Druckschrift 
... in Primum librum .. (1493)
Entstehung
Seite
28r
Einzelbild herunterladen
 

DiſtinctioVII.

ni noticie ex mente. ſꝫ noticia ꝓcedit ex mente ẜm rationem exemplaris. qꝛ exemplar eſt ratio cognoſcēdi. ergoItem qd̓ eſt imago in producto. hoc eſt exemplar inꝓducente. Quādo enim ꝓductum expreſſe repreſentatimago dicit̉. Similiter cū producens expreſſe repreſentat. exemplar dicit̉. ergo cuꝫ filius ꝓcedat vt imago. eadem ratione per modū exemplaritatꝭ. Itē omne principium cognitiuū rei ꝓducende producit ẜm rationemexemplandi. ſꝫ pater eſt principium filij cognitiuū. ergoꝓducit filium ẜm rationem exemplaris. Si dicas ꝙ illud nō ſufficit. immo neceſſe eſt ꝙ exemplar et exemplatum differant ī forma ⁊ natura. hoc nihil eſt. quia ſi homo dum generat hominē. poſſet talem generare qualemcogitat. tūc generatio illa non tantū eſſet ẜm naturam.ſed etiam ẜm exemplar. Sed pater omnino ꝓduxit filium vt ſciuit ⁊ voluit. ergo ⁊c̄. Si dicas. ꝙ nec illud ſufficit. ſꝫ neceſſe eſt exemplar precedere. Obijcit̉. Si deuꝫab eterno creaſſet mundum ꝑ impoſſibile. nihilominusmundus eſſet ꝓductus ẜm rationem exemplaritatis.Contra in inferioribꝰ. agens ꝑ naturam. ⁊ agens perexemplar ex oppoſito diuidūtur ſicut natura ⁊ intellectus. ergo quod ꝓducitur ẜm naturam nō. ꝓducitur ẜmrationem exemplaritatis. ſed filius ẜm naturam ꝓductur a patre. ergo ⁊cͣ Item omne ꝓducens aliud ẜm rationem exemplaritatis. ꝓducit ẜm rationem volūtatis.Sed pater (vt oſtenſum eſt ſupra) non ꝓducit filium ꝑvoluntatem. ergo ⁊cͣ. Item forme non eſt forma. ergonec exēplaris exemplar. ſed filius ē ars et exemplar omnium. ergo nō habet exemplar in patre. ergo non ꝓcediẜm rationem exēplaritatis. Item qd̓ eſt in alio ẜm veritatem. nō eſt in illo ẜm exemplar. ſꝫ filius eſt in patrẜm veritatem. ergo non ꝓcedit ẜm rōneꝫ exemplaritatꝭergo ⁊cͣ. Rº. dd̓. ꝙ ſicut ꝓcedere ꝑ modū volūtatis etliberalitatꝭ eſt dupl̓r. vno em̄ modo p̄cedit ꝑ modū liberalitatis ip̄m. ꝙ non eſt liberalitas. ſed qd̓ fit vel dat̉ exliberalitate. ⁊ ſic creature ꝓcedūt a deo Alio modo ſicutid qd̓ eſt ratio liberalitatis. vt amor. ⁊ ſic ꝓcedit ſpirituſſanctus vt amor. qui eſt donuꝫ in quo omnia dona donantur. Sic per modum exemplaritatis eſt ꝓcedere dupliciter. Uno modo ſicut exemplatum ꝓprie. ſic creatura ꝓcedit a deo. tanqͣꝫ exemplatum ab exemplari. ⁊ ſic īDiſtinctio. vij. de comparatione potētie gerandi ad ꝑſonam.Ic ſolet queri a quibuſdaꝫ vtrum pater potuerit vel voluerit ⁊c̄. In p̄ſenti di. ponit magiſterdubitationeꝫ ex comꝑatione potētie generandiad ꝑſonam. vtrum ſcꝫ ſicut eſt in ꝑſona patris. ita ſit inꝑſona filij. Et habet hec pars duas. In prima magiſter querit ⁊ determinat. vtruꝫ filius poſſit generari.In ſecundo vtrū potentia generandi ſit in filio. ibi.Item querit̉ a quibuſdam ſi pater potens ſit. ⁊cͣ. Itempͥma pars habet qͣttuor particulas. In pͥma mouet queſtionē. vtrum poſſe ⁊ velle generare. ſil̓iter compent̉ acꝑſonam paris ⁊ filij Secundo opponit contra ſolutōnem ꝑ auctoritatē auguſti. ibi. Sed vehemēter nos mouet quod augꝰ. ⁊cͣ. Tertio opponit ꝯtra predictā auctoritatem ꝑ rationem. ibi. Hoc non autem videt̉ a qͥbuſdam. Quarto redit ſupra dictā auctoritatem exponensibi. Quomō ergo accipitur quod ſupra dictū eſt. Itēpars ſecunda huius diſtin. in qua querit magiſter. vtꝫpotentia generādi ſit in filio. habet duas ꝑticulas. Primo queritur ⁊ determinat hanc queſtionem. vtrum ali

portat exemplar cauſalitatē formaleꝫ reſpectu exemplati. Alio modo dicitur ꝓcedere per modū exemplantis.ſicut ratio exemplandi. ⁊ ſic videt̉ procedere ipſe filiusqui dicit̉ verbum pr̄is quo ſe non tantū loquitur. ſꝫ etiam cetera diſponit. Unde filius ẜm Aug. vij. de trinit̉.dicit̉. plena ars omniuꝫ rōnum viuentium. Et hinc habet ortum illud qd̓ conſueuit dici. ꝙ qui negal ydeas eē.negat filium dei eſſe. Et ille modus ꝓcedendi ẜm exemplaritatem nō repugnat ꝓceſſui naturali. ideo non pōteſſe niſi naturalis Alius vero modus repugnat proceſſui naturali eſt em̄ ẜm voluntatis imperiuꝫ. ita ꝙ ꝓducens et ꝓductum differunt. ſicut cauſa ⁊ cauſatum. Sꝫvnum ẜm veritatē. non eſt in alio. vnde rōnes inductead hanc ꝑtem ꝓcedunt ẜm hanc viam. ⁊ ẜm hanc veruꝫꝯcludunt. ẜm aliam ꝟo nulla cōcludit. immo ad omnesſoluendū eſt ꝑ interemptionē. Ille autē que obijciuntur in cōtrarium. oēs ꝓcedunt ẜm aliam viā. quia dicūtꝙ ꝓcedit ẜm modū exemplaritatꝭ. qd̓ eſt ratio exemplādi. qd̓ patet qꝛ ſumuntur a ratione eterne diſpoſitioniscognitionis. ⁊ imaginis. Ultima vero ratio cōcludit ꝙꝓcedit per modū exemplaritatis ſicut exemplatū. ⁊ preterea ſoluenda eſt ꝑ interemptionē. Ad illud qd̓ obijcitur. ꝙ omne principiū rei ꝓducende. ſi habet cognitionem ꝓcedit per exemplar. dicendū eſt. ꝙ illud falſum ē.niſi ratio cognitionis p̄cedat. ita ꝙ habet p̄cognitionemſaltem ẜm rationē cauſe ad effectum. q̄ ordinatio exigiteſſentialē diuerſitateꝫ. ſiue ſpecialem ſiue ſubſtācialem.Exemplatū em̄ ẜm ꝙ exemplatū non eſt in exemplanteẜm veritatē. ſed ꝑ ſimilitudinē. que inquā ſimilitudo cūſit ratio cognoſcendi ⁊ exemplādi. dicit̉ exemplar. Procedit ergo filius ẜm rōnem exemplaritatis nō ſicut exēplatum ꝑ exemplar. ſꝫ ſicut ip̄m exemplar vel ratio exēplandi cetera. Et ſi tu obijcias. ꝙ exemplar cōmune eſttoti trinitati. Reſpondet ad hͦ Altiſiod̓. de mūdo architipo ſiue de ydeis. ꝙ ydea ſiue mūdus architipus nō tātum appropriatuꝫ eſt ipſi filio. verūctiam ꝓprium. Uelaliter poteſt dici. qꝛ ẜm ꝙ exemplar dicit rationē cognoſcendi. ſic cōmune eſt toti trinitati. ⁊ appropriatur filioſicut ſapientia. ẜm vero vltra hoc dicit rationē emanādi ſic eſt ꝓprium filij. ⁊ ſic importat̉ per hoc nomen verbum vt melius patebit infra.qua potentia ſit in patre que non in filio. Si em̄ paternatura potens eſt generare filium. ⁊ filius nō. patet ⁊cͣ.So. ad hanc queſtionem reſpōdit magiſter ꝙ omninoeadem eſt potētia in patre ⁊ filio. Sed quia hoc erat dubium. ideo opponit cōtra predictā ſolutionē ⁊ determinat ꝑ diſtinctionē. Secundo reſpondet ad primaꝫ queſtionē diſtinguendo. vtrum ſcꝫ filius habeat potentiaꝫgenerandi. ibi. Ita etiam cū dicitur filius non habet ⁊c̄.Si cm̄ intelligatur actiue falſus eſt intellectus. ſcꝫ ꝙ filius poſſit generare. Si vero intelligitur paſſiue. ſcꝫ ꝙhabet potentiam qua poſſit generari vera eſt. Et fundatur illa diſtinctio ẜm alios ſuper hoc ꝙ lygenerandi poteſt ītelligi ī ſignificatione paſſiua vel actiua. Si ī paſſiua. tunc vera eſt. ⁊ eſt ſenſus. filius habet potentiamgenerādi .i. potentiā qua generatur. Sed in actiua pōteſſe dupliciter. qꝛ poteſt eſſe gerundium ꝟbi ꝑſonalis. ettūc hꝫ ſuppoſituꝫ determinatū ⁊ ē falſa. Eſt em̄ ſenſus.filiꝰ hꝫ ⁊cͣ .i. filiꝰ hꝫ potētiā qͣ ipſe filiꝰ generat Uel īꝑſonal̓. ⁊ tūc nō hꝫ certū ſuppoſitū ⁊ eſt locutio vera. Eſt eīſe. ſus. filiꝰ hꝫ potentiā generādi .i. hꝫ potenti ā qua aliquis generat. tn̄ hunc ſenſum nō ponit magiſter.

14

15

12

16

13

C 2