DI.XXXVI
prio genere. Et ꝙ verius ſint in deo videtur ꝑ Auguſtinum. v. ſuꝑ Gen̄. ad litterā. Omnia prius qͣꝫ fierēterant in noticia facientis. ⁊ vtiqꝫ ibi meliora vbi eterna. vbi veriora. ⁊ incōmutabilia. Item vnumqd̓qꝫſicut ſe habet ad eſſe. ita ad cognitionē. ſed creature verius cognoſcunt̉ in deo qͣꝫ in proprio genere. ergo ⁊ verius ſunt in deo. Item omne qd̓ eſt in aliquo. eſt ineo per modū eius in quo erat. ſed deus eſt in infinituꝫnobilior mundo. ergo in infinituꝫ nobiliori et veriorimodo ſunt res in deo qͣꝫ in vniuerſo. Item nobiliꝰ⁊ veriꝰ eſt eſſe vite qͣꝫ viuentis. ſed omnia viuūt ī deovt ſupra monſtratū eſt. non aūt in genere proprio. ergo ⁊c̄. Contra. Uerius eſt res vbi eſt ſimpliciter. qͣꝫvbi eſt ſolū ẜm quid. ſed in deo ſolum dicit̉ eſſe ẜm qͥd.quia nō ſequitur. aſinus eſt in deo. ergo aſinus eſt. ſꝫ īproprio genere ſunt ſimpliciter. ergo verius. Itemverius eſt res vbi eſt ẜm principia intrinſeca ⁊ proxima qͣꝫ vbi eſt in principio extrinſeco ⁊ remoto. ſꝫ res īmundo ſunt ẜm principia intrinſeca. in deo autem vtin principio extrinſeco. ergo ⁊cͣ. Item verius ē resvbi eſt ẜm propriā entitatem. qͣꝫ vbi ſolū ẜm ſimilitudinem. ſed in deo eſt homo ⁊ lapis ⁊ alia ẜm ſimilitudinem. ergo ⁊cͣ. ℟º. dicendū ꝙ triplex eſt exiſtentiarerū. ſcꝫ in exemplari eterno. ⁊ in intellectu creato. et īipſo mundo. In exemplari eterno ⁊ intellectu creatoſunt res ẜm ſimilitudinē. In ipſo mūdo ẜm entitateꝫpropriam. Quando ergo querit̉ in quo ſint veriꝰ. hocdupliciter poteſt queri. aut ita ꝙ fiat cōparatio eiuſdem rei ad ſe ẜm diuerſum moduꝫ exiſtendi. vt ſit ſenſus. vbi lapis verius habet eſſe? vel cuꝫ eſt in cognoſcente. vel ꝓducente. vel cū eſt in ſe. ⁊ hoc modo cōcedendū eſt ꝙ verius eſt vnaqueqꝫ res in proprio genereqͣꝫ in deo ſicut probant rationes ad hoc inducte. Aliomodo poteſt fieri cōparatio rei ad ſuam ſimilitudinē.vt ſit ſenſus queſtionis. quid habet eſſe verius ⁊ nobilius. vtrū ipſa res vel eiꝰ ſimilitudo. ⁊ hoc modo ſimpliciter cōcedendū ꝙ ſimilitudo rei verius ⁊ nobiliuseſſe habet in deo qͣꝫ ip̄a res in mundo ratione eiꝰ qd̓ eſtquia eſt ip̄e deus. ⁊ cōcedende ſunt rationes ad hoc inducte. Adhuc. ſimilitudines rerū in intellectu creato verius ⁊ nobilius habent eſſe qͣꝫ res in vniuerſo.vt dicit Augꝰ. in tri. nō ratione eius ꝙ ſunt. ſed ratione eius in quo. quia ſunt nobiliori ⁊ ſpiritualiori modo ſimilitudines in intellectu cognoſcente qͣꝫ ſint ipſeres in mundo cōtente. ⁊ ſic patent rationes ad vtrāqꝫpartē. Tamen ad illud argumentū quod fit de comparatione eſſe ad cognoſcere. dicendū ꝙ illud generaliter intellectū. ꝙ res ibi eſt verius vbi verius cognoſcitur nō habet veritatē. Contingit em̄ cognoſcere qd̓nō eſt. ⁊ ideo ſicut ad cognoſci nō ſequit̉ eſſe. ita nec advere cognoſci vere eſſe. nec ad verius cognoſci veriuſeſſe. Quādo ergo dicit̉ ꝙ vnūquodqꝫ ſicut ſe habet adeſſe. ita ad cognitionē. hoc intelligit̉. quia eadem principia que ſunt principia eſſendi. ſunt etiā pͥncipia cōgnoſcendi. ſed tamen principia cōferunt eſſe ꝑ ſeipſa.ſed cognitionem nō conferunt ꝑ ſe ſed per ſuas ſimilitudinęs.Artio loco eſt queſtio de tertio articulo. ſcꝫ generalit̓ate exiſtentie reꝝ in deo. Et circa hoc querūt̉ duo.Primo queritur mala ſint in deo. Secundo vtrum indeo ſint imperfecta ẜm ꝙ hmōi.QueſtioꝘ mala nō ſint in deo. videtur. Augꝰ. de libe. arbi. intantū res recte vituꝑant̉. inquātū eaꝝ vituperator atem īqua facta ſunt videt. vt hoc in eis vituperet qd̓in arte non videt. Si ergo vituperant̉ quantū ad ma
liciam ſiue inquantū mala. et hoc modo non vident̉ īdeo. ergo hoc modo non ſunt in deo. Item omne qd̓eſt in deo eſt ex ipſo ⁊ ꝑ ipſum. vt dicit Auguſtinus ⁊magiſter in littera. ſed mala nunqͣꝫ ſunt ex deo. nec perdeum. ergo nec in deo. Item omne qd̓ eſt in deo. auteſt ſicut in principio ꝓducente. aut ſicut in exemplariexprimente. aut ſicut in cōſeruante. ſed conſtans eſt ꝙdeus nō eſt principiū ꝓducens mala. nec etiā ꝯſeruāsItem nō eſt exemplar exprimēs. quia ratio exēplaris attenditur ẜm aſſimilationē. ſed dei ad maluꝫ nulla eſt aſſimilatio. ergo mala nullo modo ſunt in deo.Item quāto aliquid meliꝰ eſt. tanto magis diſtat amalo. ſed deus eſt optimus quo nihil meliꝰ poteſt cōgitari. ergo tanta diſtantia differt. quanta nulla maior poteſt cogitari. ſed magis diſtat a malo. quod nechabet veritatē malicie nec ſimilitudinem. qͣꝫ qd̓ habetſaltem ſimilitudinē. ⁊ in quo nullo modo eſt maluꝫ. qͣꝫin quo aliquo modo eſt. ergo ⁊c̄. Contra. Om̄e qd̓cognoſcitur ab aliqͦ qͥ eſt ſua cognitio eſt in illo tanqͣꝫin cognoſcente. ſed deus cognoſcit mala. quia ea punit ⁊ reprobat. ⁊ deus eſt ſua cognitio. ergo mala ſuntin deo. Minor patet. maior ſimiliter. quia omne cognitum eſt in cognitione. ſi ergo ideꝫ eſt cognitio ⁊ cognoſcens. ergo ſi eſt in cognitione. et in cognoſcenteItem omne quod cognoſcit̉ in aliquo eſt in illo inquo cognoſcit̉. ſed mala cognoſcūtur in deo. ergo ſūtin deo. Probatio minoris. Mala cognoſcūtur a deoconſtat. aut intra ſe. aut extra. Non extra. hoc cōſtat.quia diuinus aſpectus non exit extra. tunc em̄ indigeret alio ad cognoſcēdū. reſtat ergo ꝙ intra ſe. quia angeli cognoſcunt mala in deo. Unde Auguſtinus ſuꝑGen̄. ad litterā. Angeli vident ī illo bona veſtra queeis placent. et mala veſtra que eis diſplicent. Itemomne quod cognoſcit̉ in aliquo. ⁊ non per accidens.eſt aliquo modo in illo ſicut in exemplari. ſed mala cognoſcuntur a deo ſed non ꝑ accidens. quia nihil per accidens cognoſcit. ſed omnia per ſe. ergo mala ſunt indeo. Item omne quod cognoſcitur ab aliquo nō ꝑpriuationē. cognoſcitur ꝑ ſimilitudinē ⁊ ydeam. ſed īdeo non cadit cognitio per priuationē. quia nulla poteſt in illo exemplari eſſe priuatio. cū ſit purus actus.ergo ſi cognoſcit mala. non cognoſcit per priuationēſed ſimilitudinem. ſed ſimilitudo eſt ydea in deo. ergomala habent ydeam in deo. ℟ꝰ. dicendum ꝙ malaa deo cognoſcūtur. non tamen in deo exiſtunt ẜm ꝙmala. quia ſic loquūtur in propoſito. ideo inqͣꝫ cognoſcuntur. quia ſicut rectū eſt iudex ſui ⁊ obliqui. ſic ſumma veritas ⁊ lux ⁊ actus eſt ratio cognoſcendi. nō tantum veritatē ⁊ lucem ⁊ actum. ſed etiam obliquitateꝫ.tenebram ⁊ priuationē. Unde lux ſeipſam ⁊ tenebramcognoſcit. Non ſunt autē mala in deo. quoniam illadicuntur eſſe in deo ad que cooperatur deus ſcd̓m aliquod genus cauſe. ⁊ maxime ẜm genus cauſe formalis ⁊ exemplaris. malū autem non habet deum ꝓ cauſa ⁊ pro exemplari. quia malū ratione malicie dicit ſolum priuationem. exemplar autē ſcd̓m ꝙ huiuſmodidicit aſſimilationem. Hinc eſt ꝙ nec malum nec falſitas habet ydeam in deo. ſuum autē oppoſitum eſt aſſimilabile. Unde cum vno ⁊ eodem cognoſcat dcꝰ bonum ⁊ malum ſibi oppoſitum. bonum cognoſcit ſcd̓mrationem aſſimilationis. et idco bonum eſt in deo vtexemplari ⁊ vt cognitum per ſe et per modum poſitionis. Malum autem cum cognoſcatur a deo. nonhabet in ipſo ydeam. ideo non eſt in deo. qͣꝫuis ſit īdei cognitione. Quia qͣꝫuis cognoſcatur a deo. nōtamen cognoſcitur per ydeam ſui. Sed bonis
23
25
24
⁊ 4