Druckschrift 
Copulata super tres libros De anima Aristotelis
Entstehung
Seite
13r
Einzelbild herunterladen
 

DeIn imaxiii

corpore quia tactus eſt ipſius corꝑis. ſic etiaꝫvidetur aliquibus intelligere non conuenitanime niſi ẜm eſt in corpore ſicut tactꝰ nūqͣꝫpoteſt fieri ſine corporeArguitur Areſto. in textu cōmittit fallaciaꝫconſequentis. quia arguit a totaʳ conditionalicum deſtructione antecedentis ad deſtructionem conſequentis. Dicendum dupliciter contingit arguere in conditionalibꝰ. Unomodo in terminis conuertibilibus. et ſic indiſferenter poteſt argui a poſitione vel deſtructione antecedentis vel conſequentis. quia inconuertibilibus poſito vno ponitur et reliquū. et deſtructo vno deſtruatur et reliquū. et ſic arguitur hic. quia aīam habere potentiam et operationem ꝓpriam et eſſe ſeꝑabilem a corꝑe conuertuntur. et ideo licet arguere a deſtructioneantecedentis ad deſtructionem conſequentis.Alio modo arguitur in terminis non conuertibilibus. et ſic eſt neceſſe arguere a poſitiōe antecedentis ad poſitionē cōſequētis. vel a deſtructōne ꝯſeq̄ntis ad deſtructione antecedentisArguitur Uidetur exemplum textus ſitinconueniens. quia ſi corpus ſpericum tangeret lineā rectam ẜm puncta indiuiſibilia tunclinea eſſet ex indiuiſibilibus. Pro intellectu argumenti eſt ſciendum. ſi enea ſpera moueat̉ſuper aliquā ſuperficiē durā tunc neceſſe erit talem ſuperficiem tangeree eneā ſperā ẜm pūctaquia ſi tangeret ẜm aliquā parua qͣꝫtitate tuncenea ſpera non eſſet perfecta ſpera. quia haberet aliquā ſuperficiem ẜm qua tangeret duram et hoc repugnat ſpere. Secūdo ſciendum quia inter duo corꝑa dura eſt aliquod medium. ergo oportet ymaginari eneā ſpera ponatur ſuꝑ ſuperficiem aque. aqua non cedat.Iſtis conſideratis ad argumentū dicendū duplex eſt tactus. ſcꝫ methaphoricꝰ. ſiue mathematicus et phiſicus. Dicēdū ergo mathematice loquendo. enea ſpera tangeret ſuperficiē ẜm minias ſuꝑficies ẜm pūcta. nec ſeqͥtur ſi tāgeret ẜm puncta continuū conponeretur ex indiuiſibilibus. quia illa punctatangit corpus ſpericū non ſunt in actu ſed ī potentia. ergo ex eis non componit̉ linea. qꝛ ſoluꝫcōponit̉ ex his que ſunt in actu. Et ad argumētum dicēdū minima vel inconſiderabilis rectitudo in corꝑe ſperico non impedit ſperitatēet ideo qͣꝫuis in corꝑe ſint inconſiderabiles ſuꝑficies ex hoc tamen non impeditur eius ſperitas ſiue figura ſperica.Queritur. Utꝝ aīa ſit ſeꝑabilis a corporeQd̓m capiendo aīam anima vegetatiua et ſenſitiua. ſic ille aīe qͥa ſunt immerſe ma-

terie non pn̄t a corpore ſeꝑari. Sed capiendoaīam pro anima rōnali. tunc eſt ſeꝑabilis a corpore. quia eſt forma potens ſe ſubſiſtere. ſicutpatet tercio huiꝰ. vbi dicit̉ anima eſt id qd̓vere eſt.Arguit̉ Aīa depēdet a corꝑe. ē a corꝑeſeꝑabilis. Dd̓m aīa rōnalis capit̉ dupl̓iUno quo ad fieri. et ſic dependet a corporeqꝛ p̄t fieri niſi in corꝑe. qꝛ ſi fieret extra corpus tūc eſſet ſubſtātia ſeꝑata et aīa. qͣꝫuisaīa ſit in corꝑe tn̄ p̄t ſeꝑari a corꝑe retinendoillā indiuiduatōem qͣꝫ recepit a corpore. Alioaccipit̉ aīa rōnalis quo ad eſſe ip̄iꝰ. et ſic dupl̓raliqͥd dependet a corꝑe. Uno ſubiectiue. etſic potentie ſenſitiue dependent a corꝑe et nonpotentie aīe rōnalis. qꝛ intellectꝰ ſubiectat̉in aliquo organo corꝑali. ſed eſt immaterialisſicut ptꝫ tercio huiꝰ. Alio aliqͥd dependet acorꝑe obiectiue qꝛ corpus eſt obiectu eiꝰ. ſicetiā aīa dependet a corpore etiā qͣꝫtum ad intellectū. qꝛ intellectus ſtatu huiꝰ vite p̄t intelligere immateriale ſicut obiectū. ergo intellectus obiectiue dependet a rebus materialibuset hoc impedit eius ſeꝑabilitatem. qꝛ intellectus etiā actu a corpore ſeꝑatus. ſicut intellectus angelicus p̄t intelligere corpus non obſtante eius ſeparatione.IMidetur autem etHic maīfeſtat Areſto. qd̓ pͥus p̄ſuppoſuit ſcꝫ q̄dā ſūt paſſiones cōmunes aīe corꝑi. Qd̓ꝓbat tripl̓r. Prīa ſtat ī hoc. qꝛ ille paſſionesſūt cōes aīe corꝑi. qͥbꝰ corpꝰ aliqͥd patit̉. qꝛ ſicorpꝰ aliqͥd patiat̉. etiā ſūt in corꝑe. ſꝫ multeſūt paſſiōes aīe qͥbꝰ corpꝰ aliqͥd patit̉. ſicut ſūtira. gaudiū. māſuetudo. timor ⁊c̄. qꝛ ī ira fit e.bulitio ſanguīs circa cor. ergo ille paſſiones ſūtcōes aīe et corpori. Scd̓a ro. ille paſſiones ſūtcōmunes aīe corpori diuerſificāt̉ ex diſpoſitōne corporis ẜm diuerſa tꝑa. Sꝫ qn̄qꝫ cōtingit magnis paſſionibꝰ occurrētibꝰ iraſcit̉. cōtingit etiā ex alio tꝑe minore paſſioneoccurrēte plꝰ perturbat̉. facit ergo ad hoc diſpoſitō aeris qn̄qꝫ plꝰ minꝰ iraſcit̉ qꝛ dicit Areſto. pͥmo metheoroꝝ. qn̄ cometa regnat tūc ſunt multa bella inter prīcipes. Tercia ſtat in hoc. ille paſſiones ſūt cōes anīe etcorpori que variātur ẜm diueſas cōplexionesqꝛ cōplexio reſpicit corpꝰ. ſed iſte paſſiones ſūtdiuerſimode ī hoībꝰ ẜm diuerſas complexiones. qꝛ ſūt aliqͣ ita ꝯplexiōati ꝑuis t̓ribilibꝰvl̓ nl̓lis īminētibꝰ ml̓tū timet ſic melācolici exſola fātaſia ꝑicl̓oꝝ timēt Alij ſūt ita ꝯplixiōatiſic magnis iroribꝰ īminētibꝰ oīo nihil timēt