Druckschrift 
... in Secundum librum Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
106r
Einzelbild herunterladen
 

DI.Ll

nō peccaſſēt. Ad qd̓ dici pōt. ꝙ fames vere defectus ē ⁊ pena pctī. Eſt em̄ īmoderatus appetitedēdi cui nō ſubiacuiſſet hō ſi nō peccaſſet. ſꝫ ꝓculdubio peccaret niſi hūc defectū cibo p̄ueniretHabebat em̄ naturalē appetitū ⁊ moderatū cuiita fatiſfaciēdū erat ne defectū famis ſētiret. Scut gͦ nō ex vicio ſꝫ ex nature ꝯditione erat ꝙ an̄pctm̄ hō cibis īdigebat. ita nō ex vicio eſſet ſꝫ denatura. ſi hoīs ꝯditio in pͥncipio ſuo .i. ī pͥmo ꝑente aꝑfecto īchoata in ſubſeq̄nti ꝓpagatiōe a modico ad maiora ꝓficeret vt ſcꝫ ꝑ interualla tꝑisſtature corꝑee incremēta vſūqꝫ mēbroꝝ ſuſciꝑetQuales naſcerent̉ filij qͣꝫtū ad aīam. Utrū ſicut ſtatura corꝑis ita etiā ſēſu mētis paruuli naſcerent̉. ⁊ ꝑ acceſſū tꝑis ꝓficerēt ſēſu ⁊ noticia veritatis. an ſcꝫ mox nati ī his eſſēt ꝑfecti. hEt cū de corꝑe hūano nō ſit abſurdū vel incōueniēs hͦ exiſtimare. q̄ri ſolet. vtrū de ſēſu aīe ⁊ cognitiōe veritatis eodē mō ſentiēdū ſit. vt ſcꝫ hicſine pctō naſcerētur. ſēſu ⁊ ītelligētia mētis imꝑfecti exiſterēt. ⁊ ꝑ acceſſū tꝑis in his ꝓficerēt vſqꝫad ꝑfectionē. an mox ꝯditi ꝑfectōeꝫ ſēſus ⁊ cognitiōis ꝑciperēt. Illi qͥ ſētiūt paruulos natos ī ſtatura corꝑis ⁊ vſu mēbroꝝ ꝑ acceſſū tꝑis ꝓfecturos. nō diffitētur eoſdē ī exordio natiuitatis ſēſuimꝑfectos exiſtere. ⁊ʳ ꝑ interuallū tꝑis in ſēſu etcognitione ꝓficere vſqꝫ ad ꝑfectum.Cōtra illoꝝ ſentētiam opponunt qͥdā.iAd qd̓ qͥdā opponūt dicētes. Si mox nati nō haberēt ꝑfectionē ſēſus ⁊ ītelligētie. ignorātia ī eiseſſet ignorātia aūt pctī eſt pena. Sed qͥ hͦ dicūtnō ſatis diligēter ꝯſiderāt. qꝛ nō oīs qͥ aliqͥd neſcit vel minus perfecte aliquid ſcit. ſtatim ignorātiam habere ſiue in ignorātia eſſe dicēdus eſt

qꝛ ignorātia nō d̓r niſi cū id qd̓ſciri ⁊ nō ignorari debet neſcit̉Taliſqꝫ ignorātia pena pctī eſtcū mēs vicio obſcurat̉. ne cognoſcere valeat ea q̄ ſcire debe̓tDe hoīs trāſlatione in meliorem ſtatum. ⁊ de duobꝰ bonis altero hic dato. altero promiſſo.kTalis erat hoīs inſtitutio antepctm̄ ẜm corꝑis ꝯditionē. De hͦaūt ſtatu trāſſerēdus erat cuvniu̓ſa poſteritate ſua ad melorē digniorēqꝫ ſtatū. vbi celeſti⁊ et̓no bono in celis ſibi paratofrueret̉. Sicut eī ex duplici natura cōpactꝰ eſt hō. ita illi duobona ꝯditor a principio p̄parauit vnū tēporale. alteꝝ eternū.vnū viſibile. alterum īuiſibile.vnū carni. alterū ſpiritui Et qꝛpͥmū eſt qd̓ eſt aīale. deinde qd̓eſt ſpūale. tēporale ac viſibilebonū priꝰ dedit. īuiſibile aūt eteternū ꝓmiſit. ⁊ meritis q̄rēdūꝓpoſuit. Ad illiꝰ aūt cuſtodiaꝫqd̓ dederat. ⁊ ad illd̓ ꝓmerēdūqd̓ ꝓmiſerat naturali rōni ī creatione aīe hoīs īdite qͣ poteratinter bonū ⁊ malū diſcernerep̄ceptū addidit obediēcie. ꝑ cū gͦus obſeruātiā datū nō ꝑderetet ꝓmiſſū obtineret. vt ꝑ meriū viueret ad premium.

iſtoꝝ p̄ceptoꝝ p̄tſumi dupliciterUno modo ſic.Quoddā eī ē p̄ceptū qd̓ ordīatad deū. ⁊ iſtd̓ fuit p̄ceptū obediētie. Quoddā qd̓ordīat ad ꝓximū⁊ illud fuit p̄ceptū de ml̓tiplicādo gn̄e. Quoddā qd̓ ordīat adſeip̄ꝫ. ⁊ hͦ fuit p̄ceptū de cōeſtione. Scd̓o mō ſicUt qͦddam p̄cepturſpiciat corpꝰ. ⁊ hͦ ē p̄ceptūde comedendo.Quoddā reſpiciat aīam. ⁊ hͦ ēp̄ceptū de abſtinēdo qd̓ ē obedientie meritum.Quoddā ꝯiūctū⁊ hͦ eſt p̄ceptū deꝯſil̓i ml̓tiplicando. Precepiū ātdiſciplīe fuit negatiuū. vt facilior eēt eiꝰ obẜuātia. ⁊ hō nō poſ-ſet de trāſgreſſione vel omiſſionehēre excuſatiōeꝫEt ī hͦ terminat̉total̓ illa ꝑs huius libri q̄ eſt dehominis conſtitutione.

Quod rationē naturalē ⁊ p̄ceptū dedit deus hoī adobſeruādūbonū quodacceperat ⁊ꝓmerendūquod promiſſū erat.

D ītelligētiā huiꝰ ꝑtis q̄ eſt de ꝓcreatiōe liberoꝝī ſtatu īnocētie q̄dā īcidūt dubitabilia Et pͥmo qrit̉ vtꝝ ī ſtatu īnocētie fuiſſet ſexuū cōmixio. Secudo vtꝝ ī illa cōmixtōe eēt ſeminū deciſio. Tercio vtꝝī illa ſeminis deciſiōe eſſet delectationis intēſio. Quarto vtꝝ ī illa cōmixione eſſet ītegritatꝭ corruptio. Quinto vtrū ī om̄i coitu eſſet ꝓlis gn̄atio. Sexto vtꝝ eqͣliseſſet per gn̄ationē maſculoꝝ ⁊ feminaꝝ multiplicatio.QueſtioCirca quā ſic ꝓcedit̉ ⁊ on̄dit̉ ꝙ ⁊ ſi hō ſtetiſſet facta eſſꝫſexuū cōmixtio. Primo ꝑ textū. Gen̄. jͣ. Faciamꝰ ei adiutoriū ſil̓e ſibi. ſꝫ vir nō īº igebat adiutorio mulieris niſi qͣꝫtū ad actū gn̄atiōis. nec poterāt ſiml̓ aliquē gn̄areniſi ſimul cōmiſcerent̉. gͦ ⁊c̄. Itē Aug. xiiij. de ciui. dei.Quiſqͥs dic̄ nō coituros. nō genituros hoīes niſi peccaſſet. qͥd alid̓ dic̄ niſi ꝓpt̓ nūeroſitatē ſcōꝝ neceſſariuꝫfuiſſe pctm̄. gͦ ſi hͦ ē incōueniēs ponere. etiā ſi hō nō pecaſſet vir ⁊ mulier ꝑ cōmixtionē ſexuū gn̄arēt. Itē diſtīctio ſexuū nō eſt niſi ꝓpt̓ gn̄ationē. ſꝫ ī pͥmaria ſui cōditione diſtinctio fuit ī hūana ſpē ſicut in alijs. gͦ ſi ſexusdiſtīcti ad vnū officiū nō ꝯcurrūt niſi cōmiſceāt̉. vr̄ ꝙ ſihō ſtetiſſet vir ⁊ ml̓ier cōmixti eēt. Itē vir habuit vimgn̓atiuā. ſꝫ planū ē ꝙ ꝓlē ītra ſe ꝯcipere nō poterat. neccū hēret locū in qͦ fetꝰ vegetaret̉. nec viā ꝑ quā egrede-

ret̉. gͦ vr̄ ꝙ ad hͦ ꝙ gn̄aret neceſſariū erat ſibi cū mulierecōmiſcere ⁊ cōuenire. Sꝫ ꝯtra Aug. de bono cōiugaliNuptie nō niſi mortaliū eſſe poterunt. ꝯſtat hͦ dictumeē qͣꝫtū ad cōmixtionē ſexuū. ſi gͦ manēte ſtatu īnocentiehō nō poterat mori. gͦ nec mulieri poterat cōmiſceri.Itē dam̄. Poterat deꝰ genꝰ hͦ abſqꝫ gn̄atione multiplicare ſi hō mādatū ſuū ẜuaſſet vſqꝫ ī finē. gͦ vr̄ ꝙ ſi hō ſtetiſſet. ꝙ vir mulieri cōmiſceri nō hēret nec filiū ꝓcreareItē ad hͦ data eſt vis gn̄atiua vt q̄ nō pn̄t ꝯtinuari ī ſeꝯſeruent̉ in ſuo ſil̓i. ſꝫ hoīe ſtāte īꝑpetuū ꝯtinuari poſſet. gͦ nō vr̄ ꝙ hō gn̄aret. Itē cōmixtio ſexuū ē opus carnale. ſꝫ pͥmi ꝑentes cū eēt ſpūales nō erāt dediti oꝑibꝰcarnis. nec īpediebāt̉ a qͥete ꝯtēplatiōis. gͦ nō vr̄ ꝙ natura ſtāte haberēt ī ſimul cōmiſccri. ℟º. dd̓m ꝙ ī ſtatuīnocētie abſqꝫ dubio hō hēret gn̄ari ex hoīe. ⁊ hͨ atteſtatur auctoritati ſcripture ⁊ iudicio rōnis recte. Dicit̉ em̄hoībꝰ ī ſtatu īnocētie ſic̄ ſcribit̉ Gen̄. j. Creſcite ⁊ mulet reple. t̓rā. Et aliꝰ textꝰ dic̄ mulierē ī adiutoriū viri eēfacta. Nōni etiā recte hoc ꝯſonat q̄ dicit potētiā gn̄andi ſpectare ad cōpletionē nature. vſū ꝟo gn̄atōis ad cōplementū ⁊ ꝑfectionē ciuitatis ſuꝑne. Et quia in ſtatuinnocētie natura perfectior eratqꝫ in ſtatu vie. et ſi homo ſtetiſſet. ſuperna ciuitas ſuorum ciuium numeroſitate nequaqͣꝫ fraudata eſſet. ponendum eſt ꝙ homo

Qūo ignorātia dicit̉eē in alique

eſpon

9