LiberPrimus

precipere. Item plus diſtat non ens ab ente qͣꝫ malum a bono. ſed deus ſolo imperio voluntatis ex nō ente facit ens. ergo ſolo imperio voluntatis ex malo facit bonum. ergo poteſt precipere mala vt videt̉. Cōtra. preceptū eſt ſignum diuine voluntatis. ergo aut ēfalſum ſignū. cū ſignificet deum non velle quod precepit. aut deus vult illud. Si deus vult malū. eſt malus.Si non vult ⁊ precepit. eſt falſus. ⁊ vtrūqꝫ eſt impoſſibile apud deū. ergo ⁊cͣ. Item nullus obediens diuīoprecepto debet puniri. ergo ſi deus poteſt malū precipere. poteſt malū impune fieri. Sed malū remanere īpunitum eſt contra diuinā iuſticiaꝫ. ergo deus poteſtfacere contra ſe. ergo ſibi aduerſari. ſed hoc eſt impoſſibile. ergo ⁊cͣ. Item deus precepit mala non fieri. ſiergo precepit fieri. precepit duo oppoſita. ſed duo oꝑpoſita fieri eſt impoſſibile. ergo deus precepit impoſſibile. ſed ad nullū tale preceptum obligamur. ergo deopoſſumus non obedire. quod arſurdū eſt. Et iteꝝ. omnis precipiens impoſſibile eſt ſtultus vel imꝑius. ergo deus eſſet ſtultus vel impius. quorū vtrūqꝫ eſt impoſſibile. Et ideo dicit Hieronymꝰ. qui dicit deum p̄cepiſſe impoſſibile anathema ſit. ℟º. dicendum. ꝙcum querit̉. vtrū deus poſſit precipere malum. hoc poteſt dupliciter intelligi. Aut malū manens maluꝫ. autita ꝙ precipiendo faciat bonum. Primū ſimpliciter ēimpoſſibile. ſecundū vero aliquo modo eſt poſſibile. licet non omnino. Eſt em̄ aliquid malum in ſe. aliquidmalū ẜm ſe. Malū in ſe poteſt fieri bene. malū ſcd̓m ſenullo modo poteſt fieri bene. immo hoc intelligere ꝙfiat bene. eſt intelligere ꝙ idem ſit malū ⁊ bonum. Poteſt ergo dici ꝙ deus poteſt preciꝑe malū in ſe. ⁊ nō malum ẜm ſe. quia nihil poteſt p̄cipere quin bonū ſit poſtqͣꝫ preceptū eſt. ⁊ illud eſt malū in ſe. non autē ẜm ſe. etideo poteſt illud precipere ⁊ non aliud. Et hinc habetortū quod dicit Bern̄. in libro de diſpenſatione et precepto. ꝙ deus poteſt diſpenſare in p̄ceptis ſecunde tabule. ⁊ non prime. Et ratio huius eſt. quia in p̄ceptisſecunde tabule qͣꝫtum eſt de ratiōe precepti tangitur ſiue precipitur ordinatio ad proximū. ⁊ prohibet̉ deordinatio ad eundē. Deordinatio autē reſpectu proximi niſi deordinatio reſpectu dei. malū eſt in ſe. Si autem reſpectu dei malū eſt ẜm ſe. ſicut cognoſcere non ſuā. malum eſt in ſe. ſed cognoſcere alienā ex libidine ſiue nonſuā. malū eſt ẜm ſe. Sed deus in p̄ceptis ſecunde tabule diſpenſat ⁊ diſpenſare poteſt. ⁊ contra illa poteſt p̄cipere ratione p̄dicta. Nec ex hoc ſequit̉ ꝙ precipiat cō

traria. quia mandatū ſpeciale abſoluit a cōmuni. ſicuipriuilegiū ſpeciale. In p̄ceptis autē prime tabule nonpoteſt deus diſpenſare. quia eoruꝫ oppoſita ſunt malaẜm ſe. ipſa em̄ precepta dicunt ordinationē ad deū ſiuein finem de ſua ratione. ⁊ eoꝝ oppoſita deordinationeꝫ.⁊ ideo ſi contrariū p̄ciperet. preciꝑet contra ſe. contraſe autē non poteſt facere. ⁊ ſi illa p̄ciperet. cum illa ſintmala ẜm ſe. ita ꝙ nullo modo poſſunt bene fieri. aut deus vellet malū. quod eſt incōueniens. aut impune fieret malū. aut idē eſſet bonū ⁊ malum. quorū vtrūqꝫ eſtincōueniens ſimplicit̓. Et iō ꝯcedēde ſunt rōnes ꝓbātes ꝙ deus nō poteſt malū preciꝑe. vtputa nulluꝫ manens malū. ⁊ hoc eſt malū ẜm ſe. Tamen vltima ratiode hoc ꝙ precipit malū. non valet. ⁊ iam ſoluta eſt.Ad illud ergo qd̓ obijcitur de Oſee. dicendū ꝙ illufuit malū in ſe. ſcꝫ cognoſcere nō ſuam. ⁊ diuino preceꝑto factū eſt ei bonum. ſed ẜm ꝙ fornicatio dicit actuꝫlibidinoſum. et cognoſcere aliquā ex libidine. hoc dominus nunqͣꝫ p̄cepit. Ad illud quod obijcitur de artoritate Exodi. ꝙ p̄cepit filijs iſrael furtum. dicenduꝫꝙ illud ſimiliter p̄cepit inquantū fuit malum in ſe. ſcꝫaccipere rem alienā. ſed hoc potuit facere. quia cum ſitdominꝰ omniū. dominiū potuit tranſferre. Sed nunqͣꝫprecepit ꝙ ex libidine hoc facerent. illud em̄ eſt malumẜm ſe Ad illud qd̓ obijcitur de deo qd̓ precepit abraede Iſaac. dicendū ꝙ illud non erat malum ẜm ſe. quiaIſaac qͣꝫuis non eſſet reus mortis ſibi infligēda ab homine. tamen ratione peccati originalis reus erat mortis temꝑalis ſibi infligende a deo. ad quā habebat neceſſitatē. ⁊ ideo deus habebat autoritatē ⁊ ita de iurepotuit illā Abrae ex cauſa cōmittere. Tamen aliqui volunt dicere ꝙ non p̄cepit occidere ſed offerre. Sed cōtra hoc eſt gloſa ⁊ textus. quia dicit̉ ꝙ portauit ignen⁊ gladium. Ad illud quod obijcitur ꝙ poteſt ſuperomnē legem datam. dicendū ꝙ verum eſt ꝙ poteſt. qꝛpoteſt ponere. ſed non poteſt deſtruere iam poſitum.Quoniā enim ordinationē ad ipſum dicunt aliqͣ mardata. ſicut non poteſt cōtra ſuam iuſticiam facere. ſicnec contra illa precipere. Ad illud quod obijciturꝙ de non ente poteſt facere ens. dicendum ꝙ veruꝫ.ꝙ poteſt facere. ſed hoc non poteſt facere ꝙ aliquid ſitens ⁊ non ens. ⁊ quia non ens non habet neceſſitatead hoc ꝙ ſit non ens. ideo poteſt fieri ens. ſed aliquſunt mala que ſi ſunt. de neceſſitate ſunt mala. ſicut metiri ⁊ odire deum. Et ideo non eſt ſimile. quia ſi faceret iſta eſſe bona. faceret ꝙ idem ſimul eſſet bonum etmalum.

Diſtinctio. xlviij. Qualiter voluntas noſtradiuine conformetur.Ciendū quoqꝫ eſt ꝙ aliquando mala eſt volūtas hominis ⁊cͣ. Hec eſt tertia pars in qͣ agitmagiſter de cōformatiōe voluntatis noſtre advoluntatē diuinā. Et diuidit̉ hec pars in quattuor ꝑtes. In prima magiſter oſtendit ꝙ ad conformitatē voluntatis noſtre ⁊ diuine nō ſufficit conformitas in voOſtendit ꝙ ad conformitatem volūtatis noſtre ⁊ diuine non ſufficit conformitas in volito.Uel aliter. Ꝙ aliquando homo bona voluntate aliud vult qͣꝫ deus. ⁊ aliquando mala id quoddeus bona voluntate vult.

lito. In ſecunda oſtendit. ꝙ nō ſufficit conformitas inoperatione ſiue in opere operato. ibi. Illud quoqꝫ īeſt pretermittendū. In tertia magiſter ſoluit ex hͦ qn̄dam queſtionē a latere. Utrū ſcꝫ ſancti debeant paſſionem xp̄i velle. ibi. Ex quo ſoluit̉ queſtio qua queri ſolet. In quarta vero ⁊ vltima magiſter mouet queſtionem iuxta hanc. ⁊ determinat. ibi. Si vero querit vtēeodem modo ſentiendū eſt. vbi oſtenditur ꝙ diſſimilter iudicandū eſt de paſſionibus ſanctoꝝ et ipſiꝰ xp̄i.Ciendum quoqꝫeſt ꝙ aliquando mala eſt volūtas hoīsidē volentis quod deus vult fieri. ⁊ aliquādo bona eſt volūtas hoīs alid̓ volētꝭ qͣꝫ deꝰ. Ut em̄ bo-

29

3

27

I1

28

3

DI.AIIII