Druckschrift 
... in Secundum librum Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
101v
Einzelbild herunterladen
 

LiberSecundus

nullum organū ſibi appropͥat. gͦ duratio anime non pdet ex corꝑe. ſed ip̄a de ſe corrumpi non habet cum nullam contrarietatē habeat. ergo de ſe eſt immortalis etincorruptibilis. Item cuiuſlibet ſubſtantie corruptibilis oꝑatio antiquat̉ ⁊ ſeneſcit in tꝑe. ſꝫ anime ratiōalis oꝑatio nec ſeneſcit nec antiquatur in tempore. ergoiuueneſcit. quia in antiquis eſt ſapientia. ⁊ in multotempore prudentia. ex propria ergo operatōne colligere poſſumus aīam rōnalem eſſe immortalem. Ex ſextcōſideratione ſcꝫ ꝑ comꝑationē ad obiectum probaturanima rationalis immortalis eſſe ſic. Neceſſe eſt ꝓpotionē eſſe cognoſcentis ad cognitum ſiue potentie aobiectum. ſꝫ anima rōnalis nata eſt cognoſcere ⁊ inteligere veritatem. veritas autem eſt incorruptibilis ſiprobat Aug. in ſolil̓. cū ſit talis nat̉e ꝙ ip̄a negatio vritatis veritatē ponat. igit̉ anima rōnalis cum ſit veritati ꝓportionabilis ē immortalis. Hec auteꝫ rō non ſolum concludit animā eſſe immortalem per veritatē intelligentie ſiue conſcientie. ſꝫ etiam ꝑ veritatem miſericordie ſiue iuſticie. de qua ſapiē. j. iuſticia eſt perpetua⁊ immortalis. ac per hoc anima que eſt iuſticie capaxItem omnis virtus corruptibilis ledit̉ ab obiecto improportionabilit̓ excellenti. ⁊ magis nata eſt delectariin medio qͣꝫ in extremo. ſed anima ratōnalis intelligēmaiora ⁊ maxima non ꝓpter hoc peius intelligit minora. ⁊ magis delectat̉ in cognitione ſumme lucis. ⁊ ꝑceptione ſapientie dei. qͣꝫ in cognitione alicuiꝰ creati. Ercōparatione igitur ad obiectum colligitur anima ratonalis eſſe immortalis. ſi igitur ſubſtantia cognoſciturꝑ virtutem. ⁊ virtus per operationeꝫ. ⁊ operatio ꝑ obiectum. cum ẜm hanc triplicem conſiderationē ip̄iꝰ aīoſtenſum ſit ipſam eſſe immortalem. omnis anime corſideratō ſiue in ordīe ſiue in ſe aſtruit anime immortaltatem. ℟º. ad predicta dd̓m eſt ꝙ anima rationalis eſtimmortalis ẜꝫ ꝙ dicit fides catholica. cui ꝯcordat phloſophia ⁊ omnis ratio recta. licet aūt in cognitionemimmortalitatis anime ratiōalis multiplici via poſſemus deduci ⁊ manuduci. potiſſimꝰ tamen modus deuniendi in eius cognitionem eſt ex conſideratione finis⁊ hunc modū p̄cipue approbat Aug. in. xij de tri. ⁊ in l.bro de ciui. dei. Nec immerito. qꝛ finis imnit neceſſitatē his q̄ ſunt ad finē. Hec igit̉ poſitio ſupponenda ē tāqͣꝫ verū ⁊ certū. ꝙ aīa rōnalis facta ſit ad ꝑticipandamſummā beatitudinē. hoc em̄ adeo certum eſt ex clamooīs appetitus naturalis ꝙ nullꝰ de eo dubitat niſi cuiꝰrō eſt oīno ſubuerſa. Certiſſimū em̄ eſt nobis qd̓ om̄evolumꝰ eſſe beati. ſi igitur beatus eſſe non pōt qͥ boniqd̓ hꝫ p̄t amittere. qꝛ hocip̄o iā hꝫ vnde timeat. ⁊ vn̄ etam doleat. ⁊ ita vn̄ miſer exiſtat. neceſſe eſt igit̉ ꝙ ſi anma facta eſt capax btītudinis ꝙ ip̄a ſit ꝑ naturā immotalis. Et colligit̉ eiꝰ immortalitas ex ꝑte cauſe finaliscolligit̉ etiā nihilominꝰ cōſequēter ex ꝑte cauſe formalis. qꝛ em̄ facta eſt ad ꝑticipandā beatitudinē q̄ cōſiſtiin ſolo ſummo bono. facta ē capax dei. ⁊ ita ad ip̄iꝰ imginem ⁊ ſimilitudinē. ſꝫ ſi eſt imago dei. expreſſe ei afmilatur. hoc aūt nō eſſet ſi mortis termino clauderet̉.cū de natura ſua ſit imago dei. nō p̄t mortꝭ termīo clardi. Ex hͦ etiā habet̉ ⁊ colligit̉ ratio ex ꝑte materie. qꝛ em̄ip̄m q eſt anima ſiue forma tante dignitatis ē vt ip̄amanimam reddat dei imagine inſignitam. q̄ eſt conditionobiliſſima. materia q̄ huic forme vnit̉ tanto appetituci coniungitur. ⁊ ita eius appetitus in ip̄a terminaturꝙ nullatenus queat aliam formam appetere. cum optima colligantia iungantur adinuicem. Deniqꝫ ex par-

te cauſe efficientis colligitur. Qn̄ qd̓ bona rōne iūctūeſt. diſſolui velle nō eſt dci. hinc eſt ꝙ deus qͥ ſuit anīactor. eſt continuus anime conſeruator. Et ſic pꝫ ratōimmortalitatis anime ex quadruplici genere cauſe. qͣꝫuis principaliter ſumatur ex fine. ⁊ iſte ſunt rōnes on̄dentes non ſolūmodo qꝛ eſt immortalis. ſꝫ etiam propter quid eſt immortalis. Rationes vero ſuperius inducte oſtendunt ꝙ anima ē immortalis. ⁊ verū concludunt. ⁊ ideo concedende ſunt. Ad id gͦ qd̓ primo obr̄in ꝯrium de Apoſtolo. dd̓m ꝙ apoſtolus dicit ſolumdeuꝫ habere immortalitatem. qꝛ ſolus deus poteſt ſumme ſe ꝑpetuare ſine alterius iuuamine. anima aūt ⁊ ſiſit ẜm ſuam originē ydonea ad immortalitatem. non tamen poteſt ſufficienter ſe continuare ineſſe niſi conſeruetur a ſummo autore. ⁊ illa conſeruatio eſt a gratuitadei bonitate. nec repugnat nature ipſius anime qͣꝫtumad principia ex quibus conſtituitur. ſed potius conſeruat illorum principioꝝ appetitum. Ad illud qd̓ obijcitur de Dam̄. ꝙ tendit in verſionē. dd̓m ꝙ tendentiailla non eſt ꝑ aliquem appetitū ꝟtutis. ſed potius ꝑ defectum vanitatis q̄ creatura eſt ex nihilo. Hunc auteꝫdefectum ſumma veritas ⁊ poteſtas ſua pn̄tia ⁊ manitenentia excludit a creatura. Et qꝛ ſic pn̄s eſt aīe rōnali quā fecit vt eam nunqͣꝫ deſerat qͥn ſit in caꝑ potentiāpn̄tiam. ⁊ eſſentiā. iō aīa rōnalis nūqͣꝫ p̄t corrūpi. Necvalet inſtantia quā obijcit verbo Aug. Aug. em̄ intelligit de motibꝰ q̄ ſunt a natura ẜm ꝙ natura dicit originale pͥncipiū alicuius effectus. nō ẜm ꝙ dicit defectu⁊ ſic intelligendum eſt etiā ꝙ gr̄a naturā ꝑficit ⁊ ei nonrepugnat. ⁊ hͦ melius explicatū ē in li. j. di. viij. Adillud ꝙ obr̄ de ph̓o. ꝙ intellectus corrumpit̉ ⁊c̄. dd̓m ꝙillud verbū ph̓i dꝫ pium habere intellectū. nō em̄ credēdum eſt ꝙ ph̓us voluerit dicere intellectū eſſe corruptibilem. cū poſtea ꝓbet ip̄m impaſſibilē. incorruptibileꝫ⁊ immortalem. ſicut in tertio de aīa exp̄ſſe pꝫ. ſꝫ vult dicere ꝙ operatio intellectus quē hꝫ in corpore impedit̉ꝓpter aliquā leſioneꝫ factā interius in organo imagīationis vel alterius ꝟtutis ſenſibilis. ⁊ qͣꝫtum ad hͦ veꝝdixit. ſicut pꝫ ⁊ manifeſtū ē ſenſui. Ad illud qd̓ obr̄ ꝙ.aīa patit̉. rn̄deri p̄t dupl̓r. Primuꝫ qͥdem. qꝛ paſſio cinō ē ꝑ ipſius leſionē ſꝫ ꝑ cōꝑaſſionē reſpectu corꝑis leſi. ⁊ hͦ nō pōit aliqͥd de ſub̓a eiꝰ abijci. ſꝫ de ſb̓a cui hꝫ vniri. Aliter pōt rn̄deri ꝙ aīa nō ſolū in corꝑe ſꝫ etiā extracorpus hꝫ pati. nec tn̄ ſeqͥtur ꝙ habeat corrumpi. nō eīeſt illa corruptio ꝑ partis adeptioneꝫ. ſꝫ ꝑ quictis ⁊ pacis ꝯtinuaꝫ impeditionē. hoc aūt in quarto planiꝰ determinatū eſt cū agit̉ de penis aīaꝝ damnataꝝ. Ad illud quod obr̄ ꝙ aīa corꝑi cōdolet. dd̓m ꝙ illa cōpaſſioīnon eſt niſi ſalua coniunctōne aīe ⁊ corꝑis. Et quoniāmors ſeparat illam coniunctiōem. iō nō oportet cōꝑaſſionem mortis cōicare. qꝛ illa cōſequentia nō tenet niſimanēte cauſa. Preterea illa ꝯſequentia nō tenet. ſi aīamaxime comꝑatitur corꝑi maxime patienti. ꝙ cōmoriatur morienti. aīa em̄ cū ſit capax leticie. ē capax ⁊ doloris. ſꝫ cū ſit capax vite. nullo modo ē ſuſceptibilis mortis. Id illud qd̓ obr̄ ꝙ oꝑatio aīe ledit̉ vel impeditudd̓m ꝙ hͦ eſt ꝑ accn̄s ſolū. qꝛ em̄ aīa magna inclinatiōe.inclinat̉ ad corpꝰ. ⁊ corꝑi ſuas orationes cōicat. ⁊ ꝟtutes ſenſitiue ip̄i ꝟtuti intellectiue immediate ſubminiſtrat inde eſt ꝙ leſis organis corporcis. ⁊ impeditis viribus ſenſitiuis. oꝑatio intellectus qͣꝫdiu eſt in corpore hꝫ impediri ip̄o intellectu nullatenꝰ in ſe leſo. qd̓ exhoc patet. ꝙ ſtatim cū a corpore ſeparat̉ hꝫ ſuuꝫ vſumcompletum. ⁊ hec ſufficiant quantum ad propoſitum.

8

10

11

12