OI.XXVII
affectꝰ mētis. cū oīs motꝰ vl̓ affectꝰ mētis ſit ex libero arbitrioſꝫ bonꝰ ex gr̄a ē ⁊ libero arbitriomalꝰ ꝟo ex lib̓. ar. tm̄. Ut eī aitAug. in li. retracta. Hō ſpōte ⁊lib̓o arb̓. cadere potuit. nō etiāreſurgere. Idē ī libro de duabꝰaīabꝰ. Aīe ſi libero ad faciēduꝫet nō faciendū motu animi careāt. ſi deniqꝫ his abſtinendi aboꝑe ſuo ptās nulla ꝯcedit̉. earūpctm̄ tenere non poſſumꝰ. Hicaꝑte oſtēdit̉ ꝙ motꝰ animi ſiuead bonū ſiue ad malū ex liberoarbitrio ē. Iōqꝫ ſi gr̄a vel ꝟtusmotꝰ mētis ē. ex lib̓o arb̓. ē. Siꝟo ex lib̓o ar. vel ex ꝑte ē. iā nonſolus deꝰ ſine hoīe eā fac̄. Propterea qͥdā nō ī erudite tradūtvirtutē eē bonā mētis qͣlitateꝫ.ſiue formā q̄ aīam informat. etip̄a nō ē motꝰ vel affectꝰ animi.ſꝫ ea liberū arb̓. iuuat̉. vt ad bonū moueat̉ ⁊ erigat̉. ⁊ ita ex virtute ⁊ lib̓o ar. naſcit̉ bonꝰ motꝰvel affectꝰ animi. ⁊ exinde bonū opꝰ ꝓcedit exteriꝰ. Sic̄ pluuia rigat̉ t̓ra vt germinet ⁊ fructum faciat. nec pluuia ē terranec germē. nec fructꝰ. nec terra germē vel fructꝰ. nec germēfructꝰ. Ita gr̄e t̓re mētis nr̄e .i.libero ar. volūtatis. īfūdit̉ pluuia diuine bn̄dictiōis .i. īſpirat̉gr̄a. qd̓ ſolꝰ deꝰ fac̄. nō hō cū eoqͣ rigat̉ volūtas hoīs vt germinet ⁊ fructificet .i. ſanat̉ ⁊ p̄paratur vt bonū velit ẜm quod d̓roꝑans. ⁊ iuuat̉ vt bonuꝫ faciatẜm ꝙ d̓r cooperās. ⁊ illa gr̄a virtus nō incōgrue noīat̉. qꝛ volūtatē homīs īfirmā ſanat ⁊ adiuuat.Determinat q̄ſtionē qͣ q̄rit̉de cōꝑatiōe gr̄e ⁊ ꝟtutis ad meritū.Cū gͦ ex gr̄a dicūt̉ eē bona merita ⁊ inciꝑe. aut ītelligit̉ gr̄a gͣtis dās .i. deꝰ. vel potiꝰ gr̄a gͣtisdata. q̄ volūtatē homīs p̄uenit.Nō eī ē magnū ſi hec a deo dicerent̉ eē a qͦ ſūt oīa. ſꝫ potiꝰ eiꝰ gͣtia gͣtis data ītelligit̉ ex qͣ incipiunt bona merita. q̄ cum ex ſolagr̄a eē dicant̉. nō excludit̉ libe-
rū arbitriū. qꝛ nullū meritū eſtī hoīe qd̓ nō ſit ꝑ libeꝝ ar. Sꝫ inbonis merēdis cāe pͥncipalitasgr̄e attribuitur. qꝛ pͥncipalis cābonoꝝ meritoꝝ ē ip̄a gr̄a. qͣ excitat̉ libeꝝ ar. ⁊ ſanat̉ atqꝫ iuuatur volūtas homīs vt ſit bona.Ꝙ bona volūtas gr̄e pͥncipalit̓ ē. ⁊ etiā gr̄a ē. ſic ⁊ om̄e bonū meritū.Quē ip̄a etiā donū dei ē. ⁊ hominis meritū. īmo gr̄e. qꝛ ex gͦtia pͥncipaliter ē ⁊ gr̄a ē. UndeAug. ad Sixtū p̄ſbyteꝝ. Quidē meritū hoīs an̄ gr̄am. cū om̄ebonū nr̄m meritū nō in nob̓ facit niſi gr̄a. Ex gr̄a em̄ vt dictūē q̄ p̄uenit ⁊ ſanat arbitriū hoīset ex ip̄o arbitrio ꝓcreat̉ ī anīahoīs affectꝰ ſiue bonꝰ motꝰ mētis. ⁊ hͦ ē primū bonū hoīs meritū. Sic̄ ꝟbi gr̄a. ex fidei ꝟtute⁊ hoīs arbitrio gn̄at̉ ī mēte motus qͥdā bonꝰ ⁊ remunerabilisſcꝫ ip̄m credere. Ita ex charitate ⁊ lib̓o ar. aliꝰ qͥdā motꝰ bonꝓuenit ſcꝫ diligere. bonꝰ valdeSic de ceteris ꝟtutibꝰ ītelligēdū ē. ⁊ iſti boni motꝰ vl̓ affectusmerita ſūt ⁊ dona dei. qͥbꝰ meremur ⁊ ip̄oꝝ augmētatōeꝫ ⁊ aliaq̄ ꝯſequēter hic ⁊ ī futuro nob̓opponuntur.Ex qͣ rōne d̓r fides mereri iuſtificationē ⁊ alia.Cū gͦ d̓r fides mereri iuſtificationē ⁊ vitā eternā. ex ea rōe dictū accipit̉. qꝛ ꝑ actū fidei meretur illa. Sil̓r de charitate ⁊ iuſticia ⁊ de alijs accipit̉. Si em̄ fides ip̄a virtus p̄ueniēs diceret̉eē mētis actꝰ qͥ ē meritū. iā ipſaex lib̓o arb̓. originē hēret. qd̓ ꝙnō ē. ſic d̓r eē meritū. qꝛ actꝰ eſteiꝰ meritū ſi tn̄ aſſit charitas ſine qͣ nec crede̓ nec ſꝑare meritū ē vite. Un̄ apparet ꝟe qꝛ charitas eſt ſpūſſanctus q̄ aīe qͣlitātes informat ⁊ ſanctificat. vteis aīa informet̉ ⁊ ſanctificeturſine qua aīe qualitas nō dicit̉virtꝰ. qꝛ nō valet ſanare aīam.De muneribus virtutum ⁊de gratia q̄ nō eſt ſed facit meritum.
ſic comprehēditmoralē virtutē ⁊naturalem. ⁊ ſidupl̓r hꝫ diffinri. aut in cōꝑarne ad actū. autcōꝑatōe ad actiet finē vltimumPrimo mō diffnit̉ a ph̓o de celo ⁊ mūdo. cū dicit. ꝟtus eſt vltimū potētie de reScd̓o mō diffinit̉ ab eodē ī. viEthico. ꝟtusdiſpoſitio perfecti ad optimū.Iſte enim dueſunt notificatioſi nes ꝟtutis ī ſuait generalitate ꝓutce cōprehendit virs tutē naturalē eē moralem. Alion mō ꝯſiderat̉ virtus ꝓprie ꝓut cōp̄hendit moratm̄. extēdit̉ tn̄ acpoliticā ⁊ gratutā. Et ſic dupl̓habet ꝯſideratAut ꝑ cōparatnem ad ip̄ꝫ actiAut ꝑ cōꝑatione ad pͥncipiumdirectiuū. Scomꝑationeꝫ aactū. ſic diffinia ph̓o ī Ethi.tus ē habitusꝑficit hn̄tem. etopꝰ eiꝰ bonū redit. Per cōpartione aūt ad pͥncipiū directiuuꝫſic diffinit̉ ab eodeꝫ ph̓o ibidem.Uirtꝰ ē habitusvolūtariꝰ in medio ꝯſiſtens. recta rōe determinatꝰ ꝓut ſapiēsdet̓minabit. Eẜm hͦ etiā diffintur a tulio ꝑ aliaꝟba. Uirtꝰ ē habitꝰ mētis ī moduꝫ nature rōnꝯſentiēs. Scd̓ꝫhāc duplicē cōparationē diffinit̉ ab Aug. viitus moralis pealia ꝟba idem ſignātia in lib̓. de
ſpū ⁊ aīa ſic. Uirtus ē habitꝰ mētꝭbn̄ cōpoſite. Inli. de qͣꝫtitate ateUirtꝰ ē eqͥlitasvite rōni vndiqꝫconſentiēs. Hedue notificationes ſi qͥs attēditrealiter idē ſuntcū p̄dictis. ⁊ taꝫiſte qͣꝫ ille ſūt illius ꝟtutis q̄ peraſſuetudine habet acqͥri. Tertio mō p̄t ꝯſiderari ꝟtus magisªꝓprie ꝓut accipitur ꝓ ꝟtute gratuita. ⁊ ſic qͣdrupliciter pōt cō ꝑparari. vicꝫ adtifinē. ad ſubiectuad actū ⁊ ad ſuū ꝙpͥncipiū. ẜꝫ qua¬ndruplex gn̄s cāe n̄vicꝫ finalis. formalis. material̓⁊ efficiētis. Incoꝑatione ad ſinē ſic diffinit̉ inſoli lo. ab Aug.Uirtꝰ ē rō rectaad ſuū finē ꝑueniēs. In cōparatione ꝟo ad ſubiectū qd̓ īformatqd̓ ē ip̄a volūtasſic diffinit̉ ab eodē de ciuitate deiUirtꝰ ē bona volutas. In cōꝑatione ꝟo ad actūꝓpriū ſiue cōplementū ſic dat̉ illa de moribꝰ eccleſie. Uirtꝰ ē ordo amoris ſiueamor ordinatusIn cōꝑatiōe ꝟoad ſuū pͥncipiuꝫeffectiuū dat̉ illa que ponit̉ amagiſtro in lr̄a.Uirtus eſt bona qualitas mētis ⁊c̄. In quadiffinitione hocꝙ dicitur qualitas mētis ponitur ꝓ gn̄e et ſubiūgunt̉ tres differētie. Per hocꝙ d̓r qua recte viuitur. ſeꝑatur abonis corꝑalibꝰ
pugā
Aug.
Hic aperi.ad qͥd p̄dicta tendantvt īnoteſceret an ꝟtusſit motꝰ mētis vel non
Qualiterbonuꝫ merituꝫ in hoīecōſtituit̉ ⁊quid ſit primū bonummeritum.