Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
23r
Einzelbild herunterladen
 

VI. Ca

mano genere ſpecialiter in iudeis ſuꝑabundauit gratia ſcꝫ xp̄i cōdonantis peccata. 2. Cor. 9. Potens eſt deꝰomneꝫ gratiam abundare facere in vobis. Eius aūt quodhic dicit̉ duplex ratio aſſignari poteſt. Una quidē ex jeffectu gratie. Sicut em̄ magnitudinē morbi ſanat niſi fortis efficax medicina. ita requirebat̉ abundans gratia adhoc vt ſanaret abundatiam delictorum. Luc. 7. Dimiſſaſunt ei peccata multa ⁊cͣ. Alia ratio ſumi poteſt ex diſpoſitiōe peccantis qui dum magnitudinē peccatoruꝫ ſuorumrecogͦſcit qn̄qꝫ quidē deſꝑat ꝯtemnit. ẜm illd̓ Prouer.28. Impius cum in profundū ⁊cͣ Quandoqꝫ vero per auxilium diuinum ex conſideratione ſuorum peccatorū magis humiliat̉ maiorē cōſequit̉ gratiā. ẜm illud psͣ Multiplicate ſunt infirmitates eorum poſtea accelerauerunt. Deinde cum dicit. Vt ſicut regnauit peccatū in morteꝫ⁊cͣ. Oſtendit effectum gr̄e abundantis. qui quidem eſtoppoſitum reſpondens effectui peccati. vt .ſ. ſicut peccatum introductum primū hoīem abundans legem regnauit. id eſt plenu dominiū in homīes obtinuit hocvſqꝫ duceret eos in mortē temporaleꝫ eternam infra. 6.Stipēdia peccati mors. Ita gr̄a dei regnet id eſt plenedn̄etur in nobis iuſticiaꝫ quā .ſ. in nobis facit. ſupra eodem. Iuſtificati gratis gr̄am ipſius. hoc quouſqꝫ nosducat in vitam eternā. ẜm illud infra. 6. Gratia dei vitaeterna. Et hoc totum eſt ieſum xp̄m dn̄m noſtrū eſt dator gr̄e. ẜm illud Io. 1. Gratia veritas ieſum xp̄m facta eſt. Et etiā iuſticia .i. corꝭ. 1. Qui factus eſt nobis iuſticia a deo. dator vite et̓ne. Io. x. Ego vitā eternā do eis.Incipit capitulum ſextum.Uid ergo dicemus? Manebimin peccato vt gratia abūdet? Abſit. Qui enim mortui ſumus peccato: quomodo adhuc viuemus in illo? Anignoratis fratres: quia quicūqꝫ baptizati ſumus in chriſto ieſu: in morte ipſius baptizati ſumus. Cōſepulti enim ſumus cum illobaptiſmum in mortem. vt quomodo chriſtiꝰſurrexit a mortuis per gloriam patris. ita etnos in nouitate vite ambulemus. Si enimcōplantati facti ſumus ſimilitudini mortiseius: ſimul et reſurrectionis erimus.Poſtꝙͣ apl̓us oſtendit gr̄am xp̄i liberamur a peccatopreterito tam introducto primū hoīem ꝙͣ etiam abūdāti legem. hic oſtendit gr̄am chriſti datur nobis fucultas ad reſiſtendū peccatis futuris. Et circa hoc duo facit. primo ponit queſtionē ex premiſſis ortā. ſecundo ſoluit eam ibi: Abſit ſi em̄ ⁊cͣ. Dixerat autē ſupra vbi abūdauit delictū ſuꝑabundauit gratia. quod quidē aliquispoſſet male intelligere quaſi abundantia delicti eſſet cauſa ſuꝑabūdantie gratiaꝝ. ideo inducit queſtionē dicēs.Quid ergo dicemus? Nunquid ꝑmanebimꝰ in peccatovt gratia abundet? Quod quidē oporteret dicere ſi abundantia delicti eſſet cauſa gratie abundantis. ſola occaſio vt ſupra dictū eſt. Unde ſupra z. apl̓us dixit. Sicvt blaſphemamur. et ſicut aiunt quidā nos dicere: faciamus mala vt eueniāt nobis bona. Ie. 12. Bene eſt oībꝰqui preuaricant̉ inique agūt. Deinde dicit. Abſit⁊cͣ. ſoluit inductam queſtionē. Et primo aſſignat rationēquare non eſt nobis ꝑmanendū ſub peccato. ſecūdo excludit exhortationeꝫ intentāʳ ibi. Non ergo regnet ⁊cͣ. Circaprimū duo facit. primo aſſignat ratōꝫ quare ſit in peccato ꝑmanendū. ſecūdo oſtendit nobis ineſſe facultatē ad

hoc non ſub peccato maneamus ibi. Hoc ſcientes ⁊cͣ.Circa primū ponit talem rationē. Si ſumus mortui a peccato non debemus viuere in illo. ſed mortui ſumus a peccato. ergo debemus viuere in peccato. Circa hoc ergoquattuor facit. primo ponit conditionalē. ſecūdo ꝓbat antecedens ibi. An ignorātis ⁊cͣ. tertio concludit cōſequēsibi. Ut quō xp̄s ⁊cͣ. quarto ꝓbat neceſſitatē conſequētieibi. Si em̄ cōplantati ⁊cͣ. Dicit ergo primo. Abſit ſcꝫhac intentione permanendū ſit in peccato vt gratia abundet. qꝛ vt dicit̉ Eccͣ. 15. Nemini mandauit deꝰ impie agere. huius ratio eſt: Si em̄ mortui ſumꝰ peccato hoc .ſ. peccatū eſt mortificatū in nobis quō adhuc in illo viuemus. Modo em̄ naturalis ordo rerum habet vt a morteredeat̉ ad vitā. Yſa. 26. Morientes non viuant ⁊cͣ. Can̄.5. Laui pedes meos ⁊cͣ. Deinde dicit. An ignoratꝭ⁊cͣ. ꝓbat antecedens ſcꝫ fideles ſunt mortui peccato.primo ꝓponit medium ad ꝓpoſitū oſtendendū. ſecundomanifeſtat mediū inductū ibi. Conſepulti em̄ ſumus ⁊cͣ.Dicit ergo primo: An ignoratis. Quaſi dicat: Qd̓ vob̓ꝓponendū eſt: eſt adeo manifeſtū illud vobis ignorarenon licet̉. 1. Corꝭ. 14. Si quis ignorat ignorabit̉. Quiaquicūqꝫ baptizati ſumus in xp̄o ieſu. Quod intelligit̉ tripliciter. Uno modo ẜm inſtitutionē ieſu chriſti. Matth̓.vltimo. Docete omnes gentes baptizantes eos ⁊cͣ. Secūdo inuocationē ieſu xp̄i. Actꝭ. 8. In noīe ieſu chriſti baptizabant̉ viri ac mulieres. Tertio in xp̄o ieſu .i. in quadam conformitate ad xp̄m ieſum. Gal̓. 3. Quicūqꝫ in xp̄oieſu baptizati eſtis xp̄m induiſtis. In morte ipſius baptizati ſumus .i. in ſimilitudinē mortis eius quaſi ipſaꝫ mortem xp̄i in nobis repreſentantes. 2. cor. 4. Semꝑ mortificationē ieſu xp̄i in corpore noſtro circumferentes. Gal̓. vltimo. Stigmata ieſu in corꝑe meo portor Ul̓ in morte ipſius .l. virtutē mortis eius. Apoc̄. i. Lauit nos a peccatis noſtris. Un̄ de latere xp̄i pendētis in cruce poſt mortēfluxit ſanguis aqua vt dicit̉ Io. 19. Sic̄ igit̉ morti eiusconfiguramur inquantum peccato morimur: ſic ipſe mortuus eſt vite mortali in qua erat ſimilitudo peccati. licet eſſet ibi pctm̄. Ergo om̄es qui ſumus baptizati ſumꝰmortui pctō. Deinde dicit. Cōſepulti. em̄ ⁊cͣ. ꝓbatꝓpoſitū mediuꝫ .ſ. om̄es baptizemur in cōformitate admortē xp̄i dicens. Cōſepulti em̄ ſumus cum illo baptiſ ī mortē. Quaſi dicat: Sepultura niſi mortuis debet̉. Matth̓. 8. Ginite mortuos ſepelire mortuos ſuos.Per baptiſmū aūt hoīes ſepeliūt̉ xp̄o .i. conformātur ſepulture ipſiꝰ. Sicut em̄ ille ſepelit̓ ponit̉ ſub terra. itaille qui baptizat̉ īmergit̉ ſub aqua. Un̄ in baptiſmo fittrina īmerſio ſolū ꝓpter fidē trinitatis: ſed etiā ad rep̄ſentandū triduū ſepulture chriſti. Et ſicut t̓riduū ſepulture facit niſi vnā ſepulturā: ita trina īmerſio facit niſivnū baptiſma. Et inde etiā eſt in ſabbato ſancto ſolennis baptiſmus in eccl̓ia celebrat̉ qn̄ cōmemorat̉ ſepultura xp̄i ſicut in vigilia penthecoſten qn̄ ſolēnizat̉ de ſpūſancto. ex cuius virtutē aqua baptiſmi accipit vim purgādi. vt dicit̉ Io. 3. Niſi quis renatꝰ fuerit ex aqua ſpūſancto ⁊cͣ. Eſt tn̄ cōſiderandū corporaliter aliquis priꝰ moritur poſtea ſepelit̓. ſed ſpūaliter ſepultura baptiſmi cauſat mortem peccati. qꝛ ſacramētū noue legis efficit qd̓ ſignat. Vnde cuꝫ ſepultura fit baptiſmū ſit ſignū mortꝭpeccati: morteꝫ efficit in baptizato. Et hoc eſt qd̓ dicit̉ſumus ſepulti in morteꝫ. vt hocipſuꝫ ſignū ſepulturexp̄i in nobis accipimꝰ cōſequimur mortē peccati. Deinde dicit: Vt quō xp̄s. Infert cōſequēs .ſ. non debeamꝰ viuere in peccato. ad hoc quidē inducit ſil̓itudinēex reſurrectiōe xp̄i dicēs. Vt quō xp̄s reſurrexit a mortiiſ gl̓iam pr̄is .i. virtutē pr̄is ex ipſe pater gl̓ificat̉. ẜmilld̓ psͣ. Exurge gl̓ia mea. Ita nos in nouitate vite ambulemus .i. bona oꝑa vite ꝓcedamus. vita em̄ peccatili

iij