Druckschrift 
... in Primum librum .. (1493)
Entstehung
Seite
128v
Einzelbild herunterladen
 

LiperPrimū

Predeſtinauit em̄ deꝰ ab et̓nohoīes ad bona eligēdo. ⁊ p̄deſtinauit eis bona p̄parādo. Ꝙhoīes p̄deſtinauit. apl̓s oſtēditdicēs. Predeſtinauit quos p̄ſciuit fieri ꝯformes imagīs filijſui. Et alibi. Elegit nos an̄ mūdi ꝯſtitutionē. vt eſſemꝰ ſancti ⁊īmaculati. Quot aūt bona eisp̄parauerit. ꝓph̓a Eſa. oſtēditdicēs. Oculꝰ non vidit deꝰ abste q̄ preꝑaſti diligentibꝰ vel expectantibꝰ te. Ergo ab eternop̄deſtinauit quoſdam futurosbonos ⁊ beatos .i. elegit vt eſſent boni ⁊ beati. ⁊ bona eis p̄deſtinauit .i. p̄parauit. Prouidentia aūt eſt gubernandoruꝫque vtiqꝫ eodē modo videt̉ accipi quo diſpoſitio. Interdū tn̄ꝓuidentia accipit̉ ꝓ p̄ſcientia.Sapiētia ꝟo vel ſciētia de oībeſt .ſ. bonis ⁊ malis. ⁊ de p̄ſentibus p̄teritis ⁊ futuris. ⁊ nō tm̄de tꝑalibus. ſꝫ etiam de eternisNon em̄ ita ſcit deꝰ iſta tēꝑaliavt ſeipſum neſciat. ſed ip̄e ſoluſſeipſum ꝑfecte nouit. cuiꝰ ſcientie cōparatiōe oīs creature ſcientia imꝑfecta eſt.Cū dei ſciētia vel p̄ſciētia ſiteterna. quō gͦ ſe habet ad tꝑalia vel creata.Hic cōſiderari oportet vtrū ſcientia vel p̄ſciētia vel diſpoſitiovel p̄deſtinatio potueritᶠ eſſe īdeo. ſi nulla fuiſſent futura? Cūem̄ p̄ſciētia ſit futuroꝝ. ⁊ diſpoſitio faciendorū. ⁊ p̄deſtinatioſaluandoꝝ. ſi nulla eſſent futura. ſi nihil eſſet facturꝰ deꝰ. velaliquos ſaluaturꝰ. nō videt̉ potuiſſe in deo eſſe p̄ſciētia. vel diſpoſitio vel p̄deſtinatio. Potuit aūt deꝰ nulla preſcire futurapotuit nō creare aliquid. vl̓ nōſaluare aliquos. Potuit ergo īdeo non eſſe p̄ſcientia vl̓ diſpoſitio vl̓ p̄deſtinatio. Ad hoc autem ita a quibuſdā opponit̉. Siinquiunt potuit p̄ſcientia dei n̄eſſe in deo ab eterno. ⁊ potuitnō eſſe. Si vero potuit nō eſſe.cum p̄ſcientia dei ſit eiꝰ ſciētia

⁊ ſcientia ſit eiꝰ eſſentia. potuitergo non eſſe ab eterno id qd̓eſt diuina eēntia. Ita ⁊ d̓ diſpoſitione ⁊ p̄deſtinatione que eſtdiuina eſſentia obijciunt. Addunt quoqꝫ ⁊ alia ita loquētes.Si potuit deꝰ nō p̄ſcire aliqua.cum idē ſit deo p̄ſcire qd̓ ſcire.⁊ ſcire quod eſſe. potuit gͦ noneſſe. Item cū idem ſit deū preſcium eſſe. ⁊ deuꝫ eſſe. ſi potuitnon eſſe p̄ſcius. potuit non eſſedeus. Potuit aūt nō eſſe p̄ſciꝰ.ſi potuit nulla p̄ſcire. at potuitnulla preſcire. quia potuit nulla facere.Reſponſio ꝙ p̄ſcientia ⁊ diſpoſitio ⁊ p̄deſtinatio quaſi relatiue dicūt̉ ad futuras res. vl̓faciendas.Ad hoc iuxta modulū noſtre ītelligentie ita dicimꝰ. Preſciētia ⁊ diſpoſitio vel predeſtinatio ad aliquid dici vident̉. Sicut em̄ creator ad creaturā relatiue dicit̉. ita p̄ſcientia vel p̄ſcius ad futura referri videtur⁊ diſpoſitio ad facienda. ac predeſtinatio ad ſaluanda. Uerūtamen creator ita relatiue di­ dcitur vt eſſentiā non ſignificet.Preſcientia vero vel preſcius⁊ in reſpectu futuroꝝ dicitur. ⁊eſſentiā deſignat. Ita etiam diſpoſitio ⁊ predeſtinatio. Ideoqꝫ cum dicit̉. ſi nulla eſſent futura. non eſſet in deo preſcientiavel nō eſſet deus p̄ſcius. Quiavaria eſt ibi cauſa dicēdi. diſtingui oportet rationē dicti. Cumergo dicis. Si nulla eſſent futura. non eſſet in deo preſcientiavel non eſſet p̄ſcius. Si in dicēdo hanc cauſam attēdis. ſcꝫ qꝛnulla eſſent ſubiecta eiꝰ preſcientie. vnde ipſa poſſit dici preſcia. vel ipſe preſciꝰ. quod vtrūqꝫ dicitur propter futura. verꝰeſt intellectus. Sin autem earatione id dicis ꝙ non ſit in eoſcientia qua p̄ſcit futura. vel ꝙipſe non ſit deus qui eſt futurorum p̄ſcius. falſa eſt ītelligētia.

cōnotat euentuꝫit̓ ⁊ ſic eſt p̄ſcientiaAut effectum. ⁊hoc dupliciter.aut in cōſeruando. aut in gubernando. ⁊ ſic eſt ꝑuidentia. Aut īefficiēdo. ⁊ hͦ dipliciter. aut qͥn̄tum ad bonū nature ⁊ ſic ē diſpoſitio. aut qͣꝫtumad bonū ſuꝑadditum. ⁊ ſic eſt p̄deſtinatio. Autqͣꝫtū ad eius puationem. ⁊ ſic reꝓbatio Sed quiapriuatio gr̄e noeſt effectus. ſꝫ defectus. ideo reꝓbatio nō hic numeratur ſed continetur ſub p̄ſciētie nomīe. ⁊ ip̄mſibi appropriat.Unde diuiſio p̄tſic formari. Cognitio dei aūt eſtin ſe aūt in coꝑaratiōe. Si in ſe.aut ꝑ rationē nobiliſſimā. ⁊ ſic ſapiētia. aut ꝑ qualemcūqꝫ ratione⁊ ſic eſt ſcīa. Si īcōparatiōe. auteuentuū. ⁊ ſicſcintia. Aut eūctuū ⁊ effectuū. ethͦ vel ī gubernādo. ⁊ ſic eſt ꝓuidentia. vel in efficiendo. ⁊ ſic ſi reſpectu cuiuſcūqꝫnature. ſic eſt diſpoſitio. ſi reſpectu rōnalis. ſic p̄deſtinatio. Auteuentuum ⁊ eſſectuū ⁊ defectuuꝫ⁊ ſic reprobatioque eſt p̄ſcientianominata.d Creator itad̓r relatiue vt eſſentiā nō ſignificet. Uidet̉ dicere falſum. nā creatio ſigͥficat modū actiōis nō relatōis. gͦ creatorſil̓r. gͦ non d̓r ẜmrelationē a par-

te modi nec aꝑte rei. iſtuꝯſtat gͦ nullomō Ite videfalſuꝫ dicerecū dic̄ ꝙ eentiā nō ſignificāt qꝛ creatioſigͣficat aliqͥaut gͦ creatuꝫaut increatū.Si creatū.non d̓r de deoSi īcreatū.cū ſignificꝫ ꝑſona ſignicat eſſentiavꝰ. dd̓ꝫ. ꝙ redlatiue dici aqͥd ē dupliciAut qꝛ ſigrcat relatōꝫ. ſicut noīa queſūt ī p̄dicanto relatōniAut quia habet reſpectuꝫad annexumſic cum om̄isactio dicat reſpectū ad paſum. ſiue ſcm̄et paſſum adagentem. ſicd̓r relatiue. etſic intellimgr d̓ hͦ nōcreator et bn̄.Aliud etianqd̓ dic̄. ꝙſignificat etiād̓r propt̓ hꝙ qͣꝫuisnat̉ diuīe eēntie. ⁊ iō d̓ ſolaeiꝰ eēntia d̓rẜm oēs. tn̄ deeo a qͦ īponifuit cōtroueſia. Quidarem̄ volūt dicere. ꝙ noīaſex geneꝝp̄dicāt aliqͥindeo ſꝫ ꝯp̄ocāt Un̄ actinon videt̉ dicere aliquid īagente. ſꝫ abagēte. Et huic videtur cōſonare ratioquia actio etpaſſio videntur eſſe eadē.

Iſa. lxiiij⁊.j. Co. ij

De qͥbꝰ ꝓuidentia

De ſapientiā vel ſcīa⁊ de qͥbus.

4

Oppoſitio