LiberPrimus

obi̓jcit̉ de ꝑ ſe. dd̓. ꝙ loquitur de ꝑ ſe in creaturis. Adꝑ ſe em̄ in creaturis ſequit̉ neceſſariū ſed non ſic in d̓o.QueſtioIIIUtrum ea que ſic dicuntur de deo ex temꝑe. dicanturẜm ſb̓ſtantiam an ẜm relationem que ſit vera relatio.Et ꝙ ẜm relationem videt̉ hoc modo. Sicut pr̄ ſeip̄ogenerat. ita ſeip̄o creat. tamē qͣꝫuis ſeip̄o generet. generatio ⁊ paternitas dicitur vere in ip̄o ẜm relationem.ergo pari rōne qͣꝫuis ſeipſo creet ⁊ dominetur. tamenquia ſunt ad alterum dicunt̉ realiter relatiue. Itemhmōi nomina aut pure dicunt diuinā ſubſtātiam. autſuꝑaddunt aliquem reſpectum. Si pure diuinam ſulbſtantiam dicūt. ſed ſb̓a eſt eterna ⁊ ab eterno. gͦ dicumtde deo ab eterno quod falſum eſt. ergo ſuperaddūt aliquem reſpectū. ergo relationem. Si dicas ꝙ non addunt reſpectum ẜm rem ſed ẜm modum. Contra. auilli modo reſpondet aliquid in re aūt nihil Si aliquidin re ergo realiter dicuntur relatiue Si nihil. gͦ falſuseſt modus intelligendi. ⁊ inconueniēs modus dicēdi.Item ſunt quedam relatiua ẜm eſſe. quedā ẜm dici.Sed in relatiuis ẜm dici eſt modus reſpectus. in relatiuis ẜm eſſe eſt veritas reſpectus. ſed ſeruus ⁊ dominus ſūt relatiua ẜm eſſe. gͦ vtrumqꝫ importat reſpectūnon tm̄ ẜm modum. ſed etiam ẜm rem. ergo ⁊cͣ. Itēdominū dictum de deo ita bene dicit ſuppoſitionemſicut dictum de creatura. illa igitur ſuppoſitō. aut ponitur in deo. aut in creatura. Non in creatura conſtatquia tunc idem ſibi ſupponeretur. gͦ ponitur in deo.gͦ ſuppoſitio eſt vere relatio. gͦ ⁊cͣ. Item cū dico decreat. hic notatur duplex reſpectus ſcꝫ cauſe ad effectum. ⁊ econuerſo. Aut gͦ vterqꝫ ē in creatura. aut vteqꝫ in deo. aut vnus in deo. alter in creatura. Conſtatꝙ impoſſibile eſt vtrumqꝫ eſſe in deo. quia deus non ēeffectus. ⁊ ſimiliter in creatura. qꝛ creatura non eſt ſuicauſa. gͦ neceſſe eſt ꝙ alter ſit in deo. ergo ⁊cͣ. Iteꝫ cūdico deus creat. deus veriſſime eſt cauſa. ⁊ ſi vera ratio cauſe ponit veram relationeꝫ. hmōi nomina dictade deo ponunt veram relationem. Contra. Dyo.In cauſalibus ⁊ cauſis non recipimus reciprocatōeꝫergo cum deus ſit cauſa ꝑfectiſſima creature. nō refertur ad creaturam. qͣꝫuis econuerſo creatura referat̉ acip̄m. Item ph̓s dicit ꝙ ſcientia ẜm rem refertur adſcibile. fed non conuertit̉. ergo ſi minor eſt dependētiadei ad creaturam qͣꝫ ſcibilis ad ſciētiam. ergo nulla ineo eſt relatio. Item rōne videtur. quia hmōi nomina ſi dicunt relationē circa deum. aut illa eſt pure diuina eſſentia. aut aliquid ſuꝑadditū. Si pure dei eēntia. ergo eternum quid. gͦ reſpectus hmoi nominum ēeternus. ergo de neceſſitate dicunt̉ ab eterno. Si aūtdicunt aliquid ſuꝑaddituꝫ. gͦ in deo eſt aliqua compoſitio. Item omnis relatio dicit aliquam dependertiam vel ſaltem ordinem ⁊ habitudinem ad illud reſpectu cuius dicitur. ſed deus non ordinatur nec termīatur. gͦ nihil de deo dicitur relatiue reſpectu creature.℟º. Ad hoc intelligēdum eſt ſciēdum. ꝙ dici ẜm relationem dupliciter eſt. aut ẜm rem. aut ẜm modumRealis aūt relatio triplex eſt Aliquādo em̄ fundaturſuper ꝓprietatem accidētalem. vt ſimilitudo in duplicialbedine. Aliquādo ſuꝑ dependentiā eſſentialem. ſicut reſpectus vel relatio materie ad formam. Nam ſicut dicit ph̓s. materia hocip̄m quod eſt. ad alterum eſtAliquādo ſuꝑ originem naturalem. ſicut effectus adcauſam. ⁊ filij ad patrem. Prima relatio non p̄t eſſe indeo. quia in deo nulla eſt ꝓprietas accidentalis. Secūda non p̄t eſſe in eo. quia nulla in deo eſt dependētia.

Tertia eſt in deo ſed non reſpectu creature ſed reſpectu ꝑſone. hec em̄ non dicit comꝑatōem nec dependentie inclinatōem ſicut prima ⁊ ſcd̓a. ſed ponit diſtinctōnem ⁊ ordinem. ⁊ qm̄ vere vna ꝑſona ordinat̉ ad aliaꝫ⁊ habitudinē hꝫ. ⁊ alio mō ẜm re ſe hꝫ ad vnā qͣꝫ ad aliāiō hec relatio ē in ꝑſona reſpectu ꝑſone n̄ reſpectu creature. Nam deus ad creaturam non habet ordineꝫ. nechabet aliam ⁊ aliā habitudinem. et ideo nullo modo ērealiter in deo relatio reſpectu creature. Creatura aūtad deum habet ordineꝫ ⁊ habitudinem mediante ꝓprietate accidentali. ⁊ dependentia eſſentiali. ⁊ origine naturali. ideo ẜm oēm modum refertur creatura ad deū.Quoniā igitur intellectus noſter cum intelligit aliqͥdreferri ad aliquid. intelligit etiam comparari illud adillud. ideo intelligit deum ꝑ modum reſpectus ⁊ relationis. cui reſpectui in deo nihil reſpondet niſi diuīaeſſentia. ex parte tamen creature reſpondet. ⁊ ideo nōeſt vanus. Concedēdum ergo ꝙ hmoi nomina dicta d̓deo non important relationē in deo ẜm rem. ſed ſoluꝫẜm modum intelligendi. Ex his patēt queſita. Qdem̄ obijcit̉ de pr̄e. dd̓ ꝙ nō eſt ſimile. qꝛ pr̄is ad filiū eſtordo ⁊ habitudo ⁊ alia habitudo ad filiū qͣꝫ ad ſpm̄ſanctum. deus aūt ſicut dicit ph̓s non habet ordinem necaliquaꝫ habitudinem. nam prima cauſa eodem mō ſehabet ad omnia. qͣꝫuis alia alio ⁊ alio mō ſe habeāt adip̄am. vt in. xj. prime ph̓ie dicit ꝙ primum ⁊ ſummumbonum nō ordinatur ad hec creata. Ad illud quoobijcitur. ſi non dicunt relationē. gͦ pureſb̓am. dd̓m ꝙpure circa deum dicunt ſb̓am ẜm rem. ſed relationemẜm modum intelligendi. in creatura vero ẜm eſſe. Etquod obijcit ꝙ vanus eſt intellectus. dd̓m ꝙ falſuꝫ eſtquia intellectus fundatur ſuꝑ aliquid ſcilicet ſuꝑ relationem creature cui reſpondet relatio ẜm dici in deo.Ad illud quod obijcit̉ ꝙ quedam ſunt relatiua ẜmeſſe ⁊cͣ. dd̓m ꝙ quedā ſūt relatiuā ẜm eſſe ex parte vtriuſqꝫ extremi. vt dn̄s ⁊ ſeruus in creatura. Quedam exparte alterius. vt ſcibile ⁊ ſcientia. ⁊ menſuratio ⁊ mēſura. ſic in ꝓpoſito. Ad illud quod obijcit̉. ꝙ dn̄s dcit ſuꝑpoſitionem. ⁊ ſimiliter creatō cauſalitatē. dd̓mꝙ ſuppoſitio in deo eſt vere ſuꝑpoſitio ⁊ vere cauſalitas. quia vere alij ſuꝑponitur deus; ⁊ vere efficit. Camen illa ſuppoſitio non eſt vere relatio. ſimiliter neccauſalitas. ſed eſt vere diuina eſſentia. quia ſeipſa ſuiponitur ⁊ efficit. Ad illud quod obijcitur. ꝙ eſt ibireſpectus cauſe ⁊ effectus. dd̓m ꝙ reſpectus effectꝰ ibieſt vere reſpectus. ⁊ vere relatio. ſed reſpectꝰ cauſe noneſt reſpectus nec relatio in deo ẜm rem ſed ẜm moduꝫintelligendi. ẜm rem vero ſubſtantia vel eſſentia.Diſtinctio. xxxj. De ſignificatione relatiuoruꝫ qͥcōmuniter ⁊ eternaliter de deo dicūtur vt ſimilis ⁊ equalis.Reterea conſiderari oportet cum tres perſo¶ One coequales ſibi ſint ⁊c. In precedenti prorima particula egit magiſter de relatiuis que dicuntur de deo ꝓprie ⁊ temꝑaliter. In hac parte agit dehis que dicuntur de deo cōmuniter ⁊ eternaliter. ⁊ qm̄hec ſunt appropriabilia. id̓o hec pars habet duas partes. In prima determinat eorum ſignificatōnem. Inſcd̓a eorum appropriationē. ibi. Non eſt igitur hic pͥtermittēdum. Prima pars habet duas. In prima determinat ſignificatōem huius nominis equalis. In ſecunda huius nominis ſimilis. ibi. Hoc etiam dicitnꝰ

15

16

18

15

14