PrimuLiber

uinis eſt conſiderare eſſentiā que eſt cōmunis vt cōis⁊ abſoluta. eſt conſiderare proprietates. ⁊ eſt conſiderare cōmune vt in relatione ad propria. Primū dicit̉in omnimoda abſolutiōe. ſecundū ſcꝫ proprietas dicitrelationē ad perſonā. tertiū dicit relationē ad res. ⁊ illa appropriata ſignificant deū vt cauſam. Cū ergo q̄ritur. Utrū res ſint in deo ratione eſſentie vel perſonedicendū ꝙ proprie loquēdo nec ſic nec ſic. ſed ſunt indeo vt cauſa. ⁊ ſic ratione appropriatorū que ſunt eſſentialia conſiderata in perſonis. Cū ergo obijcitur. vtꝝſint in eſſentia. dicendū ꝙ ille rationes concludunt ꝙſunt in eſſentia cōmuniter dicta. ẜm ꝙ cōprehēdit appropriata. non ẜm ꝙ ī om̄imoda abſolutiōe conſideratur. Qd̓ obijcitur ad oppoſitū nō concludit de perſona ratione ꝓprioꝝ ſed rōne appropriatoꝝ.Onſequēter quantū ad ſecundū articulū queritur de modo exiſtētie reꝝ in deo. ⁊ circa hoc qruntur duo. Primo querit̉ vtrū om̄ia que ſūtin deo ſint in ip̄o vita. Scd̓o querit̉ vtrū res veriꝰ ſintin deo qͣꝫ in vniuerſo. ſiue in ꝓprio genere.Queſtio IꝘ omnia ſint in deo vita. videtur Ioh̓. j. Qd̓ factumeſt in ipſo vita erat. ſed omnis creatura eſt facta. ergoomnis creatura eſt in ipſo vita. Item Augꝰ. v. ſuper Gen̄. ad litterā. Omnia dicunt̉ in ipſo fuiſſe vita.non in ſua natura. quia om̄ia nouerat anteqͣꝫ fierentItem ratione videt̉. quia diuina eſſentia eſt vita. gͦquod diuina eſſentia eſt. etiā vita eſt. ſed creatura ī d̓oeſt diuina eſſentia. quia quicqͥd eſt in deo. eſt deus. ergo eſt vita. ⁊ hoc eſt quod dicit Anẜ. in mono. ꝙ creatura in deo creatrix eſt eſſentia. Item intelligere eſtvna differētia eius quod eſt viuere. cū viuere dicaturquadrupliciter ẜm philoſophū. ſi ergo intelligere ē viuere. omīs ratio intelligēdi eſt ratio viuēdi. ſꝫ res ſūt īdeo ẜm ſuas rationes intelligēdi. ergo ſunt in deo viuētes. ſed nō ꝑ participationē. ergo ſunt vita ſimplicit̓.Contra. Actu. xvij. In ipſo viuimꝰ mouemur ⁊ ſumus. Ergo quia viuimꝰ. ſumus in deo vita. Ergo qꝛmouemur. ſumus in eo motus. ſed hoc nō dicit̉. gͦ necillud debet dici Item ſi res dicunt̉ in deo vita. aut gͦratione potētie. aut noticie. aut voluntatis. Nō ration potētie. quia res ex hoc ꝙ poteſt produci ꝑ creationem. anteqꝫ ꝓducat̉ nihil omnino eſt. quia ẜm totuꝫproducit̉. ſi nihil eſt. ergo nec vita. Nec ratione noticie. quia tunc cū mala ſint a deo cognita. tūc mala eēntin deo vitā. quod abſurdū eſt. Sic ratione volūtatis.ſed voluntas dei non eſt niſi futuroꝝ. ergo ſola futuraviuerēt in deo. ſed alia qͣꝫ futura ſunt in deo ꝑ ydeam. gͦnon om̄e quod eſt in deo. eſt in ip̄o vita. Item hͦ videtur. quia exēplar eternuꝫ rep̄ſentat res expreſſiſſimeẜm qd̓ ſunt ⁊ ab ipſo exeunt. ergo cū quedam viuant.quedā non. quedā rep̄ſentat ꝑ modū viuentiū. quedāper modū non viuentiū. ergo quedā ſunt in deo vita.quedā non. Ratione huiꝰ querit̉ quare magis dicuntur res eſſe in deo vita. qͣꝫ ſapiētia. vel eſſentia. vel intelligentia. Ad hoc voluerūt quidā dicere. ꝙ non omnia que dicunt̉ eſſe in deo ſunt in illo vita. ſed ea ſoluꝫque ſic ſunt in deo vt diſpoſita fieri. Et ratio huiꝰ eſt.quoniā verbū ⁊ vita dicunt actū ⁊ diſpoſitionē. et iōdicit Anẜel. quoniā verbū non eſt niſi eorū que ſuntvel futura ſunt. ⁊ ideo ſolum ſunt in deo vita. ⁊ ideo dicunt ꝙ ad rationē dicendi vitā concurrit neceſſario ꝙres ſint in deo quantū ad potentiā. noticiā. ⁊ voluntatem ꝓducendi. Sed hoc nō poteſt ſtare ẜm Auguſtinū. Filiꝰ em̄ vt ipſe dicit. vj. de trinitate. eſt ars plenā omniū rationū viuentiū. ſed conſtat ꝙ non implet̉

niſi rationibꝰ infinitis. ergo infinite rationes rerū viuunt in deo. ergo nō ſolum p̄ſentiū vel futuroꝝ. ſed etiam omniū poſſibiliū. Et iterū Augꝰ. li. lxxxiij. q. dicitꝙ ratio eſt etiā ſi nunqͣꝫ aliquid per illā fiat. ſed cōſtatꝙ ratio in mente artificis viuit. non quia res extra ꝓducitur. viuit em̄ etiā ſi res corrumpat̉. ⁊ exterius eſſeomnino nihil facit ad vita. Et ideo patet quare nō ſolum p̄ſentia vel futura viuūt in deo. Et propterea aliter dicendū. ꝙ res tripliciter ſunt in deo. videlicet. Uin principio producete. ⁊ ſic ſunt ibi ratione potentieUt in exemplari expͥmente. ⁊ ſic ſunt ibi ratione noticie. Et vt in fine cōſeruante. ⁊ ſic ſunt ibi ratiōe volūtatis. Primo modo qꝛ ſunt in deo ſicut in principio ꝓducente. cū totū ex nihilo producat deus. nihil omnino ſunt in deo. nec vita nec aliquid. Quia vero ſuntdeo tanqͣꝫ in fine cōſeruante. cū cōſeruentur ẜm eſſe qd̓habent. ſic ſunt quedā vita. quedā non. Unde quedāſunt tm̄. quedā ſunt ⁊ mouent̉. quedam (vt homines)⁊ ſunt ⁊ mouent̉ ⁊ viuunt. Quia vero ſunt in deo vt īexemplari exprimēte. ſic ſunt in ipſo vita. ⁊ quia nō ſolum in illo exemplari exprimunt̉ entia. ſed etiā omniacognoſcibilia. ideo om̄ia ſunt in d̓o vita que in ip̄o ſūtEt ideo dicit beatus Iohānes. qd̓ factū eſt in ip̄o vita erat. At ſic patet ꝙ eſſe in deo attenditur ẜm triplexgenus cauſe. ⁊ ſimiliter patet. quomodo ratiōe potentie ⁊ noticie ⁊ volūtatis. Et ſic ſoluit̉ illa queſtio ẜm ꝙgenus cauſe. vel ẜm quā triū cōditionū dicuntur reseſſe in deo. Patet etiā ꝙ in deo dicunt̉ vita. ſcꝫ omniaque ſunt in ipſo tanqͣꝫ in exemplari. Ad illud gͦ qd̓obijcitur. ꝙ in deo mouemur ⁊c̄ͣ. intelligendū eſt qͣꝫtuꝫad tertiū modū eſſendi in deo. ſcꝫ ꝑ conſeruatione. Deus enim cōſeruat in nobis vitam ⁊ operationē ⁊ eſſentiam. ⁊ quantū ad hoc intelligit̉ dictū illud verbum.Ad illud qd̓ obijcitur. cuiꝰ ratione res dicunt̉ ī deovita ⁊cͣ. dicendū ꝙ ratiōe potētie ⁊ noticie ſimul. quiaiſta duo cōcurrunt ad rationē exemplaris. Nō em̄ eſtexemplar deꝰ niſi eoꝝ que cognoſcit ⁊ poteſt. Ad illud quod obijcitur ꝙ res in illo exemplari rep̄ſentant̉vt ſunt. dicendū ꝙ verū eſt. tamen nō oportet ꝙ ratiorep̄ſentationis ſit talis om̄ino quale eſt rep̄ſentatum.ſicut ſupra oſtēſum eſt. ⁊ ideo ſicut corporaliū eſt ydcaſpiritualis. ita nō viuentiū viuens. Ad illud quovltimo querit̉. quare magis dicunt̉ res eſſe in deo vita qͣꝫ alia. dicendū ꝙ qͣꝫuis p̄dictum verbū multas habeat expoſitiōes quo dicit̉. quod factū eſt in ipſo vitaerat. tamē ſpecialiter circa hoc verbū confiderāda eſtveritas dicti. ⁊ ratio dicendi. Ueritas dicti vt dic̄ auguſtinꝰ eſt ꝙ om̄es res facte a deo. vel etiā poſſibilesfieri. habent ratiōes ꝑ quas intelligunt̉. que quidē rationes viuere dicunt̉ quia ſunt in ſubſtātia viuēte fiꝙ viuens. ⁊ ſunt etiā ratio intelligēdi. qui eſt actꝰ vit⁊ ideo in artifice creato dicuntur viuere. ſed in deo n̄tantum dicuntur viuere. ſed etiam ipſa vita. Quiaipſa ratio cognoſcendi eſt ipſa intelligentia. Katioautem dicendi fuit hec. Cum em̄ res habeant eſſe ī do⁊ in vniuerſo. ⁊ diuerſimode. quia aliquas ꝓprietateshabent ẜm exiſtētias in mūdo que nō cōpetūt eis ẜmyſunt ī deo. ideo nō ſolū dixit. qd̓ factū eſt in ip̄o eratſed vita. vt om̄es ille cōditiones excluderent̉. Creature em̄ in mundo habēt eſſe corporale. variabile et corruptibile. Quoniā em̄ vita eſt actus ſpiritnalis ⁊ continuus. fuens abente quicto ⁊ ſempiterno. dictuꝫ eſtꝙ res ſunt in deo vitā. vt ꝑ ſpiritualitatē excludat corporcitas. per quietē variabilitas. per ſempiternitateꝫcorruptibilitas.Queſtio IIUtrum res ſint in deo verius qͣꝫ in vniuerſo ſiue in ꝓ-

18

20

21

17