Druckschrift 
... in Secundum librum Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
103v
Einzelbild herunterladen
 

LiberSecundus

ſpiritus ad fontē vite ſpiritualis ⁊c̄. dd̓m ꝙ illud ſil̓edeficit dupliciter. Primū quidē qꝛ voluntas faciliusvertitur et reuertitur qͣꝫ natura. Scd̓o vero qꝛ fons vite ſpūalis multo potentior eſt ſuꝑ aninā qͣꝫ illud lignūeſſet ſuꝑ corpus. ⁊ ideo non ſeqͥtur ꝙ ſi diuinus ſpiritus recreat ⁊ viuificat animā. ꝙ lignū vite reformet etconſolidet corpus in ſtatum priſtinum Ad illud qd̓obijcit̉ ꝙ lignū vite reſtauraret humidū radicale. dd̓mꝙ ⁊ ſi ꝑ ſui eſum ſufficienter reſtauraret humidū in copore hominis ẜm ſtatum nature inſtitute. nunqͣꝫ tamēin ſtatu nature lapſe ſic reſtauraret quin ſemꝑ aliqͣ deperditio fieret. ⁊ ita qͣꝫuis diutius ꝯſeruaret. nihilominus tamē aliqn̄ illud radicale humidū deficeret. etcorpus ad diſſolutionem perueniret. Dſequēter querit̉ de īmortalitate primi homi c nis qͣꝫtum ad ꝯiūctum. At circa hoc querūturduo. Primo q̄ritur vtrū illa īmortalitas ineſſet homini a natura vel a gratia. Scd̓o qͣrit̉ vtrū illa īmortalitas eſſet eadē ꝑ eſſentiam cum īmortalitate glorioſa.QueſtioUtrum illa immortalitas eſſet a natura vel a gratia.Et ꝙ a natura videtur Illud eſt nobis naturale qd̓ nobis innaſcitur ⁊ cū quo nati ſumus. ſed hō cum illa immortalitate ꝓductus eſt. ⁊ illa īmortalitas indita ē homini a ſua ꝯditione. ergo fuit ei naturalis vel a natura. Item mors non poterat ineſſe homini niſi precedente culpa. ſicut probatum eſt ſupra. ſed culpa nō poterat homini ineſſe. niſi deordinaret̉ natura. ſi gͦ morsinerat homini cōtra naturam. īmortalitas inerat ei ꝑnaturam. Item per hoc homo erat īmortalis ꝑ qd̓ erainnocens. ſed innocens erat ex ꝯditiōe nature. eſto em̄ꝙ nullam haberet gratiam. nihilominus tamē haberetinnocentiam. ergo immortalis erat ex ꝯditione nature. nō ex beneficio nature Item immortalitas animeꝯſiſtit in cōtinua ꝯiunctione anime ⁊ corporis. continua aūt coniūctio anime et corporis eſt per ꝯtinuū appetitum vnius ad alterū. ſed aīa habet cōtinuum appetitum ad corpus. ⁊ ecōuerſo ꝑ naturā abſqꝫ gratia. ergo īmortalitas inerat homini per naturā. item ideꝫeſt principium ꝑ quod dat res eſſe ⁊ per quod in eſſe cōtinuatur. ſed anima rationalis q̄ eſt forma per naturāīmortalis ⁊ incorruptibilis corpori dabat naturaliterſui eſſe cōplementum. ergo ⁊ ipſius corporis ſiue hominis eſſe naturaliter ꝯtinuabat. ſed a quo ineſt ei continuatio. ab eodē eſt īmortalitatis perpetuatio. ergo ⁊c̄.Item naturale eſt homini comedere ea que ſibi apponūtur. ſed homo per eſum ligni vite ⁊ alioꝝ lignorū paradiſi vitā ſuam poterat perpetuare ſicut dicit Aug.et mgr̄. ergo videt̉ ꝙ omnis perpetuatio inerat homini per naturā. Sed ꝯtra Aug. ſuꝑ Gen̄. et magiſterdicit in littera. Creatus eſt homo īmortalis quod inerat ei de ligno vite. nō de cōditōe nature. mortalis eratcōditione corporis animalis. immortalis beneficio cōditoris. Et iterū ip̄e Aug. expreſſius dicit. ꝙ ſicut preſcitum fuit filijs iſrael ꝙ in. xl. annis veſtimenta eorinō veteraſcerent. ita preſcitū fuit Ade vt nō morereturItem ſuꝑ illud Lu. x. Expoliauerūt eum ⁊ plagis impoſitis ⁊c̄. Glo. exponit de pͥmo homine quem dicit expoliatum fuiſſe gratuitis. ⁊ vulneratum in naturalibꝰſi ergo īmortalitas non fuit vulnerata ſed ſimplicit̓ ablata ipſi homini per culpā. ergo non inerat ei a natur:ſed a gratia. Item hoc vr̄ ratione. ꝓprietates naturaleſnō derelinquunt ſubiectum ꝓpter culpam. ergo ſi immortalitas inerat homini a natura. non vr̄ ꝙ debuerit

eum relinquere ꝓpter culpā. ꝙ ſi eā amiſit. ptꝫ ⁊c̄. Itēimpoſſibile eſt duo oppoſita ineſſe eidē ẜm eadem prircipia naturaliter cauſantia que nō inclinant ad oppſita. ſed homo ꝑ naturā ſuā poterat mori. aut gͦ īmortalis non erat. aut ſi erat. nō erat per naturā ſed ꝑ gratiāſolū. Item corpus Ade ꝑ naturam ꝓpriam erat nobiliter cōplexionatum. ergo molles ⁊ teneras carnes habebat. ſed naturaliter molle cedit duro. igit̉ per naturam corpus Ade vulnerari poterat ⁊ ſecari. gͦ pernaturā Adam nō erat īmortalis. Item ignis naturalitecōſumit corpus ex elemētis quatuor cōſtitutum. ⁊ corpus animale ꝑ naturam indiget aſpiratione ⁊ reſpiratione. gͦ ſi homo caderet in aquā vel in ignem. ⁊ nō moreretur. hoc nō eſſet per virtutē nature. ſed potius contra vel ſupra. non ergo eſſet a natura ſed potius ex grtia. ℟º. dd̓m ꝙ ſicut dicit magiſter in littera circa h̓multiplex ⁊ varia fuit opinio. Quidā em̄ dicere voluerunt ꝙ immortalitas primi hominis eſſet a natura. qͥdam ꝙ eſſet a gratia. vtraqꝫ aūt harum opinionū habuit aliquā efficacem rōnem mouentem. ⁊ vtraqꝫ hꝫ aliquid veritatis. licet vna plus habeat qͣꝫ altera. Sicutem̄ cum d̓r homo eſt beatificabilis duo tangunt̉. ⁊ aptitudo ⁊ diſpoſitio. ita etiā cum dicit̉ homo eſt immortalis. Unde ſicut homo quodāmodo poteſt dici beatificabilis per naturā. quodāmodo per gratiā. ſic ⁊ in ꝓpoſito. Prout em̄ hoc quod eſt beatificabile importataptitudinem ſic ineſt homini per naturā. homo enima natura ſua habet aptitudinem ad beatitudinem. ẜmautem ꝙ importat diſpoſitionem ſufficientē ⁊ propinquam per quā quis venit ad beatitudinē ſiue ſufficientem ordinem ad actum. ſic ineſt homini nō per naturāſed per gratiā. per quam ſufficiēter diſponitur ad gloriam. nec ſine illa poteſt ſufficere natura. Sic ⁊ in propoſito īmortalis qͣꝫtum ad ſtatum innocentie dici poterat homo per naturā. īmortalis etiam per gratiā. qꝛa natura habebat aptitudineꝫ. ſed a gratia habebat cōpletionem. Et hoc ptꝫ ſic. Tripliciter em̄ poteſt morshomini contingere. aut per elementorū pugnam ⁊ diſſolutionem. aut per humidi conſūptionem. aut per extrinſecam leſione. Immortalitas ergo dicit priuationem huius triplicis modi moriendi qͣꝫtum ad actum ⁊potentiam in beatis. qui dicūtur immortales. qꝛ nonpoſſunt mori qͣꝫtum ad actum vero ſolum in hominibꝰinſtitutis. qui dicuntur immortales quia poterāt nonmori hoc triplici genere moriendi. habebant em̄ aptitudinem euadendi hoc triplex genus mortis per id qd̓habebant a natura. Nā corpus valde bene erat cōplxionatum. ⁊ anima de ſe incorruptibilis erat que illd̓corpus regebat ⁊ conſeruabat. et ita ydoneus erat primus homo ex his ꝯſtitutus ꝙ nunqͣꝫ deficeret per elementorum pugnam. ſed tame illud nō ſufficiebat. hͦ em̄non poſſet anima peccatrix facere ſi poneretur in conſimili corpore. Et ideo datum fuit illi anime donū gratie per quam poſſet corpori preſidere. et illud agere. etelemēta quaſi in quadam amicicia cuſtodire. et hoc qͣꝫdiu vellet ſuo actori ſubi acere. Hoc autem donū gratie vocat. Anſel. iuſticiam originalē. ⁊ ſic patet ꝙ qͣꝫtūad immortalitatē contra primum genus moriēdi aptitudinē habebat a natura. ſed cōplementū a gratia. Eimiliter qͣꝫtum ad ſcd̓m genus moriēdi quod eſt per humidi cōſūptionem. vis enim nutritiua potens erat adconuertendum alimentum ſibi ſufficiens. ⁊ elementaefficacem habebant virtutem ad nutriendum. et ex hochomo ydoneus erat vt conſeruaretur in eo ſine corru-

33

34

35