Druckschrift 
... in Secundum librum Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
91r
Einzelbild herunterladen
 

DI.XVII

nata coniungi materie.ueſtioUtrū aīa Abe ꝓducta fuerit ex materia. Et ꝙ nō vr̄ pͥmo ꝑ ph̓m qͥ dic̄ ꝙ forma ē ꝯpoſitiōi ꝯtigēs ī ſimplicieſſētia ꝯſiſtes ſi igr̄ aīa rōnalis ꝟe forma eſt. gͦ ſimplexeſt gͦ nō ꝯponit̉ ex materia ⁊ forma. Itē ph̓s in pͥncipiotercij de aīalibꝰ. dic̄ ꝙ ītellectꝰ eſt imꝑmixtꝰ ⁊ īpaſſibil̓ſed oē qd̓ hꝫ materia. potentiā hꝫ paſſiuā. gͦ ſb̓a intellectiua nō hꝫ materi ī. Itē mgr̄ in lr̄a. ſb̓am aīe ī qͣ viueret creauit deꝰ nō de materia aliqͣ corporali vl̓ ſpūali.ſꝫ de nihilo. Itē hͦ ip̄m vr̄ rōne. Sub̓a ītellectia nihilcognoſcit niſi abſtrahat̉ a materia. ſed in actu cognoſcēdi fit aſſimulatio cognoſcētis ad cognoſcibile ⁊ ecōuerſo. gͦ ſi ad hͦ ꝙ intelligat̉ neceſſe eſt ꝙ abſtrahit̉ a materia. ⁊ ad hͦ ꝙ aliqͣ ſb̓a intelligat ncc̄e eſt ꝙ ſit ꝑ materiam a materia ſeꝑata. ſed aīma Ade fuit hmōi. gͦ ⁊cͣ.Itē qͣnto forma nobilior tāto ſimplicior. ſed aīa interoēs formas eſt nobiliſſima. gͦ ſimpliciſſima. ſed alie forme nō ꝯponūtur ex materia ⁊ forma. gͦ multo fortiꝰ necrōnalis aīa. Xtē oē qd̓ hꝫ materiā ⁊ formā vt parteꝯſtitutiuas eſt hͦ aliqͥd. ⁊ eſt ꝯpletū. nihil aūt qd̓ eſt hͦaliqͥd ⁊ ꝯpletū in ſe venit ad ꝯſtitutionē tercij. ſed aīarōnal̓ venit ad ꝯſtitutionē tercij. ita ꝙ ex aīa ⁊ corꝑe ſitvnū ꝑ eſſentiā. gͦ aīa nō eſt hͦ aliqͥd. gͦ vel eſt materia vl̓forma pura. nō mat̓ia. gͦ forma. Sed ꝯͣ. in tercio deaīa dic̄ ph̓s ꝙ ſicut in oī natura eſt mat̓ia efficiēs. ſic inaīa eſt intellectꝰ qͦ eſt oīa fieri. ⁊ ītellectꝰ qͦ eſt oīa facereſi igit̉ potētia paſſiua eſt a mat̓ia. ⁊ hͦ eſt in aīa. pꝫ ⁊cIte ī. ix. pͥme ph̓ie dicit ph̓s ꝙ ſicut materia eſt ſb̓iectūformaꝝ ſub̓aliū. ſic cōpoſitū eſt ſb̓iectū accn̄tis. ſed a arōnalis eſt ſubiectū ſciāꝝ ⁊ virtutū. etiā ẜm ſe ꝯſiderata. gͦ ꝯpoſita eſt ex materia ⁊ forma. Itē ph̓s in. viij.methaphiſice. operās ⁊ generās nihil fac̄ aliud niſi ppter mat̓iam. gͦ ſi deꝰ facit aīam q̄ eſt aliud qͣꝫ ip̄e. ncc̄.eſt. ꝙ mat̓ia vel ſit in deo vel ſit ī aīa. ſed nō eſt ī deo.eſt ī aīa. Iteꝫ hͦ ip̄m videt̉ rōne. om̄e creatū cui debeiꝓpria oꝑatio hꝫ duo diuerſa. ẜm ꝙ agit. ⁊ qͦ agit. ſꝫ aīeẜm ſe ꝯſiderate debet̉ ꝓpͥa oꝑatio. gͦ vr̄ ꝙ nō ſolū ſit forma. qꝛ ſi pure forma eſſꝫ tūc ageret ſeip̄a. gͦ hꝫ aliqͥd demat̓ia. Iteꝫ om̄e illud qd̓ ẜm ſui mutatiōem eſt ſuſceptibile ꝯrioꝝ eſt hoc aliqͥd ⁊ ſb̓a ꝑ ſe exn̄s ī genere. ⁊ oētale ꝯpoſitū eſt ex materia ⁊ forma. ſed aīa ẜm ſui mutationē eſt ſuſceptīa gaudij ⁊ triſticie. gͦ aīa rōnalis ꝯpoſita eſt ex materia ⁊ forma. Item aīa rōnalis nō ſolūmodo vitā p̄bet corꝑi. ſed etiā ipſa viuit. aut igr̄ eſt ſuavita. aut nō. Si ſic. gͦ nō differt ī ea viuēs. ⁊ quo viuitEt iteꝝ ſi eſt ſua vita. nō viuit ꝑ ꝑticipatiōeꝫ. ſed ꝑ eſſētiā. q̄ duo ſūt ꝯͣ Boetiū ⁊ Aug. gͦ ponere eſt ī aīa ẜm ſeꝯſiderata aliqͥd qd̓ det vitā. ⁊ aliqͥd qd̓ recipiat. ⁊ ſi hͦ.ergo eſt cōpoſita ex materia ⁊ forma. Ad hoc pn̄t adduci rōnes q̄ adducte ſūt ſupͣ ad on̄dendū angeluꝫ eꝰ eꝯpoſitū ex materia ⁊ forma. ℟ꝰ. ad p̄dictoꝝ intelligētiā eſt notādū ꝙ circa hͦ diuerſi diuerſa opinati ſūtQuidā em̄ dixerūt nullā aīam nec rōnalē nec brutaleꝫhabere materiā. qꝛ ſpūs ſūt ſimplices. aīam tn̄ rōnaleꝫdixerūt hr̄e ꝯpoſitiōeꝫ ex qͦ eſt. ⁊ qd̓ eſt. qꝛ ip̄a eſt hͦ aliqͥd. ⁊ nata eſt ꝑ ſe ⁊ ī ſe ſubſiſtere. Sꝫ cū planū ſit aīamrōalē pati poſſe ⁊ agere. ⁊ mutari ab vna ꝓpͥetate ī aliāet ī ſeip̄a ſubſiſtere. nō vr̄ ꝙ illud ſufficiat dicere ꝙ ī eaſit tm̄ ꝯpoſitio ex qͦ eſt ⁊ qd̓ eſt. niſi addat̉ ī ea eſſe ꝯpoſitio materie ⁊ forme. Ideo fuerūt alij qͥ dixerūt nō ſolū aīam rōnalē. ſed brutalē etiā ex materia ⁊ forma ꝯpoſitā eſſe. cū vtraqꝫ ſit motor corꝑis ſufficiēs. ſed qꝛ aīabrutalis ꝓpͥam oꝑationem nō hꝫ. nec eſt nata ꝑ ſe ſubſi

ſtere. nō vr̄ ꝙ habeat materiā ītra ſe. Et iō eſt terciꝰ modus dicendi tenēs mediū īter vtrāqꝫ ſcꝫ ꝙ aīa rōnaliscū ſit hͦ aliqͥd. ⁊ ꝑ ſe nata ſubſiſtere. ⁊ agere ⁊ pati. mouere ⁊ moueri. ꝙ hꝫ ītra ſe fūdamentū ſue exiſtētie. ⁊ pͥncipiū materiale a qͦ hꝫ exiſtere. ⁊ formale a qͦ hꝫ eſſe. Deprutali aūt nō oꝫ illud dicere cū ip̄a fūdet̉ in corꝑe. cumigit̉ pͥncipiū a qͦ eſt fixa exiſtentia creature ī ſe ſit pͥncipiū materiale. ꝯcedendū eſt aīam hūanā materiā habere. illa tn̄ materia ſubleuata eſt ſup̄ eſſe extenſiōis ⁊ ſupͣeſſe pͥuatiōis ⁊ corruptiōis. ⁊ iō d̓r materia ſpūalis. Etꝓpterea. illi qͥ locuti ſūt de mat̓iali pͥncipio qͣꝫtū ad eſſeextenſiōis. ⁊ ꝓut hꝫ eſſe ſub pͥuatione dixerūt aīam rōnalē nō hr̄e materiā. nō intendētes de mat̓ia in ſua generalitate. ſꝫ ꝓut ad eā ſtat reſolutio ph̓ica. ſicut dctm̄eſt de ſimplicitate angeli. Un̄ ꝯcedende ſūt rōnes hͦ on̄dentes Ad aliud qd̓ obijcit̉ ꝙ oīs forma eſt ſimplexdd̓m ꝙ autor ille diffiniēs formā loquit̉ de forma illa ꝙ̄eſt forma tm̄. nō de ea q̄ eſt forma ⁊ hͦ aliqͥd. vn̄ vel diffinit ibi formā accidentalē. vel diffinit formā vniuerſalēAd illud qd̓ obijcit̉ ꝙ intellectꝰ eſt impaſſibilis ⁊ imꝑmixtus. dd̓m ꝙ ph̓s remouet ab intellectu materiā ẜmꝙ cōſiderat̉ ſub pͥuatione ⁊ ſub potētia ad trāſmutationē ẜm eſſe. nō remouet materiā vniuerſalit̓ īmo ponitcū dic̄ ꝙ ī ītellectu eſt natura qua eſt facere ⁊ q̄ eſt fieriAd illd̓ qd̓ dicit magiſter ī littera. dd̓m ꝙ mgr̄ nō vultdicere ꝙ aīa nō habeat materiā. ſed ꝙ nō habeat materiā p̄iacentē. huiꝰ aūt ratio habebit̉ īfra. ſcꝫ. qͣre aīa nōeſt ꝓducta nec ꝓducit̉ ex p̄iacenti materia. Ad illudqd̓ obijcit̉ ꝙ ſb̓a intellectiua nihil cognoſcit niſi abſtrahatur materia. dd̓m ꝙ hoc nō facit ꝓpt̓ hͦ ꝙ ipſa ſit oīnō īmaterialis. ſed ꝓpter hͦ ꝙ res nō p̄t ei vniri ẜm veritatem. oportet ꝙ vniat̉ ẜm ſimilitudinē quā aīa abſtrahit a re. Alia eſt etiā rō. qꝛ ītellectꝰ ꝑ ſimilitudinē quāintelligit. dꝫ fieri ī actu intelligēdi. illud aūt qd̓ fac̄ rēeſſe ī actu ſpēs eſt ⁊ forma. iō aīa nō cognoſcit rem niſiſpēm eiꝰ ⁊ formā ſibi impͥmat. ⁊ hoc nō poteſt eſſe niſiilla abſtrahat̉ a materia. nec ex hͦ ſeqͥtur ꝙ aīma creatmat̉ia. res em̄ abſtracta a materia ꝓpͥa bn̄ poteſt fieriin re alia q̄ ſuā hꝫ ꝓpͥam materiā ⁊ formā. ſicut ſimilitudo coloris ī ſpeculo. Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ qͣꝫto forma nobilior tāto ſimplicior eſt. dd̓m ꝙ illud habet locū in his q̄ ſūt pure forme. aīa aūt nō tm̄ eſt forma. immo etiā eſt hͦ aliqͥd. ⁊ iō ſi cōꝑct̉ forma aīe ad alias formas. abſqꝫ dubio ſimplicior erit qͣꝫ alie forme. Ip̄a ātaīa cū ſit rōnalis. cū ſit ꝑ ſe exn̄s. aliquā ꝯpoſitiōeꝫ hꝫquā alie forme nō ſūt nate ꝑ ſe hr̄e. dū nō ſunt nate ꝑ ſeexiſtere. nihilominꝰ tn̄ ip̄a aīa ſimplicior alijs formisdici p̄t. Eſt em̄ multiplex genꝰ ſimplicitatis ẜm qd̓ etmultiplex eſt genꝰ cōpoſitiōis ꝑtiū. Sūt em̄ ꝑtes ſb̓ales. ⁊ ſūt ꝑtes qͣꝫtitatiue. ⁊ cōpoſitio ex ꝑtibꝰ ſb̓alibus.et ꝯpoſitio ex ꝑtibꝰ qͣꝫtitatiuis. Et ſic ſimplex d̓r dupliciter. Aut qd̓ caret ꝑtibꝰ cōſtitutīs. aut qd̓ caret ꝑtibꝰqͣꝫtitatiuis. Quāuis igr̄ aīa nō ſit alijs formis ſimpliciorqͣꝫtū ad ꝑtes cōſtitutiuas. qꝛ tales ꝑtes hr̄e ſpectatad cōplementū ⁊ ꝑfectiōem. hͦ em̄ facit rē eſſe ꝑ ſe. ſimplicior tn̄ eſt qͣꝫtū ad pͥuationē ꝑtiū qͣꝫtitatiuaꝝ. ip̄a em̄nec hꝫ extenſionē ꝑ ſe. nec habet extēſionē ꝑ accn̄s. necqͣꝫtū ad ſb̓am. nec qͣꝫtū ad actū ꝓpͥum. Alie tn̄ ꝑ accn̄spn̄t hr̄e extēſionē ⁊ ꝑtibilitatē. vel ẜm id ꝙ ſunt. vel ẜmid ꝙ oꝑant̉. ⁊ iō qͣꝫtū ad hoc aīma ⁊ maxime rōnalis eſtforma nobilior. Ad aliud qd̓ obijcit̉ ꝙ ꝯpoſitū ex materia ⁊ forma. eſt ens cōpletū. ⁊ ita nō ꝯuenit ad ꝯſtitutionē tercij. dd̓m ꝙ hoc nō eſt veꝝ gn̄aliter. ſed tūc qͣndo materia termīat oēm appetitū forme. ⁊ forma omnē

18

19

20

21

22

23

17

24

Qq