DI.XXXIX

rationē paucitatis ⁊ pluralitatis. ſic eſt implicatio oppoſitoꝝ. ⁊ ſic eſt ſenſus. ꝙ ſimul p̄ſciat plura ⁊ pauciora. ⁊ pͥmo ſenſu obiectio habet veritate. Ad illd̓ qd̓obijcitur. ſi poteſt plura p̄ſcire. ꝙ poteſt p̄ſciētia augeri. dicendū ꝙ eſto ꝙ p̄ſcita poſſint augeri. non tamenauget̉ p̄ſcientia. quia vno ⁊ eodē p̄ſcit deus ⁊ multa etvnum. ⁊ plura ⁊ pauca. tn̄ qͣꝫuis p̄ſcita poſſint eē plura. nō tamen poſſunt augeri. quia augeri eſt de paucioribus fieri plura. ſed hec. poſſe eſſe plura. habet duascauſas veritatis. aut qꝛ d̓ paucioribꝰ poſſunt fieri plura. aut qꝛ ab initio potuerūt eſſe plura. ⁊ hͦ vltimo ſenſu eſt oratio ꝟa. At ideo cū ꝓcedat a pluribꝰ cauſis veritatis ad vnū. facit ſophiſma ẜm ꝯſequēs.Onſequēter eſt q̄ſtio de ſcd̓o articulo .ſ. de mo¶ Primo querit̉ vtꝝ deꝰ cognoſcat ſe ⁊ alia vnido diuīe cognitiōis. Et circa hoc querunt̉ triaformiter. Scd̓o vtꝝ cognoſcat mutabilia immutabiliter. Tertio vtꝝ cognoſcat oīa p̄ſenter.Queſtio IꝘ cognoſcat ſe ⁊ alia eodē modo ſiue vniformit̓ oſtēditur ſic. Sciētia dei eſt ſua eſſentia. ⁊ ſuū ſcire eſt ſuuꝫeſſe. ergo ⁊ modus cognoſcēdi eſt modꝰ eſſendi. ſꝫ vnꝰeſt modus eſſendi in deo eſſentialis. gͦ ⁊ vnus moduscognoſcēdi. Itē deus ſeipſo ⁊ nō alio cognoſcit ſe. ⁊ſeipſo ⁊ nō alio cognoſcit alia. ergo vna ⁊ eadē ratiōecognoſcit ſe ⁊ alia. ſed modus cognoſcēdi attendit̉ penes rationē cognoſcēdi. ergo ſi eſt eadē ratio cognoſcēdi ſe ⁊ alia. ⁊ idemmodꝰ. ⁊ ſic ⁊cͣ. Item hocipſum vl̓detur ꝑ īpoſſibile. quia ſi alio modo cognoſcit ſe. aliomodo creaturas. ergo cū cognoſcit ſe ⁊ creaturas. variatur in cognoſcēdo. ergo apud deū eſt tranſmutatio⁊ viciſſitudinis obumbratio. Item ſi alio mō. tuncego quero. aut modꝰ ille eſt creator. aut creatura. Nōcreatura. quia cognitio ⁊ modus cognoſcēdi ē eternꝰ.Si creator. aut dicit quid ꝑſonale. aut quid eſſentialeNon ꝑſonale. quia om̄is cognitio eſt cōmunis tribꝰ.ergo dicit quid eſſentiale. ergo ſi alius ⁊ alius modꝰ.ergo alia ⁊ alia eſſentia. ſed hoc eſt impoſſibile. ergo etprimū Contra. deus cognoſcēdo alia a ſe cognoſcitper ydeā. ſe autē nō cognoſcit ꝑ ydeā. ergo ſi cognoſcere per ydeā dicit modū cognitionis. ⁊ ſe nō cognoſcitper ydeā. patet ꝙ alio modo cognoſcendi. et ſic ⁊cͣ.Item in cognitione qua cognoſcit ſe. idē eſt cognoſcens. ⁊ cognitū. ⁊ ratio cognoſcendi. ſed ī cognitionequa cognoſcit creaturā nō eſt idem ratio cognoſcendicum cognito. ergo nō idemmodꝰ. Item nihil eſt cōmune creatori ⁊ creature ẜm rationē eſſendi. ergo neqꝫẜm rationē cognoſcēdi. cuꝫ ergo aliud ſit eſſe creatureqꝫ creatoris. ⁊ alius modꝰ eſſendi. ergo alia cognitiōe⁊ alio modo cognoſcit̉ qͣꝫ creator. Si ergo alio modocognoſcit̉ a deo. ⁊ idem eſt creatura cognoſci ⁊ deū cognoſcere. ergo deus alio modo cognoſcit ſe et alia.Item om̄is cognitio in qua cognitū eſt nobilius. p̄ſentius. ⁊ intelligibiliꝰ. eſt cognitio nobilior. ſcꝫ qͣꝫtuꝫad rem ⁊ modū. Quantū ad rem. quia de re magis nobili. Quantū ad modū. quia de rep̄ſentiori. Sed in cognitione qua deus cognoſcit ſe. cognitū eſt nobiliꝰ. p̄ſentius. ⁊ intelligibilius qͣꝫ in cognitione creature. ergo nobilior cognitio quantū ad rem ⁊ modū. ℟º. dicendum. ꝙ eſt quedā cognitio que cauſat̉ ⁊ ortū habeta cognoſcibili. ⁊ hec quoniā a cognoſcibili cauſatur ⁊dependet. variat̉ ẜm exigentiā cognoſcibilis qͣꝫtuꝫ adrem ⁊ modū. Eſt ⁊ alia cognitio que ẜm rem idē eſt qd̓cognoſcens. ⁊ a cognoſcibili nō cauſatur nec depēdet.⁊ hec accipit idēptitatē quantū ad rem ⁊ modū a parte

cognoſcētis nō a parte cogniti. Quoniā ergo diuinacognitio a rebꝰ nōpendet nec cauſatur. ſed eſt ideꝫ qd̓deus. ⁊ deus eadē eſſentia ⁊ eodē modo ſe habens. ideovna cognitione ⁊ eodē modo cognoſcit deus ſe. ⁊ aliaa ſe. quia ꝑ ſeip̄m nullo modo variatū nec diuerſificatum. Ad intelligentiā aūt obiectoꝝ notandum ꝙ ꝑreſpectū ad cognoſcentē cognitio eodē modo cōparatur. ⁊ eodē modo eſt. Quia ẜm illā cōparationē habeteſſe. ⁊ ſic procedūt prime rationes oſtendētes ꝙ eodeꝫmodo cognoſcit ſe ⁊ alia. Sed ꝑ reſpectū ad cognituꝫlicet ſit eodē. tamē alio mō cōparat̉. nā ad deū ẜm rationem idēptitatis. ad creaturā ẜm rationē diuerſitatis.⁊ cauſalitatis. ⁊ ideo ad creaturā ẜm rationē ydeandiad deū vero minime. ⁊ hoc ꝓbant rationes inducte adſecundā partē ꝙ alio mō cōparat̉. ⁊ hͦ modo ſunt cōcedende. Si ergo inferat ꝙ alio modo. ſic rō non valet.qꝛ cognitio dei nō recipit modū eſſendi nec nobilitatēa cognito. ⁊ ſic patent duo obiecta de ydea ⁊ diuerſitate. Ad illud qd̓ obijcit̉ tertio. nihil eſt cōmune creatori ⁊ creature. dd̓m ꝙ veꝝ eſt de cōmunicato ẜm eandem cōparationē. ſꝫ ẜm aliā ⁊ aliā. nihil ꝓhibet ꝙ aliqͥd ſit veritas creature. ⁊ ſimilitudo dei. ſimilit̓ ꝙ aliquid ſit ꝟitas dei ⁊ ſimilitudo creature. ⁊ qm̄ ratio cognoſcendi accipit̉ penes vtrūqꝫ modū. ideo cognitiopoteſt eſſe cōmunis. Ad illud qd̓ obijcitur vltimo.dicendū ꝙ tenet cū cognitio cauſat̉ a cognito. nō autētenet cū nō cauſatur ſicut in ꝓpoſito.Queſtio IIUtrū deus cognoſcat mutabilia immutabiliter. Et ꝙſic oſtendit̉ autoritate Diony. de di. no. Cognoſcit deus oīa materialia īmaterialit̓. impartite partita. vniformiter multa. immutabilit̓ mutabilia. Itē Augꝰ.xv. de tri. Eius ſcīa inadmiſcibilis eſt ⁊ inuariabilis.ſed om̄e tale īmutabile. gͦ ⁊cͣ. Itē hocip̄m on̄ditur ratione. qꝛ qd̓ nobiliꝰ eſt. deo attribuendū eſt. ſed nobilior eſt cognitio qua cognoſcit̉ res immutabilit̓. qͣꝫ quacognoſcit̉ mutabilit̓. gͦ ⁊cͣ. Itē qd̓ eſt in aliquo. eſt īeo ꝑ modū eiꝰ ī quo eſt. ⁊ hoc veꝝ eſt maxime ī deo. in qͦomne qd̓ eſt. eſt ip̄m ſiue ip̄e deuſ. gͦ cū ſcīa reꝝ ⁊ ip̄e rescognite ſint in deo. ⁊ ip̄e ſit om̄ino immutabilis. ſunt gͦin deo immutabiliter Itē ad hoc eſt ratio Augꝭ. ducens ad impoſſibile. dei em̄ ſcire eſt ſuū eſſe. ⁊ ſcīā ſua ēſua eſſentia. ſi gͦ ſciret mutabiliter. eſſet mutabilis. qd̓omnino in ip̄o eſt impoſſibile. Itē vbi eſt mutabilitas. ibi nulla eſt certitudo. ſi gͦ deus ſciret res mutabiliter. ſciret incerte. ſed incertitudo eſt conditio dedecorans cognitionē. gͦ nō haberet dei cognitio ꝑfectā nobilitatem. Cōtra. cū res eſt pn̄s. ſcit deꝰ eā eſſe p̄ſentem. ⁊ cū p̄terita. ſcit eā eſſe p̄teritā. ⁊ cū futura. ſcit eaꝫeſſe futurā. nō p̄teri tā. gͦ videt̉ ſicut nos cognoſcimusres mutabiliter. ita ⁊ deus cognoſcat. Item ad hocꝙ ſciētia eſt vera neceſſe eſt ſcibile ⁊ ſcientiā proportionari. alioqͥn non eſt vera ſcientia. cum ergo mutabiliſad immutabile nō ſit proportio. ſed mutahilis ad mutabile. ergo deus nō cognoſcit res mutabiles immutabiliter ſed mutabiliter. alioqͥn nō vere cognoſcit vt videtur. Item qͥcqͥd ſcitur eſt veꝝ. gͦ qd̓ immutabiliterſcitur. immutabiliter eſt veꝝ. ſed res mutabiles nō habent veritatē immutabilē. ergo nō poſſunt ſciri immutabiliter. Item quia res ſunt cōtingentes. ideo deum preſcire futura cōtingentia eſt contingens. ſicut īprecedentibꝰ oſtenſum eſt. ergo quia res ſunt mutabiles. deū ſcire res mutabiles. eſt mutabile. ergo mutabiliter cognoſcit deus mutabilia. aut ſi nō eſt hoc verumq̄ro quare nō. Et iterum. quō poteſt illud intelligi. ꝙ

24

25

26

23