DI.XXXVI
Oſtendit modum eſſendi deū in rebus. aT quoniā demonſtratū eſt ex parte. qͦmodo om̄ia dicant̉ eſſe ī deo. addendūvidet̉ hic. quibus modis dicat̉ deꝰ eſſein rebus. ſi tamē id humana mens. vel ex partedigne valeat cogitare. vel lingua ſufficit eloquiSciendū eſt ergo ꝙ deꝰ incōmutabiliter ſemper in ſe exiſtens p̄ſentialiter. potētialiter. eſſentialiter. eſt in om̄i natura ſiue eſſentia ſine ſui diffinitione. ⁊ in om̄i loco ſine circūſcriptione. et inomni tꝑe ſine mutabilitate. Et p̄terea in ſanctisſpiritibus ⁊ animabꝰ eſt excellentiꝰ. ſcꝫ ꝑ gratiaꝫinhabitans. ⁊ in homīe xp̄o excellentiſſime in qͦplenitudo diuinitatis corꝑaliter habitat. vt aitapoſtolꝰ. In eo em̄ deꝰ habitauit: nō per gratiāadoptionis. ſed ꝑ gr̄am vnionis.Confirmat autoritatibus ꝙ deus eſt vbiqꝫ ꝑeſſentiam.Ne autē iſta quia capacitatē humane intelligentie excedūt. falſitatis arguere aliqui p̄ſumāt ſanctoꝝ autoritatibꝰ munienda mihi vident̉. Beatus Gregoriꝰ ſuꝑ cantica canticoꝝ inquit. Licetdeus cōmuni modo om̄ibꝰ rebus inſit preſentiapotētia. ſubſtantia. tamē familiariori modo pergratiā dicit̉ eſſe in illis qui mirificentiā opeꝝ deiacutius ⁊ fideliꝰ cōſiderant. De hoc em̄ eodemAugꝰ. ad Dardanū in lib̓. de p̄ſentia dei: ait. Cūdeus ſit natura incorporea ⁊ incōmutabilit̓ vnaeterna ſtabilitate in ſeipſo manēs. totꝰ adeſt rebus omnibꝰ ⁊ ſingulis totꝰ. ſed in quibꝰ habitathabēt eū pro ſue capacitatis diuerſitate. alij amplius. alij minꝰ. quos ip̄e ſibi dilectiſſimū tēplumgratia ſue bonitatꝭ edificat. Hylariꝰ quoqꝫ ī. viij.libro de trinitate aꝑtiſſime docet deū vbiqꝫ eſſe.Deus inquit immēſe virtutis viuens poteſtas:que nuſqͣꝫ non aſſit. non deſit vſqͣꝫ. ſe omnē ꝑ ſuaedocet. vt vbi ſua ſint ipſe eſſe intelligatur. Nonautē corporali modo cū alicubi ſit. nō etiā vbiqꝫeſſe credatur. cum ⁊ in omnibꝰ eſſe non deſinatAmbroſiꝰ in libro pͥmo de ſpirituſancto. ſpiritūſanctum probat nō eſſe creaturam. quia vbiqꝫ ēquod eſt propriū diuinitatis. ita dicens. Cū omnis creatura certis nature ſue ſit circumſcriptalimitibus. quomodo quis audeat creaturaꝫ ap-
In ſecunda vero confirmat autoritatibus. ꝙ deus eſtvbiqꝫ ꝑ eſſentiam. ibi. Ne autē iſtacapacitatem humane intelligentie ⁊cͣ. In tertia oſtēdit ꝙ deꝰ in ſolisſanctis habitat ꝑ gratiā. ibi. In ſanctis ꝟo etiā habitat in qͥbꝰ ⁊cͣ. Similit̓ ſcd̓a ꝑs in qua recitat dictoꝝintelligentiā habet tres partes. I prima rōnabilitermanuducit. In ſecūda ſtultam rationem excludit. ibi.Sciendū eſt etiā quia vt ait Augꝰ. In tertia in admirationē erigit. ibi. Illud quoqꝫ mirabile eſt. Sacramē
ta em̄ diuina magis ſunt mirabilia qͣꝫ intelligibilia.Itē tertia pars in qua oſtendit inſufficientiā ad cognoſcendū quomō deꝰ eſt vbiqꝫ ꝑ eſſentiā habet tres ꝑtes. Primo em̄ oſtendit ꝙ intellectꝰ noſtri nō ſufficiūtSecūdo excludit eos qui p̄ſumptuoſe ſoluūt ibi. Quidam tamen immēſa ingenio ſuo metiri ⁊cͣ. Tertio vero abijcit eos qui irrationabiliter querunt. ibi. Soletetiam ab eiſdē queri quomodo deus ⁊cͣ. Ubi oſtēdit q̄ſtionē eorum eſſe friuolam ⁊ reſpōſione indignam.
pellare ſpiritūſanctum. qui nō habet circumſcriptam determinatāqꝫ virtutē. qui ⁊ in omnibus⁊ vbiqꝫ ſemper eſt. quod vtiqꝫ diuinitatis et dominationis eſt propriū. Idem in eodē. Dominieſt omnia cōplere qui dicit. Celū ⁊ terram ego īpleo. Si ergo dominꝰ eſt qui celum implet ⁊ terram. quis ergo poteſt ſpiritūſanctum iudicare:dominatōis ⁊ diuine poteſtatꝭ exortē qͥ repleuitorbem? Et quod plus eſt. repleuit ⁊ Ieſum totius mundi redemptorē. Ex his alijſqꝫ pluribꝰ autoritatibus aperte monſtrat̉. ꝙ deus vbiqꝫ et inomni creatura eſſentialiter. p̄ſentialiter. potentialiter eſt.Oſtendit ꝙ deus in ſolis ſanctis nō modo eſtſed etiam habitat per gratiaꝫ. quia non vbicūqꝫeſt habitat. ſed econuerſo vbi habitat ibi eſt. cIn ſanctis vero etiam habitat in quibus eſt pergratiam. nō enim vbicūqꝫ eſt ibi habitat. vbi verohabitat ibi eſt. In ſolis bonis habitat qͥ ſunttemplū eius ⁊ ſedes eius. Unde per Eſaiā dominus ait. Celum mihi ſedes eſt. terra autē ſcābellum pedū meorū. quia in electis qui ſunt celum habitat deus ⁊ regnat. qui eius volūtati deuoti obtemperāt. Malos vero qui ſūt terra. iudicij diſtrictione calcat. Unde ⁊ in lib̓. Sapīe dicitur. Thronus ſapiētie anima iuſti. quia ī iuſtisſpecialius eſt qͣꝫ in alijs rebus. in quibus tamenomnibus totus eſt. Quemadmodū anima (vtait Auguſtinus in epiſtola ad HHieronymū. d̓ origine anime) per om̄es particulas corporis totaadeſt ſimul. nec minor in minoribus. nec maior īmaioribꝰ ſꝫ tn̄ in alijs intenſiꝰ ī alijs remiſſiꝰ oꝑat̉cum in ſingulis particulis corporis eſſentialitertota ſit. Ita ⁊ deus cum ſit in omnibus eſſentialiter ac totus. in illis tamen plenius eſſe diciturquos inhabitat. id eſt. in quibus ita eſt: vt faciateos templum ſuuꝫ. ⁊ hi tales cum eo ſunt iam exparte. ſed in beatitudine perfecte. Mali vero.⁊ ſi ibi ſint vbi ipſe eſt qui nuſqͣꝫ deeſt. non tamenſunt cum eo. Unde Auguſtinus ſuper Ioh̓em.Nbn ſatis fuit dicere vbi ego ſum ⁊ illi ſint. ſꝫ addidit mecum. quia ⁊ miſeri poſſunt eſſe vbi et ille eſt. qͥ nuſqͣꝫ deeſt. Sꝫ btī ſunt cū illo qꝛ n̄ ſūt btīniſi ex eo ꝙ cū illo ſūt qͥ fruūt̉ eo. ⁊ vidēt illū ſic̄ ē
DI. XXXVII
Hie. xxiij.
Col̓. ij.
Eſa. lxvj
Augꝰ.
hylariꝰ
Ambro.