Druckschrift 
... in Primum librum .. (1493)
Entstehung
Seite
22r
Einzelbild herunterladen
 

DiſtinctioIIII

In hac em̄ genuit alium deū. duo dicunt̉. ſcꝫ ꝙ deꝰ deuꝫ.et ꝙ aliū in deitate. ⁊ ideo ad hoc ꝙ ſumat̉ cōtradictioneceſſe eſt ꝙ ferat̉ ſupra totū. Unde ſicut nō valet demōſtrato monacho nigro qͥ eſt albus ꝑ naturaꝫ. iſte aut eſtalbus monachꝰ. aut albꝰ nō monachꝰ. qꝛ vtraqꝫ ē falſaSimil̓r intelligendū eſt in ꝓpoſito. Nec valet. eſt deus⁊ eſt alius. ergo eſt deꝰ alius. īmo eſt ibi accidēs. Sicuthic eſt bonꝰ et eſt citharēdꝰ. ergo ē bonus citharedus.Ad illud qd̓ vltimo obijcit̉. dicendum ꝙ alius qͣꝫuisſit maſculini generis. tamē qꝛ ponit rem circa ſubiectuꝫab illo trahit ſuppoſitionē. ⁊ ideo nō tenetur ꝑſonaliterniſi ẜm ꝙ ſubſtantiuat̉. ſicut ⁊ hoc nomē vnus dicit vnitatem ſubſtātialem: ita ſi dicatur alius deus. alius dicitalietatem ſubſtātialem ⁊ ratio huius venit. non tantumqꝛ adiectiuū. ſꝫ qꝛ generale. qd̓ ſpecificat̉ ꝑ adiunctumQueſtio. iij.Utrum hoc nomē deus grāmatice ſignificet pluraleꝫnumerum. ſiue an cōgrue poſſit dici plures dij. Ꝙ ſicvidetur. Quia ẜm ph̓m. intellectus ſunt idem apud omnes qͣꝫuis voces ſint diuerſe. ſed modi ſignificādi conſequūtur modos intelligendi. ergo cuꝫ apud hebreos cōgrue dicat̉ heloy. qd̓ equipollet ei qd̓ eſt dij. ergo et apd̓nos. Item ſicut vult ph̓us: verum p̄ſupponit cōgruum. vnde cathonis ē vel nō eſt. nec verū nec falſum ſignificat. ſed hec vera eſt. nō ſunt plures dij. ergo cōgruaergo et hec congrua. plures ſūt dij. qꝛ negatio non remouet incongruitatē. Itē ſicut deus cōuenit vni ſoli. itaprincipiū creaturarum vni ſoli ſꝫ qͣꝫuis falſo dicanturplura principia. tamen dicūtur cōgrue. ergo pari ratione poſſumus dicere plures dij. Ite hoc nomen fenixnō habet niſi vnicū ſuppoſitum. tamē cōgrue dicit̉ plures fenices. Si tu dicas ꝙ ſuppoſituꝫ plurificatur perſucceſſionē tēporis. obijcio tibi de hoc nomīe ſol. qd̓ nullo temꝑe plurificat̉. ⁊ tamen congrue dicit̉ plures ſolesergo ⁊ plures dij. Contra. omne nomē qd̓ hꝫ pluralenomē eſt appellatiuū. ꝓpria em̄ nomina nō plurificant̉Non em̄ dr̄ petri plures vel iohānes. ſꝫ hoc nomen deꝰnon eſt nomen appellatiuum. quia nō ſignificat formāmultiplicabilē. ergo ⁊cͣ. Itē hoc nomē deus eſt ꝓprie ꝓprium diuine nature. ſed nullū tale multiplicat̉. ergo ⁊c̄Ad predictorū intelligentiā eſt notandum. ꝙ hoc nomen deus dicit̉ tripliciter. ſcꝫ nuncupatiue. adoptiue.naturalit̓. Primis duobꝰ modis plurificatur. Un̄ apoſtolus. jͣ. Corinthe. viij. Si quidē ſunt dij ml̓ti. ⁊ domini multi. ſed tertio modo nō. quia ſic hoc nomen deus ſignificat diuinā naturam cū conditiōibꝰ. quarū collectōnes impoſſibile eſt in alio reperire. ⁊ ideo ſicut nomē ꝓprium nō habet plurale ẜm artem loquēdo. ſic nec nomēdei. Ad illud ergo qd̓ obijcitur ꝙ apud hebreos habetplurale qd̓ eſt heloy. dicendū ꝙ modi ſignificandi nō tātum requirunt diuerſos modos intelligendi generalesſed etiam modos exprimēdi. quoniā ipſi habent articulos ⁊ modos exprimēdi diuerſus. quos nos nō habemꝰideo illi poſſunt dicere. ſed nos nō. Ad illud dd̓ obicitur ꝙ verum p̄ſupponit congruū. dicendū ꝙ duplex ēincōgruitas. vna eſt ex diſcoherētia accidentium. vt cathonis ē. alia ex diſcoherētia intellectuū. vt cum diciturplures petri. Prima incōgruitas tollit veritatem ⁊ falſitatē. Secunda vero incongruitas habet falſitatem cōiunctam. et ideo qꝛ per negationē remouetur falſitas. etſancti malūt loqui vere. qͣꝫ ꝓprietatem ſermonis ſeruareet loqui minus vere. ideo negāt plures deos. Poteſt tamen dici ꝙ qͣꝫuis hec vox dij nō ſit vox ſignificatiua ẜmartem ⁊ impoſitionē tamē eſt vox ſignificatiua ex acco-

modatione vſus. vt olli pro illi. ⁊ ideo generat falſum ītellectuꝫ affirmatiua. et negatiua verum. qͣꝫuis nō gr̄ammatice. Ad illud qd̓ obijcitur ꝙ principiū vni ſoli cōuenit. ſimilit̓ ⁊ fenix. dicenduꝫ ꝙ ꝯuenire vni ſoli eſt tripliciter. Aut em̄ eſt quia imponit̉ nomen a forma īmultiplicabili. vt in ꝓprijs nominibꝰ et ſic tollit pluralitatēre ⁊ cōſignificatione. Aut imponit̉ a forma quę nata eſtcōmunicari qͣꝫuis nō cōmunicetur ꝓpter determinatiōeꝫvt cū dr̄ principiū creaturaꝝ. Aut ꝓpter defectū materievt fenix. ⁊ tale tollit pluralitatē ẜm rem nō ẜm ꝯſignificationē qꝛ pōt cōſignificari talis forma. vt poteſt multiplicari per ſuppoſita. Queſtio. iiij. et vlti. dDe ſuppoſitione huius nominis deus. Et querit̉ vtruꝫhoc nomen deus de ſe ſupponat ꝑſonam vel naturam.Ꝙ ꝑſonam. videtur per illud Ambro. Benedicat nosdeus deꝰ noſter. benedicat nos deus. Ambro. trina dei ꝓfeſſio trinitatem indicat ꝑſonaruꝫ. ergo cū deus ſit ibi ſine adiuncto. de ſe ſupponit ꝑſonam. Itē ratione obijcitur ſic. hoc nomē homo ſupponit ꝓ omni eo cui ineſthumanitas. ergo a ſimili. et hoc nomen deus ſupponitꝓ omni eo cui ineſt deitas. ſed hoc eſt ꝑſona. ergo ⁊cͣ.Item hoc nomen deꝰ ſignificat deitatē in concretioneſed nō niſi in concretione ad ſuppoſitū quod eſt ꝑſona.ſed terminus cōcretus ꝓprie ſupponit ꝓ eo reſpectu cuius importat formā. vt album magis ꝓprie ſupponit ꝓre alba qͣꝫ pro forma. ergo ⁊c̄. Contra. ꝓnomen refertrem pro ꝓprio ſuppoſito. ſed cuꝫ dicitur. benedicat nosdeus. ⁊ metuant eū. hoc ꝓnomen eū refert naturam nonꝑſonam. ergo ⁊c̄. Item qꝛ iſte terminus homo ꝓprieſupponit ꝓ indiuiduo. iſta eſt falſa. homo eſt ſor. ⁊ pla.qꝛ idem indiuiduum nō recipit illam p̄dicationem. Sedhec eſt vera. deus eſt trinitas. vel deus eſt pater et filiusgͦ cū illud predicatū non conueniat vni ꝑſone. patet ⁊cͣ.Item terminus qui ꝓprie ſupponit ꝑſonam. additoſibi termino ꝑtitiuo ſtat ſolum ꝓ vno. vt cū dicitur vnꝰhomo currit. ergo ſimiliter cū dicitur vnus deus. ergohec eſt ſimpliciter falſa. vnus deus eſt pater ⁊ filius.℟ꝰ. dicendū ꝙ hic cōſueuit eſſe duplex opinio. Unaquidē eſt ꝙ hoc nomen deus ſignificat ꝓprie naturam. ⁊ſupponit ꝑſonam. aliquādo vnam. vt cū dicitur. deusgenerat. aliquādo duas. vt cū dicitur deus ſpirat. aliqn̄tres. vt cū dicitur. deus eſt trinitas. Et ratio huius eſt.vt dicunt. quia cū multa ſuppoſita habeat in natura termini cōmunis. terminus autē cōmunis ꝓprie ſupponitpro indiuiduo. ꝓ natura vero vel pro forma nō ſupponit niſi trahat̉. vt ſi dicamus homo eſt ſpēs. ſic dicūt inꝓpoſito. Ulterius dicunt. ꝙ qꝛ ſuppoſita omnia ſunt īillo vna ſuppoſitiōe. ideo ſimul poteſt ſupponere ꝓ ml̓tis ꝑſonis. licet illud non poſſit iſte terminus homo velalius terminus cōmunis. et ſic ſoluerunt obiecta. Aliaopinio eſt ꝙ ꝓprie ſupponit naturā ſicut ſignificat. et n̄ſupponit ꝑſonam niſi trahatur ab alio. vt cū dicitur. deus generat. et hi dicunt. ꝙ cuꝫ dicitur deus eſt trinitas.ibi ſtat ꝓ natura non pro ꝑſona. ⁊ vna natura eſt tres ꝑſone. ideo vna eſt locutio. Et ratio huius poſitionis eſtqꝛ hoc nomen deus habet naturam termini diſcreti. cumnō habeat plurale. ideo idem ſignificat ⁊ ſupponit proprie. cū ergo ſignificet naturam illam ꝓprie ſupponit.Sꝫ mielius eſt dicere vtrūqꝫ. qꝛ hꝫ naturaꝫ termini cōis.⁊tmini diſcreti. Termini cōis ꝓpter pluralitatem ſuꝑpoſitorū. termini diſcreti rōne forme nō multiplicabiliſqꝛ ꝓprie ſupponit. tā naturā qͣꝫ ꝑſonā. tn̄ rōes ad vtrāqꝫꝑtem ꝯcludūt veꝝ ſuo mō. hͦ aūt non pōt in alio termīoinueniri. ⁊ ideo nec conſil̓is modus ſupponēdi

27

24

25

26

d 2