Druckschrift 
... in Secundum librum Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
105v
Einzelbild herunterladen
 

LiberSecundus

Ambigu Auguſtini verbaponit. vbi tn̄ videt̉ innuere ꝙfilij ⁊ paruuli poſſēt mēbrorumvti officijsEt ſuꝑ hoc Aug. ambigue loqͥtur. Monet nos inqͥt ſi pͥmi homines nō peccaſſēt. vtrū talesfilios eſſent habituri qͥ nec lingua. nec manibꝰ. nec pedibusvterent̉. Nā ꝓpter vteri neceſſitatē forte neceſſe erat paruulos naſci. Sed qͣꝫuis exigua ꝑscorꝑis ſit coſta. non ꝓpter hocparuulā viro cōiugē fecit. Unde et eiꝰ filios poterat oīpotentia creatoris mox natos grandes facere. Sed vt hoc omittapoterat certe eis p̄ſtare qd̓ ml̓tis aīalibus preſtitit. quoꝝ puli qͣꝫuis ſint paruuli. tn̄ mox vtnaſcunt̉ currūt ⁊ matrē ſequūtur Cōtra. homini nato nec acinceſſū pedes ydonei ſūt. necmanus ſaltē ad ſcalpendū habiles. ⁊ iuxta ſe magnis poſitisnaſcētes magis pn̄t eſuriētesflere qͣꝫ ſugere. ꝓprieqꝫ infirmitati mētis cōgruit hec infirmitas carnis. His verbis videt̉ inſinuari ꝙ filij etiā paruuli officijs mēbrorum valerēt vti.Quibuſdā nō abſurde placuit ꝙ filij parui naſcerent̉. ⁊ ꝑacceſſuꝫ tēporis in ſtatura ⁊ inalijs ſicut nūc ꝓficerēt. qd̓ noneſſet vicio imputādū.

Sed cū Aug. ſub aſſertione dehis nihil tradat. nō irrōnabiliter qͥbuſdā placuit pͥmoꝝ parētū filios naſcituros paruos. acdeinde ꝑ interualla tēpoꝝ eadē lege qua ⁊ nūc natiuitatemhūanā ordinatā cernimꝰ. ſtature incrementū ⁊ mēbroꝝ vſū recepturos. vtᵉ in illis expectare­ etur etas ad ambulandū ⁊ loq̄ndū ſic̄ mō ī nob̓. qd̓ vtiqꝫ nō eſſet vicio īputandū ſed ꝯditioninature. ſicut a cibo abſtinerepenitꝰ nō valebāt. nec tn̄ illuderat ex vicio. ſꝫ ex nat̉a ꝯditōisOppoſitio qͦrundā volentiūꝓbare eos poſſe viuere ſine alimonia.Ad hͦ aūt opponit̉ ita. Si nonpeccarēt nō morerēt̉. ſꝫ nō peccarent ſi nō comederēt. Poterant igit̉ ſine alimonia viuereCeterū ſicut ſupͣ diximꝰ nō ſolum peccarēt ſi de ligno vetitoederēt. ſꝫ etiā ſi ꝯceſſis nō vterent̉. qꝛ ſicut erat eis p̄ceptumnon illo ligno vti. ita alijs veſci.Preterea ꝯtra naturalē rōneꝫfacerēt qͣ ītelligebāt de illis eēedēdū qd̓ ⁊ naturaliter appetebāt. Itē opponit̉. Cū fames ſitpena pctī ſi nō peccarēt. famenō ſētirēt. ſꝫ ſine fame ſuꝑfluūvideret̉ comedere. Un̄ putātqͥdā eos cibis nō indiguiſſe ar̄pctm̄. qꝛ nō poterant eſurire ſi

alijs ⁊ glorificarētur. hoc nō videt̉ cōueniens. qꝛ ad magnitudinē dei ſpectat oēs ſimul glorificari. ſicut faciet īdie iudicij in reſurrectione generali. Et dd̓m breuiterꝙ iſta ſcd̓a opinio ꝓbabilior eſt. ſicut dicte rōnes oſtendunt. nec obſtat illud de ſimultate glorificationis. hocem̄ magis eſt ꝓpter iudiciū ⁊ reſurrectionē corporū (quā deceteſſe ſimul) qͣꝫ ꝓpter btītudiniscollationē. huiꝰrō exp̄ſſius hēt̉ īqͣrto in tractatude reſurrectioneIn illis expectaret̉ etas ⁊c̄Hāc de paruilis primoꝝ parꝭtū opinionē videt̉ mgr̄ approbare. Sed ꝯtrahoc eſt verbumAugꝰ. p̄cedenspaulo an̄ hͦ. diceī ſic. Infirmitati mētis cōgruithec īfirmitaſ carnis. Itē ſi natura hūana potentior et nobiliorqͣꝫ brutalis. ⁊rundā aīaliū ftus ſtatim qudo naſcunt̉ pn̄ambulare. ml̓tofortius videt̉filij hoīm. ⁊dd̓m ꝙ mgr̄ nulā iſtarū opininū intēdit aſſerre ⁊ dubiū ē vtrūſic vel ſic eſſet. n̄hilominꝰ tamenhāc opinionenapprobat tanq̄ꝓbabiliorē q̄ dicit ꝑuulos paulatiue ꝓficere etcreſcere ad vſummēbrorum. Nec hoc dicit ſine rōne. Teneritudo enimmēbrorū debet̉ ꝓli hoīs ꝓpter bonitate cōplexionis etcōgruentiā nature q̄ procedit a debiliorū complexionead fortiorem. vnde paruuli habent teneriora membraqͣꝫ adulti. proceſſus autem in incremento non eſſet miraculoſus ſed naturalis. etiam tēpore nature inſtituteet ideo rationabiliter magiſter hunc modū dicendi magis approbat. Uerbum autem Aug. precedens intelligitur de infantia ratione incōmodorum cōcomitātiuꝫeam. non ratione imperfectionis mēbrorum. Ad illudquod obijcitur de illis generibus animalium non valet. quia alterius ſunt cōplexionis ⁊ organizationis.Per interuallum tēporis in ſenſu et cognitioneproficere ⁊c̄. Contra. videtur falſum qd̓ hic dicit deparuulis. cum em̄ anima rationalis ſeneſcit in tēpore

nō videt̉ ẜm conditionem tēporis alterari. ergo videt̉ꝙ proceſſu tēporis non efficeretur magis ſciens. cumnon haberet in ſciētia per tēpora alterari. Item deusfecit animā ade perfectam ſcientia. ergo pari rationefeciſſet animam filiorum ſi ipſe ſtetiſſet.℟oº. dicendumˡ ad hocꝙ hec eſt probabilior poſitio ꝙaliquo modo ꝑinterualla temporum in ſenſu ⁊cognitione profeciſſent. Anima em̄ dum eſtin corpore complexioneꝫ corporis imitatur Etqm̄ infantia eſtmollis. ⁊ fluidacōplexio cerebriideo non poteſtibi eſſe fortis impreſſio ſpecierūnec fortis cōuerſio ſuper illas.Unde ſicut facies non relucet īaqua mota. ſicparuuli nō eſſētydonei ſtatiꝫ advſum cognitionis Quod ergoobijcitur ꝙ anima nō alteraturin tēpore. veruꝫeſt qͣꝫtuꝫ eſt de ſeſed ratiōe corporis cui coniungitur qd̓ creſcitet in tēpore fortificatur. Ad illd̓vero qd̓ obijcit̉ꝙ haberet habi/ ⁊tum. dd̓m ꝙ ⁊ ſi ſithaberet ſcientiāqͣꝫtuꝫ ad habitūnon tn̄ haberetqͣꝫtuꝫ ad actu aliꝯſideratōeꝫ ꝓpt̓organī īeptitu dinē. ſic̄ etiā nō hn̄t dormiētes. Un̄ ſicut ꝑuuli baptizatidn̄r hēre ꝟtutes ī mūere. nō ī vſu vl̓ ī actu. ſic ītelligēdūeſt ꝑuulos illos ſcīam habuiſſe. ⁊ poſtmodū cōplexiōefacta habili adꝯſiderādū ſtatim eent ī actu ꝯſideratōisſine penuria ⁊ labore ⁊ potiſſime verū eſſet ī eis illd̓ ꝟbūph̓i qd̓ dic̄ ꝙ ī ſedēdo ⁊ ī qͥeſcēdo fit aīa prudēs ⁊ ſcienscū ſeſſio ⁊ qͥes dicat̉ ꝯͣ motū ⁊ fluxibilitatē cōplexiōis.Preceptū addidit obediētie. Querit̉ qͣre dn̄s addidit p̄ceptū ſuꝑ p̄ceptū. ⁊ quare tot fuerūt p̄cepta quedhomini dedit. ⁊ iterū quare p̄ceptū obediētie ſiue diſcipline potius fuit negatiuū qꝫ affirmatiuū. Reſpōdendū eſt ad hoc breuiter ꝙ tria dn̄s fecit eis p̄cepta in pn̄cipio. Unū ſcꝫ qd̓ fuit. Creſcite ⁊ multipli. Alid̓ fuit.De ligno ꝑadiſi cōedite. Tertiū fuit. De ligno ſcīe boni ⁊ mali nolite cōedere. Numerus aūt ⁊ ſufficientia

6

Alia opſitio circa

7