Druckschrift 
... in Primum librum .. (1493)
Entstehung
Seite
137r
Einzelbild herunterladen
 

XXXVIIDI.

ad locatum vt ab ipſo repleat̉. ſed om̄is creatura vanitas. vanitas aūt nō implet niſi ꝑ veritatis p̄ſentiam.ergo ad hoc ꝙ locus repleat̉ neceſſe eſt deū adeſſe. ſꝫ hͦpoſito ponit̉ deus eſſe in loco vt locꝰ eſt. Itē maioreſt indiuiſio forme ad materiā qͣꝫ locati ad locū. ſed forma nō vnit̉ materie nec ꝑmanet niſi ꝑ dei pn̄tiam. ergo multominꝰ nec locatu loco. ſed qꝛ ꝑ dei p̄ſentiā forma vnit̉ materie. deꝰ eſt in qualibet re vt natura. gͦ cūꝑ dei p̄ſentiā vniat̉ ⁊ ſaluat̉ locatū in loco. deus eſt ī loco vt eſt locus. Itē eſt pn̄tia ⁊ ſimultas ẜm locū. ⁊ ẜmtempus. ſꝫ deus ꝑfectiſſime eſt pn̄s cuilibet rei. gͦ ẜmlocū ⁊ tꝑs. ſed que ſunt pn̄tia ẜm tꝑs. ſunt in eodē tꝑeergo ⁊ illa q̄ ſunt pn̄tia ẜm locū ſunt in eodē loco. ſi exgo deus eſt pn̄s om̄i loco. deꝰ eſt in loco. nō tm̄ vt ē resed etiā vt eſt locꝰ ℟º. dicendū. ꝙ triplex eſt cōditioẜm quā cōparat̉ locatū ad locū. Una ẜm quā excellit̉.⁊ hec eſt ꝓprietas ſaluatiōis. Sic em̄ locatū indiget loco. ⁊ locus cōplet eiꝰ indigentiā. ⁊ ꝯſeruat naturam. ⁊ẜm hanc ꝓprietatē ſola corꝑalia ſunt in loco. nō autemſpūalia. qꝛ nō recipiūt influētiā a loco corporeo Alia ēꝓprietas ẜm quā locatū equat̉ ⁊ proportionat̉ loco. ethec eſt ꝓprietas cōmenſurationis. ⁊ ẜm hanc ꝯditionēꝓprie corꝑalia ſunt ī loco. quia illa ſola ſunt cōmenſurabilia. vnde circūſcribunt̉. ſpūalia aūt minꝰ proprie.Nā nō ſunt cōmenſuratiua reſpectu partiū. ſūt tamēdiffinitiua reſpectu totiꝰ. Tertia eſt cōditio ẜm quaꝫlocatū excellit locū. videlicet̉ ꝙ ꝑ ſui pn̄tiam replet etſupplet indigentiā loci. Locus em̄ ſine locato pͥuatuseſt ⁊ indigēs. ſicut ꝯcauitas oculi ſine organo. Quoniam gͦ deus ad nullā creaturā cōparat̉. nec ẜm rationeꝫinferioritatis. nec equalitatis. ſed ſuꝑioritatis ⁊ excellentie. deus nō eſt in ioco qͣꝫtū ad pͥma ⁊ ſecundā ꝓprietatem. ſꝫ ſolū qͣꝫtū ad tertiā .ſ. ꝙ ꝑ pn̄tiam ſupplet loci īdigentiā. Nā locatū ꝑ pn̄tiam replet diſtātie vacuitate. deus aūt ꝑ pn̄tiam replet vacuitatē eſſentie. ⁊ illaquidē ſine hac eſſe nō poteſt. Ex his patet reſpōſioad obiecta. Nā ratiōes ꝓbantes deū eſſe in loco vt eſtlocus ꝓcedunt ẜm tertiā conditionē. vt patet. ratōesvero ad oppoſitū ẜm primā ⁊ ſecundā. ſcꝫ ſaluationisminationis.Onſequēter quantū ad ſecundū articulū querit̉.trū eſſe vbiqꝫ ſit ꝓprium dei. At qꝛ ꝓpriū eſt qꝛ ſoli cōuenit ⁊ ſemꝑ. iō qͣꝫtū ad hoc duo querunt̉. Primovtrū eſſe vbiqꝫ ꝯueniat ſoli deo. Secūdo vtrū ꝯueniat ei ſemꝑ ſiue ab eterno.Queſtio IꝘ ſoli deo ꝯueniat videt̉. Aug. in li. de ſimholo. Ubiqꝫ eſſe deū. eſt deū eſſe. ſꝫ nulli creature ꝯuenit deū eſſeimmo hͦ eſt dei ꝓprijſſimū. gͦ nulli creature cōuenit eſſevbiqꝫ. Itē Amb̓. in li. de ſpūſancto. cū om̄is creatura certis ſue nature ſit circūſcripta limitibꝰ. eſſe vbiqꝫ⁊ in omnibꝰ rebꝰ dei ꝟtutis eſt. ⁊ dn̄ationis eſt ꝓpriuꝫItē hocipſum videt̉ ratione. quia oīs creatura ꝑ ſeexiſtens ⁊ in ſe. eſt hoc aliqͥd. ſꝫ om̄e qd̓ eſt hoc aliqͥd ēſingulare. ⁊ om̄e ſingulare eſt hic ⁊ nūc. ⁊ nihil tale natum eſt eſſe vbiqꝫ. gͦ ſoliꝰ dei eſt eſſe vbiqꝫ. Itē conditio iſta qua deus eſt vbiqꝫ ꝯuenit deo ratiōe ſue immēſitatis. ſꝫ immēſitas eſt ꝓprietas ſoliꝰ dei q̄ nulli creature pōt ꝯuenire. gͦ nec eſſe vbiqꝫ. Cōtra hoc obijcit̉de vniuerſali. qm̄ vniuerſale eſt ſꝑ ⁊ vbiqꝫ. ⁊ tamē noneſt deꝰ. Si tu dicas ꝙ eſt vbiqꝫ reſpectu ſuoꝝ ſingularium ⁊ nō ſimplicit̓. obijcit̉ tūc ꝙ aliqͥd eſt vniuerſalecuiꝰ ſingularia ſunt vbiqꝫ. ⁊ impoſſibile eſt aliqͥd fieriqd̓ nō ſit eiꝰ ſingulare vel in ſingulari. vt hͦ vniuerſale ſub̓a. gͦ eſt vbiqꝫ. Itē obijcit̉ de numero qͥ eſt ī om-

nibus entibꝰ. ⁊ nihil poteſt fieri in quo nō ſit numerꝰ⁊ p̄terea in omnibꝰ entibꝰ eſt vnꝰ numerꝰ. gͦ cū numerꝰnon ſit deꝰ. eſſe vbiqꝫ nō eſt ꝓpriū ſoliꝰ dei: Si dicas ꝙnō eſt ibi totꝰ ſꝫ ẜm ꝑtē. obijcit̉ de voce que eſt ī auribꝰdiuerſoꝝ tota ⁊ in toto aere. eſto ꝙ vox eſſet ita magnaꝙ ꝑ totū mundū audiret̉. tūc eſſet vbiqꝫ tota ⁊ vna ꝓlatio. qꝛ ſi multe. cū infinite ſint ꝑtes aeris. ⁊ vox ſit īqualibet ꝑte. tūc gͦ infinite ſunt voces actu. qd̓ eſt impoſſibile. Itē obijcit̉ de aīa que eſt in qualibet parteanimalis tota vt ſupra monſtratuꝫ eſt. eſto gͦ ꝙ fieretanimal giganteū ita magnū quaſi totꝰ mūdus. tūc aīaeſſet vbiqꝫ. gͦ ꝙ nō ſit. hͦ eſt ꝓpter defectū corꝑis ⁊ nō ſuum. Si dicas ꝙ eſſet in pluribꝰ tanqͣꝫ in vno loco. vn̄nunqꝫ vna aīa eſt niſi in vno corꝑe. obijcit̉ de corꝑe xp̄iqd̓ totum ⁊ integrū eſt in diuerſis altaribus diſtinctꝭItē obijcit̉ ꝑ rationē. Cū em̄ de natura ſingularꝭ ſiteſſe hic ⁊ nūc. tn̄ alicui dat deꝰ ſemꝑ eſſe vt angelis. gͦpari ratiōe alicui dabit eſſe vbiqꝫ. Itē ſi aliqua duoinſeꝑabiliter ſunt vnita. vbicūqꝫ eſt vnū ⁊ alteꝝ. ſꝫ humana natura ⁊ diuina in xp̄o inſeꝑabiliter ſunt vnitagͦ vbi eſt diuina. ⁊ humana. ſꝫ diuina natura eſt vbiqꝫg ⁊ humana. ⁊ ſic ⁊cͣ. ℟º. dd̓m ꝙ eſſe vbiqꝫ ſic̄ dicūſancti. cōuenit ſoli deo ꝓprie ⁊ ſingulariter. ita ꝙ nullꝯuenit alij. nec intelligi pōt ꝯuenire ſi recte intelligat̉Nā deus d̓r eſſe vbiqꝫ ita ꝙ ex ꝑte dei intelligit̉ idēptitas ⁊ totalitas. ex ꝑte loci pluralitas ⁊ vniuerſalitas.Per ꝯditionē idēptitatis excludit̉ vniuerſale. quodqͣꝫuis ſit in omnibꝰ ſingularibꝰ. tn̄ ẜm alid̓ ⁊ aliud ſuꝑpoſitū. ⁊ ita numeratū: Per ꝯditionē totalitatꝭ excluditur numerꝰ. Nā qͣꝫuis numerꝰ ſit vbiqꝫ. tn̄ ẜm aliā⁊ aliā partē. Per ꝯditionem pluralitatis a ꝑte loci excludit̉ ſpūs creatus. qͥ qͣꝫuis ſit in pluribꝰ partibꝰ corporis. nō tn̄ in om̄ibꝰ niſi vt vnitis. Per cōditionemvniuerſalitatis excludit̉ corpꝰ xp̄i ſub ſacr̄o. qd̓ qͣꝫuisſit in pluribꝰ nō tn̄ eſt in om̄ibꝰ nec eſſe pōt. qꝛ hͦ ſolumꝯuenit ei ſub ſacramento. ⁊ ita patēt pͥme inſtantioQd̓ tn̄ obijcit̉ de voce intelligendū ꝙ generatio ſenſibiliū in medio eſt ꝑ diffuſione. vnde nō numerat̉ voxſicut nec lux niſi ad numerationē ſuſceptibilis. vn̄ qͦtſunt aures tot ſunt voces. qm̄ vox in aere erat multiplicabilis ⁊ non multiplicata. ⁊ ideo patet ꝙ nec totavbiqꝫ ante numerationē ſicut nec lux diffuſa. nec eadēvox poſt numerationē. ⁊ ideo exemplū de exiſtētia vocis nō eſt multū ſimile deo Ad illud qd̓ obijcitur. ꝙdeus dat ſempiternitatē. dd̓m ꝙ tā eſſe vbiqꝫ qͣꝫ ſꝑ importat qͥndā infinitatē. ⁊ infinitas ſempiternitatis. ēinfinitas duratiōis. que eſt ẜm potentiā. ⁊ hec non repugnat creature. qꝛ nō impedit durationē creature eēfinitā actu. ⁊ infinitā potētia. ⁊ ideo om̄i duratiōi creature neceſſe eſt aliqͥd adijci. Sꝫ eſſe vbiqꝫ dicit immēſitatē actu. qꝛ importat ſimultatē locoꝝ. ⁊ hͦ repugnatcreature. ⁊ iō nō poteſt ei oīno cōicari. cōicat̉ tamē ẜmpoſſibilitatē creature ẜm ꝙ ꝑticipat maiꝰ ⁊ minus denatura ſpūalitatis. Nā nihil eſt om̄ino ſpūale niſi ſolus deꝰ. ſicut dic̄ Augꝰ. de mo. eccl̓ie. Solꝰ deꝰ eſt īcorporeus. qꝛ omnia replet. Creature aūt quedā ſunt ſpirituales ꝑ abſtractionē. vt vniuerſale ⁊ numerꝰ. et itapoſſunt eſſe in pluribꝰ ꝓpter cōmunitatem ad plura. ⁊ita ẜm ſui plurificatione. Quedā ſpūales ſunt ꝑ ſeparationē a materia corꝑali. vt aīe. ⁊ iſte ſunt in pluribꝰ.tamē nō multiplicatis. Quedā aūt ſpūales ꝑ vnionē.vt corpus xp̄i eſt cibꝰ ſpūalis aīe. qͣꝫuis ſit veꝝ corpus⁊ ideo quaſi eſt mediū inter animā ⁊ deum. ⁊ iō inqͣꝫtūcibꝰ plus ſapit naturā ſpūalitatis. ⁊ ideo eſt in pluribus. vt ſunt plura loca. nō tamē in omnibus. qꝛ10

5

16

17

18