ eſt cauſaſufficiēs. eo ꝙ nullus poteſt ei reſiſtere. Unde ſequitur.Uoluntati eius quis reſiſtet? Ecc. 1. Propoſui in animomeo querere et inueſtigare ſapienter de oībus que fiuntſub ſole. Uel aliter. Quid adhuc queritur. id eſt cōqueritur deus de hoībus quādo peccāt. ſicut. Eſa. iº Filiosenutriui et exaltaui. ⁊cͣ. Ideo autē videtur iuſtā querimoniam non habere quia ex voluntate eius totū ꝓcedit. cuinullus poteſt reſiſtere Un̄ ſubdit. Volūtati eius quis reſiſtet? Vel aliter. Quid adhuc queritur ſcꝫ ab homine vtfaciat bonum vel malum. Mich̓. 6º Indicabo tibi o homo quid ſit bonum et quid deus requirat a te ⁊cͣ. Fruſtraautem requirit̉ ab aliquo qd̓ nō eſt in eius poteſtate. Nihil autem in hoīs poteſtate eſſe videtur ſcd̓m predicta qͦbus omnia diuine voluntari vidētur aſcribi. cui reſiſti nōpoteſt. Sequitur. Voluntati em̄ eius quis reſiſtet? Quaſi diceret Nullus. Heſtęr. 13º Non eſt qͥ tue poſſit reſiſtere volūtati. Et hec videt̉ eſſe intētio apl̓i. ¶ Deind̓ cū dicit. O homo tu quis es ⁊c̄. rn̄det tacite queſtioni. Adcuius reſponſionis intellectum cōſiderandū eſt: ꝙ circaelectionē bonoꝝ et re ꝓbationem maloꝝ duplex queſtiopoteſt moueri. Un a quideꝫ in generali quare deus velitquoſdam indurare et quorūdaꝫ miſereri. Alia vero in ſpeciali quare velit huius miſereri et hunc vel illū indurare. Et poteſt quidem ratio huius queſtionis aſſignari. ſecūde aūt queſtionis non poteſt aſſignari ratio niſi ſimplexdei voluntas. cuius exemplū patet in rebus hūanis. Sienim aliquis edificare volens haberet multos lapides ſimiles et eqͣles cōgregatos poſſet ratio aſſignari quare qͦſdam ponat in ſummo et quoſdā in ymo ex parte finis. qꝛad ꝑfectionem domus quam farere intendit reqͥritur ⁊ fūdamentum qd̓ habet lapides in ymo. et cacumen parietis qd̓ habet lapides in ſummo. Sed quare ponat hoslapides in ſummo et hos in ymo non habet aliquam rationem niſi qꝛ artifex voluit. Primo igitur apl̓us rn̄detdubitationi ꝙͣtum ad queſtionem ſcd̓am quare ſcꝫ quare huius hoīs miſereat̉ ⁊ illū induret. ſcd̓o quātū ad queſtionem primam. quare ſcꝫ qͥbuſdam miſereatur et quoſdam induret ibi. Qd̓ ſi volēs deus ⁊cͣ. Circa primū triafacit. prīo arguit preſumptionē q̄r ētis. ſcd̓o īducit auctoritatem que queſtionem ſoluit ibi. Nūquid dicit figmentum ⁊c̄. tertio exponit auctoritatem ibi. An nō habet poteſtatem ⁊c. Dicit ergo primo. O homo qui es fragilis ⁊ignorās tu quis es reſpōdes deo vnde ſufficis ad reſpondendum ei ſi voluerit tecū iudicio cōtendere. Iob 9 Sivoluerit cōtendere iudicio cum illo non poterit ei reſpondere vnum ꝓ mille. Et ſicut dicitur Iob. 39 Qui arguitdeuꝫ debet ei rn̄dere In quo datur intellgi ꝙ homo nondebet ſcrutari rationem diuinoꝝ iudiciorū cum intentione apprehendēdi eo ꝙ excedant rationeꝫ humanā. Ecc.z Altiora te ne queſierꝭ. Prouer. 25ᵐ Perſcrutator maieſtatis opprimetur a gloria. ¶ Deinde cum dicit. Nūquid dicit figmentū ⁊cͣ. inducit auctoritatē: que habeturEſa. 45. Nunqͥd dicit lutū figulo ſuo. Quid facis ⁊ opꝰtuum ſine manibus. Ubi conſiderandū eſt ꝙ ſi aliqͥs artifex ex materia vili faciat vas pulchrum et nobilibus actibꝰ acomodatū totū aſcribit̉ boitati artificꝭ. puta ſi ex lutofaciat ſcutellas ⁊ vrceos ad nobilē mēſaꝫ decētes Si ꝟoex vili materia puta ex luto faciat vas accomodatū vilibꝰvſibꝰ puta cōqͦne vl̓ huiꝰ modi officijs nō poſſet vas conq̄ri ſi rationē haber̄t poſſet em̄ conq̄ri ſi ex materia p̄cioſa q̄