DI.LXXV

Similit̓ ⁊ ille locutiōes determināde ſunt. ⁊ potuit nō eſſe p̄ſciētia dei. vel potuit nō eſſe p̄ſcius. ⁊ potuit deꝰ nō p̄ſcire aliqua .i. potuit eſſe ꝙ nulla futura ſubiecta eſſent eiꝰ ſcīe. et itanō poſſet dici p̄ſcius vel p̄ſcire.vel ſcīa eiꝰ p̄ſcīa. nō tn̄ eo minꝰip̄e eſſet. vel eiꝰ ſcīa. Sꝫ nō poſſet dici p̄ſcius. vel p̄ſcire. vel p̄ſciētia. ſi eiꝰ ſcīe futura nulla forent ſubiecta. Sil̓r de diſpoſition ⁊ p̄deſtinatiōe vel ꝓuidentia. Hec em̄ vt dictū eſt ad tꝑalia referunt̉. ⁊ de tꝑalibꝰ tm̄ ſūtꝘ ſcīa dei nō tm̄ eſt de tꝑalibꝰ ſꝫ etiā de eternis. dSciētia ꝟo vel ſapīa nō tm̄ d̓ tēporalibꝰ ſꝫ etiam de eternis eſt.Ideoqꝫ ⁊ᵉ ſi nulla fuiſſent futura. eſſet tn̄ in deo ſcīa eadē quemodo eſt. nec minor eēt qͣꝫ modo. nec maior ē qͣꝫ eſſet. Sciuitergo deꝰ ab eterno eternum. ⁊om̄e qd̓ futuꝝ erat. ⁊ ſciuit īmutabilit̓. Scit qͦꝫ nō minꝰ p̄terita⁊ futura qͣꝫ pn̄tia. ⁊ ſua eternaſapīa ⁊ īmutabili. ſcit ip̄e om̄iaque ſciunt̉. Om̄is em̄ rō ſuꝑne⁊ eterne ſapīe (vt ait Ambro.)in eo eſt. qꝛ oēm ſapientiā ⁊ ſcientiā capit ſua īmēſa ſapīa.Cū dei ſcīa ſit ens. quomō gͦcognoſcit nō entia.Propterea om̄ia dicunt̉ eſſę īdeo ⁊ fuiſſe ab eterno. Un̄ Auguſtinꝰ ſuꝑ Gen̄. Hec viſibiliainquit anteqͣꝫ fierēt non erant.quomodo gͦ nota deo erāt q̄ nōerant? Et rurſus. Quomodoergo ea fecerat que ſibi nota n̄erant. nō em̄ quicqͣꝫ fecit igno-

rans. Nota ergo fecit. nō factacognouit. Proinde anteqͣꝫ fierent. ⁊ erāt. ⁊ nō erāt. erāt ī deiſcīa. nō erant ī ſua natura. Ip̄iaūt deo non audeo dicere aliomō innotuiſſe cū ea feciſſet. qͣꝫillo quo ea nouerat vt faceret.Apud quē nō eſt tranſmutationec viciſſitudinis obumbratioEcce hic habes ꝙ hec viſibiliaanteqͣꝫ fierēt in dei ſciētia erāt.Ex hoc ergo ſenſu om̄ia dicuntur eſſe in deo. ⁊ om̄e qd̓ factuꝫeſt d̓r vita eſſe in ipſo. nō id̓o ꝙcreatura ſit creator. vel qꝛ iſtatꝑalia eſſentialit̓ ſint in d̓o. ſedquia ī eiꝰ ſciētia ſemꝑ ſunt quevita eſt.Ꝙ eadē ratiōe dicunt̉ omnia ei p̄ſentia.Inde eſt etiā ꝙ om̄ia dicūturᶠei p̄ſentia eſſe. nō ſolū ea q̄ ſuntſed etiā ea que p̄terierūt. et eaea que futura ſūt. ẜm illd̓. Quivocat ea que nō ſunt tāqͣꝫ ea q̄ſunt. Quia vt ait Amb̓. in li. detri. Ita cognoſcit ea q̄ nō ſuntvt ea q̄ ſunt. ⁊ hac rōne om̄ia dicunt̉ eſſe in eo vel apud eū ſiueei p̄ſentia. Un̄ Augꝰ. ſuꝑ illumlocum psͣ. Et pulcritudo agrimecū eſt. Iō inqͥt mecū eſt. qꝛapud deū nihil p̄terit. nihil futuꝝ eſt. Cū illo ſunt oīa futura⁊ ei nō detrahunt̉ iam p̄terita.Cū illo ſunt oīa cognitiōe qͣdāineffabili ſapīe dei. Ecce h̓ aperit Augꝰ. ex qͣ intelligētia accipiēda ſunt hmōi ꝟba. om̄ia ſūtdeo pn̄tia. in deo ſunt oīa. vl̓ cūdeo. vel apud deū. vel ī eo vitaquia ineffabilis oīm cognitio īeo eſt.

Et iteꝝ huic videt̉ ꝯſonare verbū Boetij de trini. oalia genera reꝝ nec de creatore nec de creaturis predicant̉. Iſta opinio fuit ſatis ꝓbabilis. ⁊ huiꝰ fuit magiſter. ⁊ iō dicit ꝙ p̄ſciētia rōne ſcīe importat eſſentiam. ſꝫ creator tm̄ relationē. Uerūtamē illd̓ hodie cōmunit̉ non tenet̉. Dicimꝰem̄ deū eē ſuāactionem. vtputa creatō⁊ qm̄ eēntia ēdiuīa actio.⁊ hͦ nom̄ creator īponit̉ alactōe. iō nontm̄ impoſitūeſt eēntie. verū etiā ab eēntia. ſꝫ illam ſignificat in relatione. NecBoetiꝰ interdit diceretalia nō p̄dicant̉. ſꝫ ꝙ nōp̄dicant̉ abſolute. Si tam̄velimꝰ ſuſtinere magiſiẜm cōmuneꝫopinionē. dicamus ꝙ magiſter nō vultdicere. ꝙ creatio nō īp̄ortet diuinā eſſentiam. ſꝫ qͣꝫtum ex vi vecabuli nō dic̄eſſentiā abſolute. ſꝫ ꝑ modū relatiōis.ſiue ſub appelatiōe relatiua. ſꝫ p̄ſciētiaduo dicit. etſcīam ⁊ predeſtinationem.Rōne ſcīe dicit eſſentiamabſolutā. vn̄manet ſciētiare ip̄a nō manente. nō ſiceſt de creatōenō em̄ eſt creatio niſi etiaꝫſit creatura ⁊ẜm hoc ꝟbuꝫmagiſtri non habet calumniam e Si nulla fuiſſent futura. eſſet tamen in deo ſcientia eadem. Uidetur male dicere. quia ſciētia noſtra ponit res. et qn̄non ponit non eſt ſcientia ſed opinio. vel alia acceptio minus nobilis. ergo cū de nobilitate ſcientie ſitponere rem. videt̉ multo fortiꝰ ꝙ diuīa eſſentia po-

nat que eſt nobiliſſima. ℟ºº. ad hoc breuiter dicenduꝫ.ꝙ eſt ſciētia qua habeo cognitionē de re. ⁊ eſt ſcientia q̄ſcio rē eſſe. Prima ſcīa nec in nob̓ nec in deo ponit exiſtentiā rei in ꝓprio genere. nec de pn̄ti nec de fut̉o. qd̓ pꝫqꝛ artifex hꝫ cognitōꝫ faciēdi domū quā nūqͣꝫ faciet Secūda ꝟo ſcīa ponit rē tā in d̓o qͣꝫin nobis. ſed innobis. qꝛ dependet. ī d̓o qꝛ conotat. ⁊ qͣꝫtū ad primū moduꝫ loqͥt̉mgr̄. ꝙ eadē ſcīaeſſet. ſꝫ n̄ reſpectu eiuſdē. ⁊ reſpectu tot. reſpectuqͦt mō ē qͣꝫtuꝫ adſecundū modūf In̄ eſt etiā ⁊cUultmgr̄ ꝙ oīaſūt d̓o pn̄tia. nōſolū q̄ ſūt. ſꝫ et̄ q̄p̄terier̄t. Quō gͦītelligit̉ illd̓. autem̄ ītelligit̉ d̓ pn̄tia ẜꝫ ꝟitatē. autde pn̄tia ẜm cognitiōꝫ. Primomō falſū ē. Conſtās eī eſt ꝙ antixp̄s n̄ eſt ī doẜmꝟitatē pn̄s. ſi ẜꝫcognitiōꝫ. qꝛ hꝫcognitōeꝫ pn̄tiūp̄teritoꝝ. ⁊ futuroꝝ. ſꝫ ſi ſic. cumhāc hēat etiā aīagͦ ſil̓r oīa ſūt ei p̄ſentia. ℟ª. dd̓mꝙ nō oīa dicunt̉eſſe pn̄tia ẜm veritatē exiſtētie rerū. ſꝫ ẜm cognitionē. qꝛ actu cognoſcit pn̄tia. p̄terita ⁊ futura. ⁊circa actū ſue cognitōis ſꝑ ē pn̄tialitas. ita ꝙnll̓a ſucceſſio cōgnitiōis dei eſt īnūc qd̓ cōplectit̉oēm ſucceſſionēſine mutatiōe. ⁊iō oīa ſūt ei p̄ſentia ex hac duplici cā. qͣꝫuis autēcreatura hēat cognitōꝫ de pn̄tibꝰp̄teritis ⁊ futuris. qꝛ tn̄ cognitio eius trāſit in p̄teritū⁊ futuꝝ. ⁊ noua generat̉ cognitō ex rei exn̄tia. iō n̄ d̓r ꝙoīa ſūt pn̄tia creat̉e. ſic̄ d̓r ꝙ oīa pn̄tia ſūt d̓o. ⁊ iō n̄ ponit̉ mēoria ī d̓o. qm̄ mēoria reſpic p̄teritū. nec tm̄ ī re. ſꝫvt etiā actꝰ illiꝰ cognitōis trāſit ī p̄teritū. ſꝫ p̄ſcīa n̄ dic̄rōnē ſiue actū ſcīe vt futuꝝ. ⁊ iō ī deo ꝯueniēter pouit̉.

F

Iac̄. j.

6

Ro. iiij.Ambro.

Augꝰ.Ps. xlix.