Druckschrift 
... in Primum librum .. (1493)
Entstehung
Seite
108v
Einzelbild herunterladen
 

LiberPrimū

poſitum ⁊ plura. ⁊ quia multiplicitas reſpicit ſignificationes diuerſas non ſuppoſita. ſed principiuꝫ eſſentialiter dictum eſt in plus. ⁊ pluribus conuenit qͣꝫ notionaliter. ⁊ conuenit eiſdem ip̄is. ergo non dicit̉ multipliciter ſed vniuoce. Item ꝙ non dicat̉ analogicevidetur. quia vbi eſt analogia ibi eſt prius ⁊ poſteriꝰ.ſed in diuinis non eſt prius ⁊ poſterius. ergo nec analogia. Et iterum ꝙ nec equiuoce. Quia vbi eſt eqͥuocatio ibi eſt diuerſitas ſignificationis. ſed ꝑſona ⁊ eſſentia non ſūt diuerſa. ergo nec poteſt equiuocē. Sedcontra ꝙ dicatur multipliciter videt̉ primo ꝑ magiſtꝝin litera qui dicit. ꝙ hoc nomen principium multiplicem facit intelligētiaꝫ. ergo dicit̉ multipliciter. tēhocip̄m videtur ratione. quia iſti actus generare. ſpirare. creare. ſunt ip̄ius principij. ẜm ꝙ differēter accipitur. ſed non eſt vnam cōmunem rationem inueniread iſtos actus. ergo nec ad principium quod dicit reſpectum ſic differetem. Item regula eſt philoſophiꝙ ſi aliquid in vna ſui acceptione habet vnum ſuppoſitum. ⁊ in alia aliud. dicitur multipliciter. ſed principium eſſentialiter dicit̉ reſpectu creati. ⁊ notionaliterreſpectu increati. gͦ multipliciter ſic ⁊ ſic. Item principium eſſentialiter dictum dicit̉ tꝑaliter. notionalit̓dictum eternaliter. ſed nihil eſt cōmune vniuocū eternō ⁊ tꝑali. gͦ ⁊cͣ. ℟º. dd̓ ꝙ nomē accipi differenter indiuinis p̄t eſſe tripliciter Aut qͣꝫtū ad ſuppoſitū. aut qͣꝫtū ad ſignificatū. aut qͣꝫtū ad ꝯnotatū. Primo mō accipit̉ differēter hͦ nomē d̓s. qꝛ cū dicitur deus eſt eternitas. ⁊ deus generat. in prima ſtat ꝓ natura. in ſcd̓a ꝓꝑſona. ⁊ illud nō inducit aliquā multiplicitateꝫ. Aliomō ꝯtingit tm̄ differēter accipi qͣꝫtū ad ſignificatū. ẜmꝙ ip̄e terminus in vna ſui acceptione ſignificat eſſentiā. in alia ꝑſonā. ſicut hͨ nomē pr̄ ꝓut dr̄ deus pr̄ filij.et ꝓut dicitur pater nr̄. ⁊ hoc inducit equiuocationeꝫqꝛ eſt diuerſitas ſignificationis non in re ip̄a ſed in ſignificando. Tertio mō ꝯtingit differēter accipi rōe cōnotati. vtpote hoc nomē pͥncipiū dictū eēntialit̓ ꝯnotat effectū. dictū ꝑſonaliter nihil cōnotat creatū. ⁊ illd̓inducit multiplicitatē ẜm analogiā nō ẜm equiuocationē. Scd̓m analogiā quidē. quia accipit̉ ꝓ diuerſisſiue diuerſa importat que nō habēt niſi vnitatē ꝓportionis. ⁊ id̓o neceſſario oportet ꝙ incidat ibi analogiaſed nō equiuocatio. qꝛ equiuocatio hꝫ plures inſtitutiones. ⁊ determinate accipit̉ ꝓ qualibet. ſicut pꝫ in hocnoīe canis. ſed nō ſic ſe hꝫ hͦ nomen principiū. Nā pͥncipiū de ſua impoſitione impoſitū eſt ab actu ꝓducendi. nō creādi nec generādi. Un̄ ſicut ꝓducere de ꝓductione filij ⁊ creature nō dicitur equiuoce ſed analogice. ita ⁊ hoc nomē pͥncipiū ẜm has tres accipit̉ camparationes differēter. Concedo gͦ ꝙ ibi eſt multiplicitasquedā. qͣꝫuis nō ſit multiplicitas ſimplicit̓ ſicut equiuocationis ꝓprie dicte. ⁊ ꝯcedende ſunt rōnes ad hocquia nō ꝯcludūt ꝙ ſit ibi equiuocatio vera. Tamē illd̓verbū philoſophi intelligit̉ qn̄ nomē hꝫ diuerſa oppoſita. que non vniunt̉ in aliquo nec vniuoce nec analogice qd̓ ſit illi termino oppoſitū. ſed primo ⁊ ꝑ ſe opponunt̉. non ſic aūt eſt in ꝓpoſito. qꝛ pͥncipiū nō diciturprimo ad filiū vel ad creaturā. ſed ad hͦ qd̓ eſt ꝓductuꝫſiue principiatū. ⁊ quidē dicit̉ de filio ⁊ creatura qͣꝫuisnō vniuoce ſed analogice. Ad illud qd̓ obijcit̉ de baſilio dd̓ ꝙ baſilius accipit cōmune ꝑ analogo. quod ēmediū inter pure vniuocū ⁊ equiuocū. Ad illud qd̓obijcit̉ de ſapiētia ⁊ ſapiētia nata dd̓ ꝙ nō eſt ſimile. qꝛibi non eſt diuerſificatio niſi ſolū qͣꝫtū ad ſuppoſituꝫhic aūt eſt qͣꝫtū ad ꝯnotatū. ⁊ ꝑ hoc pꝫ ſequēs. Ad il

lud quod obijcit̉ vltimo ꝙ non cadit prius ibi ⁊cͣ. dd̓ꝫꝙ qͣꝫuis non cadat ibi prius ⁊ poſterius in ſe. cadit tn̄reſpectu effectus. quia in comꝑatione ad effectū acciotur analogia. Ꝙ aūt dr̄ ꝙ non eſt ibi diuerſitas. dd̓mꝙ veꝝ eſt in re. tamē in ſignificādo ⁊ intelligēdo. aliudeſt intelligere eēntiam. aliud intelligere ꝑſonā. ita ⁊ dicere. ac ꝑ hͦ ⁊ ſignificare. ⁊ ideo qͣꝫuis nō ſit diuerſitasa ꝑte rei abſolute. nihilominꝰ p̄t eſſe a ꝑte ſignificatōisOnſequēter eſt queſtio de ſcd̓o articulo ſcꝫ d̓ vni Itate huius noīs pͥncipiū. ⁊ circa hͦ querunt̉ duoPrimo queritur vtrum pater ⁊ filius poſſūt dici vnūprincipium ſpūſſancti. Scd̓o vtrum poſſūt dici vnꝰſpirator vel idem principium ſpūſſancri.QueſtioꝘ poſſunt dici vnum principiuꝫ ſpūſſancti. videturin litera vbi dicit̉. fatēdum eſt pr̄em ⁊ filium vnuꝫ pͥncipium eſſe ſpūſſancti. Item rōe videtur. qꝛ vniuspͥncipiati vnum eſt principium in vno genere. ſꝫ ſpirituſſāctus vnus eſt. gͦ habet vnū principiū. gͦ ſi immediate ⁊ ꝑfecte eſt a patre ⁊ filio. ſunt gͦ pater ⁊ filiꝰ vnūpͥncipium. Item pater ⁊ filius ſpirāt. aut gͦ vna potentia aut duabus. Conſtat ꝙ vna. quia cuꝫ in eis eſtvna eſſentia. eſt ⁊ vna potentia. gͦ cum ipſi dicant̉ eſſeprincipium rōne potentie. ⁊ vna ſit potentia in patreet filio. pꝫ ⁊cͣ. Item ſicut tres ꝑſone vnica creatōnecreant. ita duę vnica ſpiratione ſpirant. ſed tres quiavnica creatione creant ſunt vnum pͥncipiū creature. gͦdue vnum principium ſpūſſancti. Contra. cum dr̄ſunt vnum pͥncipium ſpūſſancti. aut vnum dicit vnitatem eſſentie. aut vnitatemꝑſone. aut notionis. Nōeſſentie. quia tunc ſpūſſanctus eſſet pͥncipium ſpūſſancti. Non ꝑſone qꝛ tunc pater ⁊ filius eſſent vna ꝑſonagͦ notionis. Sed ꝯtra. ſi pater ⁊ filius ꝓpter vnitateꝫnotionis dicunt̉ vnum principium. gͦ ab oppoſitis pater ꝓpter pluralitatem notionis p̄t dici plura pͥncipiaItem ſi pater eſt pͥncipium ſpūſſancti ⁊ filius pͥncipium. ⁊ hoc pͥncipiū nō eſt illud. gͦ duo pͥncipia. Itēpater ⁊ filius ſunt vnū pͥncipiū. gͦ vnū pͥncipiū eſt pater ⁊ filius. ⁊ ſi hoc. gͦ pater ē filius. Itē ſi vnū ſuntpͥncipium. aut vnum quod eſt pater. aut vnū ꝙ non ēpater. Si vnū quod eſt pr̄. gͦ pr̄ ⁊ filius ſunt pater Sivnum quod non eſt pr̄. gͦ pͥncipium ſpūſſancti non eſtpr. ergo pr non eſt pͥncipium ſpūſſancti. ℟º. dd̓ꝫ ꝙomnes iſtā ꝯcedunt pr̄ ⁊ filius ſunt pͥncipiuꝫ ſpūſſancti. qm̄ Aug. iſtā ꝓponit ⁊ dicit. ſed in mō intelligēdidiuerſificant̉. Nam quidam dicūt ꝙ hoc nomen pͥncipium non dicit ibi eſſentiā. nec notionē. nec ꝑſonam.ſed dicit ꝯueniētiam duarum ꝑſonaꝝ in vnica notitōne. Et dicunt. ſicut hoc nomen trinus ſpecialiter ē impoſitum ad ſinuandū trinitatē ſuppoſitoꝝ. vt conueniunt in vnitate nature. ſic in ꝓpoſito dicunt̉ ſe habere. Sed tn̄ cum non ſit facile hmōi poſitionē ſiue tranſlationē ex virtute vocabuli accipere. hec poſitō nullādinoſcit̉ habere firmitatem. Et ideo fuerūt alij qui dixerunt ꝙ hͦ nomē pͥncipiū importat notionē in adiacetia. ⁊ eſt nomen adiectiue tentū. ⁊ iō hoc adiectiuū nominis numerale quod eſt vnū. cadit a ratione nomīset tenetur aduerbialiter. vt ſit ſenſus. pater ⁊ filiꝰ ſuntvnum pͥncipium. id eſt vno mō ꝓducūt ſiue ſpirāt ſpiritūſanctū. Sed qm̄ hoc nomē pͥncipiū de ſua impoſitione eſt nomen ſubſtātiuū. vt pꝫ. non vr̄ adhuc poſitio iſta rōnabilis. Ei ideo fuerunt tertij qui dixerūt ꝙhoc nomen principium qͣꝫtum eſt de ſe ſtat ꝓ eſſentia.et conuenit ip̄m ꝑ additōem trahi ad ꝑſonā. ⁊ cum dicitur pr̄ eſt pͥncipiū filij. trahit̉ ad ꝑſonā pr̄is. quanc-

12

16

13

14

15