Prologus

cius. cui aſſentit. deſiderat habere rōnes tunc non euacuat rō human. meritum. ſed auget ſolacium. ⁊ primomodo intelligit Greg. ſimilit̓ et hiero. ꝙ non ſunt inducenda argumenta dyaletica. quibus homo principalitinnitatur. quia innitendum e auctoritati principaliusqͣꝫ rationi.Queſtio. iij.De cauſa finali. Et cum dictum ſit ꝙ liber iſte ē adreuelandum abſcondita. queritur vtrum opus hoc ſitcontemplationis gratia. vel vt boni fiamus. Et ꝙ ſitvt boni fiamuſ. videtur ſic. Omnis doctrina que eſt d̓his ſine quorum cognitione non contingit recte viuere eſt vt boni fiamus. ſed iſte liber eſt ad cognitionē noſtre fidei. ſine qua impoſſibile ē placere deo. nec recteviuere. vt dicitur Heb. xj. ergo iſte liber eſt vt boni fiamus. Item omnis doctrina que conuenit cum virtute in obiecto. eſt vt boni fiamus. hec per ſe manifeſta eſt. ſed hec doctrina conuenit cum fide in obiecto.quia eſt de credibili de quo etiam eſt fides ſiue in quoergo ⁊cͣ. Item doctrina particularis conuenit cumtotali in fine. ſed finis totalis ſcripture ſacre. non ē tātum vt fiamus boni. ſed etiam vt fiamus beati. ⁊ beatitudo eſt optimum. igitur finis iſtius ſcientie eſt vt boni fiamus. Cōtra. magiſter dicit in littera ꝙ finis ſiue intentio ſua eſt theologicarum inquiſitionum abdita pandere. ſed hoc pertinet ad eum cuius finis eſt ſpeculatio. ergo ⁊c̄. Item ſcientia que eſt vt boni fiamꝰpertinet ad mores. ſed cum theologia ſit de fide non demoribus. liber autem iſte de his que ſpectant ad fidemnon de his que ſpectant ad mores. ergo opus hoc noneſt vt boni fiamus. Item omnis ſcientia. que eſt vtboni fiamus eſt practica. ſed omnis talis eſt de hisque ſunt ab opere noſtro. ſed hec non eſt de his queſunt ab opere noſtro. ſed a deo. ergo eſt contemplationis gratia non vt honi fiamus. pꝰ. ad intelligentiāpredictorum notandum eſt ꝙ perfectibilis eſt intellectꝰnoſter a ſcientia. Hunc autem cōtingit conſiderare tripliciter. ſcilicet in ſe vel prout extenditurꝭ ad affectum.vel prout extenditur ad opus. Extenditur autē intellectus per modū dictantis ⁊ regulantis ẜm hunc triplicem ſtatū. et quia errare poreſt. habet triplicē habitumdiſcretiuū. Nam ſi conſideremus intellectum in ſe. ſiceſt proprie ſpeculatiuus. ⁊ perficitur ab habitu qui eſtcontemplationis gr̄a. que dicit̉ ſpeculatiua ſcientia.Si autē cōſideremus ip̄m vt natu extendi ad opus. ſicperficit̉ ab habitu vt boni fiamus. ⁊ hic eſt ſcientia practica ſiue moralis. Si autem medio mō conſideret̉. vtnatus extendi ad affectum. ſic ꝑficit̉ ab habitu medio īter pure ſpeculatiuū et practicū. qui complectit̉ vtrūqꝫ⁊ hic habitꝰ d̓r ſapīa. qꝛ ſimul dicit cognitionē ⁊ affectūSapīa em̄ doctrine eſt ẜm nomē eiꝰ. Ecc̄i. vj. Un̄ hicē cōtēplatōis gr̄a. ⁊ vt boni fiamꝰ. prīcipaliter tn̄ vt boni fiamus. talis eſt cognitio tradita in hoc libro. Namcognitio hec iuuat fidē. ⁊ fides ſic ē in intellectu vt ꝗntū eſt de ſui rōe. nata ſit monere affectū. ⁊ hoc ptꝫ. Naꝫhec cognitio. xp̄s ꝓ nobis mortuꝰ ē. ⁊ cōſimiles. niſi ſithō pctōr ⁊ durꝰ. monet ad amorē ⁊ deuotōeꝫ. nō ſic iſtacirculus vincit diamētrū ⁊c̄. Cōcedendū eſt ergo ꝙ ſciētia pn̄tis libri eſt vt boni fiamꝰ. Qd̓ obicit̉. ꝙ eſt adpandendū abſcōdita. Dicendū ꝙ ibi nō eſt ſtatꝰ. qꝛ illa

ma hominis dn̄atur violētia rationis. Sed quando fides non aſſentit propter rationem. ſed propter amorēcius. cui aſſentit. deſiderat habere rōnes tunc non euacuat rō human. meritum. ſed auget ſolacium. ⁊ primomodo intelligit Greg. ſimilit̓ et hiero. ꝙ non ſunt inducenda argumenta dyaletica. quibus homo principalitinnitatur. quia innitendum e auctoritati principaliusqͣꝫ rationi.

reuelatio ordinat ad affectum. Qd̓ obr̄ ꝙ non eſt demoribꝰ. nec d̓e his que ſunt ab opere noſtro. iam patetreſponſio ad illud. quia ipſe loquitur de illa ſcientia q̄proprie eſt vt boni fiamus vt de practica.Queſtio .iiij.De cauſa efficiente. Et dicitur fuiſſe magiſter petrꝰlombardus pariſienſis ep̄us. Sed ꝙ non debeat diciautor huius libri videtur. Ille ſolus dicendus eſt autorlibri qui eſt doctor ſiue actor doctrine. Sed ſicut dicitAuguſtinus in libro de mag. ſolus xp̄s eſt doctor. crgo ſolus debet dici huius libri autor. Item ſicut dicit philoſophus in ethicis. Non quicunqꝫ facit grammaticalia vel muſicalia debet dici grammaticus vl̓ muſicus. vtpote ſi faciat caſu vel fortuna vel alio ſupponente ſiue dicēte. Sed magiſter hoc opus cōpoſuit exaliena doctrina. ſicut ip̄e dicit in lr̄a. ꝙ in hoc oꝑe maiorum exempla doctrinamqꝫ reperies. ergo non debet dici auctor. Si tu dicis ꝙ non tantū hic eſt doctrina ſanctorum ſed etiam ſua. cuius ratione debet dici auctor.Contra. a maiori et digniori debet fierꝭ denominatio.Sed magiſter dicit. ꝙ ſi pauliſper vox ſua inſonnuerit. et tunc a paternis limitibus non diſceſſit. ergo nondebet iſte liber dici eſſe magiſtri. Contra. conſtat ꝙdeus hoc opus non ſcripſit digito ſuo. ergo habuit alium doctorem. Sed non eſt dare alium niſi magiſtrumergo ⁊c̄. Item auctoritas magiſtri in hac parte recipitur. ideo cum ipſe dicat in littera. in ml̓to labore ⁊ ſudore hoc volumen deo pręſtante compegimus. ergo vtdetur ꝙ ipſe fuit autor preſentis libri. N. ad intelligentiam dictorum. notandum ꝙ quadruplex eſt modꝰfaciendi librum. Aliquis enim ſcribit alienam materiānihil addendo vel mutādo. ⁊ iſte mere dicitur ſcriptorAliquis ſcribit aliena addendo ſe non de ſuo. et iſtecompilator dicitur. Aliquis ſcribit et aliena ⁊ ſua. ſedaliena tanqͣꝫ principalia. et ſua tanqͣꝫ annexa ad euidētiam. ⁊ iſte dicitur commentator. Aliquis ſcribit ⁊ ſuaet aliena. ſed ſua tanqͣꝫ principalia. aliena tanqꝫ annexaad confirmationem. et talis debet dici autor. Calis fuit magiſter. quoniā ſententias ſuas ponit. et patrumſententijs confirmauit. Unde vere debet dici autor huius libri Quod ergo obijcitur ꝙ ſolus chriſtus eſt doctor et auctor. Dicendum. ꝙ ſicut dicit Auguſtinus inlibro de doctrina chriſtiana. Docere eſt dupliciter ſicutdicitur dupliciter aliquis facere videre. Aliter enim facit videre. qui viſum reſtituit. aliter qui viſibili digitooſtendit. Primū facit deus. ſecundū homo. Similiteraliter docet qui ſcientiam quam habet in alium verbovel ſcripto offert vel oſtendit. aliter qui habitum ſcientie imprimit. vterqꝫ tamen dictur doctor et auctor. ſeddeus principalius. ſicut in propoſito Quod obijcit̉ꝙ fecit librum alio ſupponente. dicendum ꝙ non idcodicitur facere aliquis ſupponente alio. quia ab alio didicit (tunc enim pauci eſſent doctores vl̓ grammatici)ſed ſi omnino ſcientia eius dependeat ab alio. ita ꝙ nōhabet habitum intra. ſicut illi qui faciunt bonum latinuꝫ. quia alij eis dixerunt. ſed ipſi ignorant artem. hocmodo non fecit magiſter librum iſtum. Nam a ſcientiaquam acquiſierat lorigo tempore vel labore hoc opuscompoſuit. et per doctrinas patrum ſuas ſentent. asconfirmauit. ⁊ ꝙ ſunt ibi multa dicta aliorum hoc nontollit magiſtro auctoritatem. ſed potius eius auctoritatem et humilitatem commendat ⁊c̄ͣ.

15

16