Druckschrift 
... in Primum librum .. (1493)
Entstehung
Seite
4r
Einzelbild herunterladen
 

Prologus

auditū a ſeculis. In ꝑſcrutatiōe tn̄ tercij libri vbi oſtendit̉ ꝙ xp̄s in ſua īfirmitate vicit cōtrariā ptātem. manifeſtat̉ fortitudo diuine potētie. Si em̄ vicit ꝑ infirmitatē. qͥd feciſſet ſi pugnaſſet ꝑ virtutē. Et ſi infirmū deifortiꝰ eſt hoībus. brachiū dei qͥs poterit īfirmare. Uereigit̉ pꝫ inenarrabilis eiꝰ fortitudo. cuiꝰ eſt tam fortis īfirmitas. Quartū abſconditū eſt dulcedo diuine miſericordie. De qͦ in pͣs. qͣꝫ magna multitudo dulcedinistue dn̄e. quā abſcōdiſti timētibꝰ te. Uere abſcōdita ⁊ reſeruata timenētibꝰ dulcedo miſcd̓ie. Quia ſicut dicit̉ inp̄s. Miſcd̓ia dn̄i ab eterno ⁊ vſqꝫ ineternū ſuꝑ timentes eū. ⁊ in eis qui ſperāt ſuper miſcd̓ia eius. Hec dulcedo manifeſtat̉ in ꝑſcrutatiōe quarti libri. Nā viſo ꝙliter deꝰ dimittit pctā in p̄ſenti. ⁊ qͣlia nr̄is vulneribusadhibet medicamina. ⁊ qͣlia īfuturo dat premia. nobisdulcedo diuine miſcd̓ie aperit̉. Horū igit̉ abſconditorū ꝓpalatio eſt finis libris generalis. ad quē ꝑduci etꝑducere volēs magiſter ſentētiaꝝ ꝑſcrutatus eſt ꝓfunda fluuioꝝ p̄uia gr̄a ſpūſſancti. Ille em̄ eſt p̄cipuus perſcrutator ſecretoꝝ ⁊ ꝓfundorum. ẜm ꝙ dicit̉. jͣ. Coꝝ. ij.Spūs omnia ꝑſcrutat̉. etiā ꝓfunda dei. Huius ſpūsagitatꝰ charitate. ⁊ luce ⁊ claritate illuſtratus. cōpoſuitmagiſter hoc opꝰ ⁊ ſeruatꝰ ꝓfunda fluuiorū. hoc etiamſpū adiuuante factus ē reuelator abſconditoꝝ. Ip̄e em̄eſt de qͦ ſcribit̉ Dan̄. ij. Ipſe reuelat ꝓfunda ⁊ abſcōdita. ⁊ nouit in tenebris cōſtituta. Et hec fuit intētio ⁊ finis magr̄i ẜm ꝙ ipſe dicit in ꝓlogo. lucernā veritatis. īcandelabro exaltare volētes. in ſudore ac labore multohoc volumē deo p̄ſtante cōpegimꝰ ex teſtimonijs veritatis in eternū fundatis. Et paulo ante dixerat. ꝙ ꝓpoſitū eſt theoloicaꝝ inqͥſitionū abdita pandere. Patet ergo in verbo ꝓpoſito p̄ſentis libri cā materialis. formal̓efficiens ⁊ finalis.D intelligentiā eoruꝫ q̄ primo tacta ſunt qͣttuorpn̄t queri iuxta qͣttuor p̄dicta Primo q̄ ſit huiꝰlibri materia vel ſubiectū.Queſtio. jͣ.Ꝙ deus ſit ſubiectū videt̉. Illud em̄ ſubieccū eſt inſcia de qͦ et de cuius ꝓprietatibꝰ eſt ſciētia tota. Sed dedeo et de eiꝰ oꝑibus. vtputa creatione ⁊ reparatiōe ē totus liber. ergo ⁊cͣ. Item videtur ꝙ ſubiectū iſtiꝰ libriſint res ⁊ ſigna. Illud em̄ eſt ſubiectū in ſcīa ẜm cuiꝰ diuiſionē diuidit̉ illa ſcīa ab alijs. qꝛ ſcīe ſecant̉ vt res hoceſt qꝛ diuidunt̉ ẜm diuiſionē ſubiectoꝝ. ſꝫ hec ē res ⁊ ſignū. ſic̄ manifeſtū eſt. ergo ⁊cͣ. Iteꝫ videt̉ ꝙ credibileſit ſubiectū huiꝰ libri. Illud em̄ eſt ſubiectū in libro. circa qd̓ verſat̉ autoris intētio ⁊ tractatus. Sed credibileeſt hmōi. Un̄ magiſter dicit in ꝓlogo. ꝙ ꝓpoſitum ſuuꝫeſt fidē nr̄am clipeis dauidice turris munire. hoc eſt adꝓbandū fidē rōnis adducere. nō inquā fidem ẜm habitū. ſed ẜm creditū. ergo ⁊c̄. Sed cōtra. Subiectuꝫ inſcīa debet cōplecti oē qd̓ determinat̉ in illa. ſꝫ in hoc li.bro nō tm̄ determinat̉ de deo ſed etiaꝫ de creaturis. ergodeꝰ nō ē ſubiectū huiꝰ totiꝰ libri generalit̓. ſꝫ ſolū primilibri. Item aliter oſtendit̉ illud idē ſic. Licet tres cauſe coincidāt in vnā. tn̄ materia nō coincidit ſimul cū fine Quia materia dic̄ qͥd īcōpletū. finis aūt dic̄ totiꝰ oꝑeris cōplementū. Sꝫ deꝰ ē finis totius iſtiꝰ operis. qꝛ finis totiꝰ theologie. ergo nō eſt ſubiectum vel materia.tē ꝙ res ⁊ ſigna nō ſint ſubiectū. vr̄. Omnis enimſciētia eſt de rebus ⁊ ſignis. ergo ſi res ⁊ ſigna ſunt ſubiectū huiꝰ libri. liber iſte ē gͦ eneralis ad om̄s. Ꝙ ſi ſpālis ſcientia ⁊ doctrina tradit̉ in libro hoc. patet ꝙ res ⁊ſigna nō habēt aſſignari in eo ꝓ ſubiecto. Itē conſtat

ꝙ alia eſt ſcientia de rebꝰ. et alia de ſignis. vt ptꝫ. differtem̄ ẜmotionalis ſciētia a naturali. ergo aut ſciētia tradita in hͦ libro nō eſt vnius generis. aut nō eſt ſimul de rebus ⁊ de ſignis. Sed ē vnius generis. ergo ⁊cͣ. Itē ꝙcredibile nō ſit ſubiectū videt̉. Quia ſcientia ⁊ veritasſunt diuerſi habitus. ergo habent diuerſa obiecta. ergocū credibile inqͣꝫtum hmōi ſit obiectū veritatꝭ. nō erit obiectū ſcientie. inqͣꝫtum hmōi. ergo ⁊cͣ. Itē ſicut cōſideratio huiꝰ libri ꝟſatur circa fide. ita circa ſpem ⁊ charitatē. ergo ſi ſperanduꝫ vel diligendū. ſiue ſperabile vl̓diligibile nō eſt ſubiectū huiꝰ libri pari ratione nec credibile ē ſubiectū in eo. Rn̄. dd̓m. ꝙ ſubiectū ī aliquāſcientia vl̓ doctrina triplicit̓ pōt accipi. Uno mō dicit̉ſubiectū in ſciētia ad qd̓ oīa reducūtur ſic̄ ad primuꝫ radicale. Scd̓o mō ad qd̓ omnia reducunt̉ ſicur ad totumītegrale. Tertio mō ad qd̓ oīa reducūtur ſicut ad totumvniuerſale. Exemplū huius manifeſte patet ī grāmatica. Nāꝫ ſubiectu primo mō ad qd̓ oīa reducunt̉ ſicut adprimū elemētale vel radicale eſt lra. quā ideo vocat Priſtianus clernentū. qꝛ eſt minimū in qͦ ſtat reſolutio gramatici. Subiectū ad qd̓ omnia reducunt̉ ſicut ad totuꝫītegrale ē oratio cōgrua ⁊ ꝑfecta. Subiectū v̓o ad quodoīa reducunt̉ ſicut ad totū vniuerſale ē vox lr̄ata. articulata. ordinabilis ad ſignificandū aliqͥd in ſe vel in alio.Per hunc moduꝫ eſt diſtinguere in qͣdruuialibꝰ. Namſubiectū ī geometria ad qd̓ oīa reſoluunt̉ vt ad pͥncipiūeſt punctꝰ. Subiectū ad qd̓ oīa reducunt̉ vt ad totū integrū eſt corpus qd̓ continet in ſe om̄e genꝰ diuiſionis.Subiectū ad qd̓ oīa reducunt vt ad totū vl̓e eſt quantitas cōtinua īmobilis. Per hanc modū ⁊ in hoc libro eſtaſſignare ſubiectū ẜm triplice dr̄iam. Nam ſubiectū adqd̓ oīa reducunt̉ vt ad principiū eſt ipſe deꝰ. Subiectūergo ad qd̓ oīa reducunt̉ q̄ determinant̉ in hͦ libro vt adtotū ītegrū eſt xp̄s ꝓut cōprehēdit diuinā naturā et humanā. ſiue creatā ⁊ increatā. De qͥbꝰ ſunt duo pͥmi libri⁊ caput ⁊ mēbra de qͥbꝰ ſunt duo ſequētes. Et acciproh̓ large totū ītegrū. qd̓ ml̓ta cōplectit̉ n̄ ſolū ꝑ cōpoſitōꝫſꝫ etiā ꝑ vnionē et ꝑ ordinē Subiectū qͦꝫ ad qd̓ oīa reducūt̉ ſicut ad totū vniuerſale. poſſumꝰ nominare duplationē ſiue ſub diſiunctiōe. ⁊ ſic ē res vel ſignū. Et vocat̉hic ſignū ſacramentū. Poſſumꝰ ⁊ vnico vocabulo nominare. ⁊ ſic eſt credibile. put tn̄ credibile trāſit in rōneꝫintelligibil̓. ⁊ hoc ꝑ additionē rōnis. et hoc mō ꝓprie loquēdo credibile ē ſubiectū in hoc libro. Cōcedende ergoſunt rōnes ꝓbantes ⁊ deū eſſe ſubiectū. ⁊ res ⁊ ſigna etcredibile. diuerſimode ſicut dictū eſt Qd̓ ergo obijcittur in contrariū. ꝙ de deo non agit̉ ꝑ totum in hoc libro.Dicendū ꝙ qͣꝫuis nō agat̉ de deo qͣꝫtum ad ſubſtantiā tm̄agit̉ tn̄ qͣꝫtum ad ſubſtantiā vel qͣꝫtuꝫ ad oꝑa eius. ⁊ id̓ono eſt ſubiectū vt totum ſꝫ vt principiuꝫ. Qd̓ obijcit̉ꝙ materia nō cōincidit in vnū cuꝫ fine. Dicēdum. ꝙ materia triplicit̓ dicit̉. ſcꝫ materia ex qua. materia ī qua. etmateria circa quā. ⁊ hec vltima materia magīs d̓r obiectū qͣꝫ materia. An̄ ergo dicit̉ ꝙ materia nō coincidit cūfine. verum eſt de materia ex qua q̄ ꝓprie eſt materia. ſednō de materia circa quā q̄ ꝓprie eſt obiectum. Nā idē poteſt eſſe obiectuꝫ habitus ⁊ finis. ⁊ tali mō accipit̉ materia inſciētia ꝓ obiecto ꝟtutis cognoſcc̄tis. Qd̓ obijcigtur de rebus et ſignis ꝙ ſint ſubiecta oīm ſcientiaꝝ. Dicenctuꝫ. ꝙ. res ⁊ ſignum pn̄t accipi in ſua generalitate ⁊ſic nō ꝑtinet ad ſcientiā ſpecialeꝫ. nec ad librum. nec adeandē ſcientiaꝫ. Poſſunt iteꝝ accipi ẜm ꝙ inciuunt rationē credibilis ⁊ ſic quēadmodum: vna eſt ꝟtus et vnꝰeſt habitus de oībus credibilibuſ. ſiue ſint res. ſiue ſu

G

7

4 4