Druckschrift 
... in Primum librum .. (1493)
Entstehung
Seite
133r
Einzelbild herunterladen
 

Agꝰ in li. de 9Nō hoc ſigniᵏ cat penit ex ip̄oqd̓ de ipſo. Qd̓ em̄ de ip̄o eſt p̄tdici eſſe ex ip̄o. ſꝫ nō om̄e quodex ip̄o eſt. pōt dici eſſe de ip̄o. qꝛnō eſt de ſua ſub̓a. Ex ipſo em̄ſunt celū ⁊ terra. qꝛ ip̄e fecit eanō aūt de ip̄o qꝛ nō de ſub̓a ſuaſicut aliqͥs hō generat filiū velfaciat domū. Ex ip̄o eſt filiꝰ. exipſo eſt ⁊ domꝰ. ſꝫ filiꝰ de ip̄o. domus ꝟo de terra ⁊ ligno non d̓

ipſo.Epilogus predictorum. hEx p̄miſſis aꝑtū eſt ꝙ in dei cognitione ſiue pn̄tia ſunt oīa .ſ.bona ⁊ mala. ẜ nō om̄i mō ſuntibi mala qͦ bona. Et ꝙ in d̓o bona tm̄ ſunt ſicut ex ip̄o ⁊ ꝑ ip̄mnō mala. ⁊ ex qͦ ſenſu hec accipienda ſint aſſignatū eſt. Et ꝙde ipſo nō d̓r eſſe ꝓprie qd̓ alid̓eſt ab ipſo. Ex ip̄o aūt eſſe dicūtur om̄ia q̄ eo autore ſunt.

DI.⁊ in his tribꝰvl All gud. in li. oc Nalura υο.Nō hoc ſignificat penit exip̄ocircūlocutiōiqd̓deipſo. pdemde ip̄o eſtp̄tbꝰ ſignificat̉.ꝙ deꝰ eſt pͥnciici eſſe ex ip̄o. ſꝫ nō om̄e quodpiū pͥmum. ⁊o eſt. pōt dici eſſe de ip̄o: qꝛſufficientiſſimum ⁊ infinia ſub̓a.tiſſimū Et qꝛoīa hec in d̓oſunt vnum ⁊ꝯueniunt tribus. iō qͣꝫtuꝫad ſignificatū dic̄ Amb̓.ꝙ habēt eādēvim. nec tn̄ ēincultatio. quia diuerſimode importat ẜm rationēintelligēdi. Si aūt loquamur qͣꝫtum ad ordinē queꝫD intelligentiā huiꝰ partis querit̉ de exiſtētia reꝝ in deo. Et circa hoc tria pͥncipaliterquerunt̉. Primo vtrū creature fuerūt ī deoeternaliter. Scd̓o querit̉ de modo exiſtendi ipſarūreꝝ in deo. Tertio quantū ad generalitatē reꝝ in d̓oeriſtentiū. Utꝝ ſcꝫ om̄ia que deus p̄cognoſcit fuerūt⁊ ſunt in deo. Ita ꝙ Primo de eriſtentia. Secundode modo. Et tertio de numero. Quantū gͦ ad pͥmumarticulū duo querunt̉. Primo querit̉ vtrū res fuer̄tin deo ab eterno. Secūdo vtꝝ ſint in deo rōne eſſentie vel perſone.Queſtio IꝘ res fuerūt in deo ab eterno. videt̉. quia agēs cognoſcens agit ꝑ ſpēm rei quā penes ſe habet. ſꝫ reseſt in anima. qꝛ ſimilitudo eiꝰ eſt in ea. gͦ ⁊ in d̓o ſimliter. Si dicas ꝙ illud exēplar nihil eſt rei. gͦ ẜm illenō deberet dici res eſſe in deo. Contra. plus facit adeſſe rei exēplar qd̓ eſt cognitiuū ⁊ productiuū. qꝫ qd̓eſt ꝓductu a re. ſi ergo a ratiōe exemplaris ꝓducti are. res eſt in anima. multo fortiꝰ debet dici in deo eſſeratione exēplaris ꝓducētis. ſed hoc ab eterno. gͦ ⁊cͣ.Itē ſimilitudo ꝓducta nō eſt vere aliqͥd ſꝫ alicuiſed exemplar ꝑ qd̓ cognoſcit deꝰ vere eſt ip̄e deꝰ. gͦ verius eſt exēplar rei in deo qͣꝫ in aīa. gͦ multo fortiꝰ resin deo qͣꝫ in anima. ⁊ ſic ⁊cͣ. Itē qꝛ res pōt exire demateria. res eſt in materia. cū nō totaliter eſt in potentia materie. īmo agētis. gͦ ſi res que ſunt in potetia dei totaliter ibi ſunt. multo fortiꝰ debēt dici eſſe inipſo. ſic ⁊cͣ. Cōtra. qd̓ exit ꝑ creationē oīnonibil ēanteqͣꝫ creet̉. ſꝫ creature ſic exeūt. gͦ omnino nihil ſūtanteqͣꝫ ꝓducunt̉. ſed qd̓ nō eſt. nec eſt hic nec ibi; ergo nō eſt in aliquo. ⁊ ita nec in deo.Itē qd̓ eſt ī aliquo. eſt ab illo. vel ẜm ſe vel vel ẜm aliqͥd ſui. ſꝫ resnō eſt in deo ẜm ſe. qꝛ tūc eſſentialiter eſſet in deo. necẜm aliqͥd ſui. quia nihil de ip̄a eſt eternū. ſꝫ totū ex tēpore. gͦ ⁊cͣ. Item qd̓ eſt in aliquo eſt in illo ẜm eſſeactuale vel potēiale ſed creatura non eſt in deo ſcd̓meſſe actuale. quia tunc actueſſet. ergo ſi eſt in deo. eſtẜm eſſe potētiale. ſꝫ oē eſſe potētiale ẜm qd̓ hmōi ēꝑmutabile. ſi ergo creatura ab eterno eſt in d̓o ẜmpotētiale. ab eterno eſt in deo ẜm eſſe mutabile. ſꝫ hͦfalſum. gͦ ⁊ primū. Itē ſi creatura d̓r eſſe in deo. qͣdoteſt eſſe a deo. gͦ cū ab eterno eſſe a deo ſit impoſſibile. nō erit creatura ab eterno in deo ratiōe potētie℟º. dd̓m. ꝙ aliqͥd d̓r eſſe in aliquo triplicit̓. vel ẜmactualē exiſtētiā. vel ẜm ſimilitudinis pn̄tiam. vel

cōnotant p̄poſitionum habitudines. ſic ſūt appropriate tribꝰ.Quia ex ip̄o dic̄rationē primi. ⁊ꝑ ip̄m dic̄ rōneꝫmedij ⁊ in ip̄o dicit rationem vltimi. ſiue qͥetatiui. ⁊ ideo ex ipſoappropriat̉ ꝑſone patris que ēprima in trinitate. per ipſum appropriatur filioqui eſt perſona media. ⁊ in ipſo ſpirituiſancto. qui eſtꝑſona tertia. ex his patent obiecta.ẜm creatiuam potentiā. Primo modo ſunt res ī vniuerſo. Scd̓o modo in cognitiua ſub̓a. Tertio modo īſua cauſa. His duobꝰ modis vltimis res ſunt in deoquia eſt cognoſcēs res anteqͣꝫ fiant ⁊ potēs producereUn̄ qꝛ ab eterno cognoſcit. ⁊ potētia qua ꝓduxit ex tēpore in deo fuit ab eterno. iō dicunt̉ res fuiſſe ī deo abeterno. Ad illud qd̓ obijcit̉. qd̓ nihil eſt. nō eſt ī aliquo. dicendū ꝙ veꝝ eſt ẜm pͥmū modū exiſtēdi. ſed falſum ẜm tertiū. qꝛ illud qd̓ nihil eſt. modo deꝰ p̄t facere.Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ illud qd̓ eſt ab aliquo. eſt in illo ẜm ſe ⁊cͣ. dicendū ꝙ qͣꝫtū ad ſecundū modū res ſuntin deo ẜm aliqͥd ſui. qꝛ ẜm exēplar. Sꝫ aliqͥd rei poteſtdici tripl̓r .ſ. eſſentialiter. effectiue. ⁊ cauſatiue .ſ. ſicutpars. effectꝰ. ⁊ cauſa. Hoc tertio modo eſt illud exemplar. aliquid rei vel cauſa .ſ. qͣꝫtum ad potentiā cauſatiuā. quia eſt res ẜm ſe nō in actu ſed potētia. quia ſuūeſſe poteſt ꝓduci a deo. Similiter ad ſequēs. dicendūꝙ ratione exēplaritatis res actualiter ſunt in deo. raton creatiōis potētialiter. quia poſſunt ꝓduci. Qdobijcit̉ ꝙ creatura eſt in deo ẜm eſſe mutabile. dicendūꝙ hoc nō eſt veꝝ. de eo qd̓ eſt actu in deo. ſed qd̓ poteſtꝓduci a deo eſt mutabile. Uel dicendū ꝙ poſſibile habet cōparationē ad diuinā potētiā. que eſt immutabilis. ⁊ ſic̄ eſt immutabile. vel ad ꝯnotatū tꝑale extra. eſic hꝫ eē mutabile. Ad illud qd̓ obijcit̉ de creationedicendū ꝙ qͣꝫuis actus creandi nō poterāt eſſe ab eterno. tn̄ potētia creandi fuit in deo.Queſtio IIUtrū res ſint in deo ratiōe eſſentie vel ꝑſone. Et ꝙ ratione eſſentie videt̉. qꝛ qd̓ ineſt ratione ꝑſone eſt ꝓpriūqd̓ ineſt rōne eſſentie eſt cōe. ſi gͦ hoc eſt cōe tribꝰ. pꝫ ⁊cͣPreterea res in deo ſunt̓ ratione exēplaritatis. ſed exēplar creature in deo eſt diuina eſſentia. qꝛ deus ſeip̄o ꝓducit ⁊ cognoſcit. gͦ ⁊cͣ. Itē regula eſt ꝙ qͥcqͥd de deodicit̉ in relatione ⁊ ad creaturā. eſt eſſentialiter dictū.ſed res eſſe in deo eſt taliter dictū. gͦ ⁊cͣ. Cōtra. ꝙ rōne ꝑſone videt̉. quia res ſunt in deo inqͣꝫtum poſſūt abipſo exire. ſed ꝓducere cū ſit actus eſt ipſius ſuppoſitiergo ꝑſone. Item ſicut dicit Augꝰ. li. lxxxiij. q. Uerbum dicit operatiuā potentiaꝫ. ſi ergo res ſunt in deoratione potētie oꝑatiue. ſunt in eo ratione ꝟbi. gͦ cumverbū ſit ꝑſona. ſunt in deo ratione ꝑſone. Ite Auguſtinꝰ. xj. de ciui. dei. ca. xxiiij. dicit. ꝙ cū d̓r. dixit vt fiat. intelligit̉ pater. in verbo dicē̄di filius. in viſiōe ſpirituſſanctus. ergo cū eius ſit ꝓducere in quo ſunt. patet ergo ꝙ ſunt ratione ꝑſone. ℟º. dicendi

I1

12

13

14

15

lo

16

⁊ I