Druckschrift 
... in Secundum librum Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
149v
Einzelbild herunterladen
 

LiberSecundus

Ex muneribus itaqꝫ virtutumboni ſumus ⁊ iuſte viuimus. etex gratia q̄ nō eſt meritū ſꝫ facit. nō tn̄ ſine libero arbitrio ꝓueniunt merita noſtra ſcꝫ boniaffectus. eorūqꝫ ꝓgreſſus atqꝫbona opera q̄ deus remuneratin nobis. ⁊ hecip̄a ſūt dei dona.Un̄ Aug. ad fixtū preſbyterūCum coronat deus merita noſtra. nihil aliud coronat qͣꝫ munera ſua. Unde vita eterna q̄in fine a deo meritis precedentibus redditur. qꝛ ⁊ eadē merita qͥbus redditur non a nobisſunt. ſed in nobis facta ſūt pergratiā. recte ⁊ ip̄a vita gr̄a nuncupat̉. qꝛ gͣtis dat̉. Nec iō gͣtis.qꝛ nō meritis dat̉. ſꝫ qꝛ data ſūtꝑ gr̄am et ipſa merita qͥbus dat̉Epilogus.Ex p̄miſſis iam innoteſcere nobis aliquatenus poteſt qualiter gr̄a preueniēs meret̉ augeri. ⁊ alia. ⁊ quid ip̄a ſit. an virtꝰan aliud. ⁊ ſi virtus. an ſit actusvel non. On̄ſum em̄ eſt ſupraex parte quorūdam ꝙ ip̄a ē virtus. qꝛ virtus nō eſt actus ſꝫ eiꝰcauſa. nō tamē ſine libero arbtrio. Un̄ qd̓ ſupra Augꝰ. dixit.bonū vſū liberi arbitrij eſſe vittutem. ita accipi poteſt .i. actuꝫvirtutis. Alioquin ſibi cōtradicere videret̉. qui etiā opus virtutis ſupra dixit eſſe bonū vſuꝫeoꝝ qͥbus nō bene vti poſſumꝰin quibus poſuit liberū arbitrium. Si vero bonus vſus liberiarbitrij opus virtutis eſt. iā virtus non eſt. cū gͦ bonū vſū eiusvirtutē eſſe dixit. nomine virtutis ipſius vſum ſignificauit.Ꝙ idē vſus ē ꝟtutis ⁊ liberiarbitrij ſꝫ ꝟtutis pͥncipalit̓. mIdē nēpe vſus bonꝰ ex ꝟtuteeſt ⁊ ex libero arbitrio. ſed ex ꝟtute pͥncipaliter. Et bonus illevſus ī magnis bonis annumerādus eſt. Illa autē gratia p̄ueniēs que ⁊ virtus eſt. nō vſus liberi arbitrij eſt. ſed ex ea potiē bonꝰ vſus liberi arbitrij q̄ nobis eſt a deo. nō a nobis. Uſusꝟo bonꝰ arbitrij ⁊ ex deo eſt ⁊ ex

nob̓. ⁊ iō bonū meritū eſt. Ibi em̄ ſolus d̓eꝰ oꝑat̉.hic deus ⁊ homo. hoc meritum ex illa puriſſimagratia ꝓuenit. qd̓ apoſtolus notauit dicēs. Gratia dei ſum id quod ſum. ⁊ gratia eius in me vacua nō fuit. Suꝑ quē locum Aug. ita ait. Rectegratiā noīat. primū em̄ ſolā gratiā dat deus. ⁊ nōniſi gratiā. cū nō precedūt niſi mala merita. ſedpoſt ꝑ gr̄am incipiūt merita bona. Et vt on̄deretetiā liberū arbitriū. addit. ⁊ gr̄a eiꝰ in me vacuanō fuit Et ne ip̄a volūtas ſine gr̄a dei putet̉ aliqͥoboni poſſe. ſubdit. Nō aūt ego ſolus ſcꝫ ſine gratia ſꝫ gr̄a dei mecū .i. cū libero arbitrio. Plane cūdata fuerit gr̄a. incipiūt eſſe nr̄a merita bona. ꝑillā tn̄. qꝛ ſi illa defuerit. cadit homo.Soluit q̄ſtionem ſcd̓o motā ẜm opinionē q̄ minus cōmuniter tenet̉ q̄ dicit virtutes eſſe bonosvſus liberi arbitrij .i. actus mētis.Alij v̓o dicūt ꝟtutes eē bonos vſus naturaliū potētiaꝝ. nō tn̄ oēs. ſꝫ tātūmō īteriores qͥ ī mēte ſūtExteriores ꝟo qͥ ꝑ corpꝰ gerunt̉ nō ꝟtutes eē dicūt. ſꝫ oꝑa virtutū. Et iō qd̓ Aug. dic̄ opus ꝟtutiseē bonū vſū naͣliū potētiaꝝ. de vſu exteriori accipiūt. Ꝙ ꝟo dic̄ bonū vſū lib̓. arb̓. ꝟtutē eē. ⁊ ī magnis nūerari bonis. de vſu interiori ītelligūt. Etꝟtutes nihil alid̓ eē qͣꝫ bonos. affectꝰ vl̓ motꝰ mentis aſſerūt. qͦs deꝰ ī hoīe fac̄ nō hō. qꝛ licꝫ illi motus ſint lib̓i arbitrij. nō tn̄ eē q̄unt niſi deꝰ ip̄m liberet ⁊ adiuuet gr̄a ſua oꝑante ⁊ cooꝑante. quādei gratuitā volūtatē accipiūt. qꝛ deꝰ ē qͥ oꝑat̉ innobis velle ⁊ oꝑari bonum.Quibꝰ auctoritatibꝰ muniūt ꝙ virtutes ſintmotꝰ mētis.Ꝙ aūt ꝟtutes ſint motꝰ mētis. teſtimonijs ſcōꝝaſtruunt. Dic̄ em̄ Augꝰ. ſuꝑ Ioh̓. Quid eſt fides. Credere qd̓ nō vides. Credere aūt motumētis ē. Idē in li. iij. de doctrina xp̄iana. Charitatē aūt voco motū animi. Si ꝟo charitas ⁊ fidesmotꝰ animi ſūt. ꝟtutes. gͦ motꝰ animi ſūt. Quibꝰ⁊ alij rn̄dētes p̄miſſa ꝟba Aug. ita ītelligēda foreinqͥunt. Fides ē credere qd̓ nō vides .i. fides ē virtus qͣ credit̉ qd̓ nō videt̉. Itē charitas ē motꝰ anmi .i. gr̄a qͣ mouet̉ animꝰ ad diligendū. Et ꝙ hͨ ethis ſimilia ſic accipiēda ſint. ex his cōijcit̉ q̄ alibiaug. ait. Nā ī pͥmo li. q̄ſtionū euāgelij inqͥt. Eſt fides qͣ credunt̉ ea q̄ nō vidēt̉ qͥ ꝓpͥe d̓r fides. Iteꝫin. xiij. li. de tri. Aliud ſūt ea q̄ credūt̉. alid̓ ē fidesqͣ credūt̉ Ax qͥbꝰ ꝟbis ſic argumentādo ꝓceduntalid̓ ē crede̓. alid̓ illd̓ qd̓ credit̉. Predictū aūt ē fidē id eē qͥ credit̉. Sic gͦ credere nō ē fides. qꝛ credere nō ē id qͥ credit̉. Addūt qͦꝫ. Uirtꝰ opꝰ dei tm̄ē quā ip̄e ſolꝰ fac̄ ī nob̓. Ip̄a gͦ nō ē vſus vel actusliberi arbitrij. ſꝫ credere ē actꝰ lib̓i arbitrij. nō eſtitaqꝫ ꝟtus. Premiſſis alijſqꝫ rōnibꝰ ac teſtimonijs innitunt vtriqꝫ. hoꝝ aūt iudiciū diligētis lectoris relinquo examini. ad alia ꝓperans.

Per hoc qd̓ dicitur. qua nemomale vtit̉. ſeꝑaa proprietatibuſpiritualibꝰ ⁊ naturalibus. Pehoc aūt ꝙ ſubiūgitur quā deusin nobis ſine nobis oꝑatur. ſcꝑetur a ꝓprietatibus ſꝑūalibꝰ ēcōſuetudinibusque ⁊ ſi ſint boni vſus potētiarum anime. nonſūt tamē per infuſionē ſed ꝑ acquiſitionem. Eſic patet intellectus huiꝰ diffinitionis et diſtinctio ab alijs.Ad illud quodobijcit̉ ꝙ nō dibet dici bona ciſit bonitas. dicedū. ꝙ in primisintentionibꝰ eſp̄dicatio reflexapropter ſimplicitatem. hec aūtnō habet locū inhis que ſunt determinati genris. de qͥbꝰ:loquit̉. nō em̄albēdo eſt colorata. Ad illucqd̓ obijcit̉ ꝙ nōeſt cōuertibilisdd̓m ꝙ h̓ nō diſfinitur virtusut diſtinguit̉ cetra dona ⁊ alioshabitus gratuitos. ſꝫ ꝓut novirtutis claudiſoīs qualitas aīgratuita. Poſis ſet tn̄ dici ꝙ perappropriationerecte viuere ē ꝟtutum. expeditedonoꝝ. ſꝫ ꝑfectebeatitudinū. ſicut alibi mani feſtabit̉. Ad vltimū dd̓m ꝙ ſinenobis nō priuatex ꝑte lib̓. ar. diſpoſitionē ſuſceptiuā ipſius virtutis. ſed poteſtatem effectiuā

j. Coꝝ. xv

Opinia minꝰ conetur

8

Ꝙ gratiꝰpreueniensqua virtusītelligit̉ nōē li. ar. vſuſſed ex ea bonus vſꝰ liar. ⁊ oīa bona merita.