Druckschrift 
... in Secundum librum Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
88r
Einzelbild herunterladen
 

DI.XVI

aūt dupliciter pōt eſſe exp̄ſſior. vel pͥuatiue vl̓ poſitiueSi poſitiue. ſic anīa eſt imago exp̄ſſior. q̄ in hͦ ꝙ cōiūgitur corꝑi. ita ꝙ ꝑ illud eſt pͥncipiū alioꝝ. ⁊ ꝑ illd̓ totuminhabitat. magis rep̄ſentat deū qͥ eſt pͥncipium omniū.et qͥ vnꝰ eſt in om̄ibꝰ. Si aūt pͥuatiue. ſic angelus magꝭrep̄ſentat deū. qꝛ d̓s eſt ſpūs purus oīno imꝑmixtus ⁊indepēdēs a creaturis oībꝰ. et hec rep̄ſentat āgelicꝰ ſpiritus dū ē a corꝑe ẜm actuꝫ ⁊ aptitudīem ſeꝑatus. et ꝓtāto d̓r eſſe ſb̓tilior a gr̄e. et in eo imago diuinitatꝭ eſſeexp̄ſſior. et ſic pꝫ ꝙ qͣꝫtū ad cōueniētia ꝓportōis q̄ eſt deeen̄tia imagīs int̓ hͦoīeꝫ ⁊ angelū pōt eſſe equalitas. qͣꝫtū ꝟo ad illā q̄ eſt de bn̄ eſſe ſe habet ſicut excedētia ⁊ exceſſa. Ex p̄dictis igitur patet reſpōſio ad qōnem ꝓpoſitā. Aū enī querit̉. vtrū pͥncipalius vel exp̄ſſius ſit imago dei in angelo qͣꝫ in anīa. reſpōdendū ꝙ qͣꝫtū ad aliqͥdeſt eqꝫ pͥncipaliter qͣꝫtū ad aliqͥd magis pͥncipaliter. ꝙtū ad aliqͥd minꝰ ſicut explanatū eſt. ⁊ in hͦ pꝫ rn̄ſio adrōnes ad vtrāqꝫ ꝑtem q̄ ꝓcedūt ẜm diuerſas vias ẜmqͣs ꝟitatē pn̄t cōcludere. qꝛ nō hn̄t oppoſitōnē. Ad illd̓tn̄ qͦd ob̓rde maiori capacitate. dici p̄t ꝙ n̄ cogit. anglus enī capacitatē gr̄e habet in cōꝑatōne ad ſurſū. in qͣcōꝑatōne nō excedit naturā mentis humane. ꝙ aūt natura angelica dicat̉ excedere humanā. hͦ eſt in cōꝑatōead corpꝰ ad qͦd nō habet inclinatōnē ẜm ꝙ aīa. ⁊ iō maioritas dignitatis ī natura angelica reſpcū anīe nō facit ad excellētiaꝫ imagīs ſiue illius capacitatisⁱ q̄ eſt innatura humāe mentis ẜm ꝙ aīa eſt capax dei. Similitnec illd̓ qͦd ſequit̉ cogit. qꝛ maior viuacitas memorie vlintelligentie potiꝰ facit ad intētionē ſimilitudīs qͣꝫ adimaginis maiorē exp̄ſſionē. Similitudo em̄ cōſiſtit inꝓpͥetatibꝰ naturalibꝰ. imago ꝟo in origine ⁊ habitudīeet qͣꝫuis potētie in angelis ſint viuaciores qͣꝫ in aīalibꝰet iō ſimiliores d̓o. eūdē tamē habēt ordīem ⁊ habitudinē. ſicut oſtēſū ē sͣ. vn̄ magꝭ ꝓpͥe cōcedit̉ ꝙ angelꝰ ſit d̓oſil̓ior qͣꝫ hō. qͣꝫ poſſit cōcedi ꝙ angelus ſit magꝭ imago.⁊ hͦ vult dicere aucͣtas gr̄e. Roēs ꝟo ad oppoſitū ꝓcedūt et cōcludūt maiorē exp̄ſſionē qͣꝫtū ad illud qͦd ē accidētale imagini. excepta illa q̄ fūdat̉ ſuꝑ vnionem adquā dd̓. ꝙ nō cogit ꝓ eo ꝙ ſb̓a q̄ eſt vnius capax gr̄e ꝑnaturā. pōt effici magꝭ capax ꝑ aliquā grām gratis datā. q̄ diſponit et ampliat capacitatē nat̉e ad ſuſceptōꝫgre gratū facientis. vn̄ eſto ꝙ natura angelica eēt magis capax gr̄e qͣꝫ humana natura ẜm naturalē potētiāſicut videt̉ rōn̓abilit̓ cē ponēdū. vt natura angelica ſitexcellētior. et excellētiori nat̉e debeat̉ excellētior potētiaet capacitas. nihilominꝰ tn̄ ꝑ aliqͦd donū diuinitus ſibi datū gratis. pōt eleuari capacitas anime vſqꝫ ad capacitate angeli. et qͦdāmō ampliorē. nā donū gr̄e gratiſdate diſponit ad gr̄am gratū faciēteꝫ. et ſic poſſibile eſtfuiſſe ī xp̄o et btā ꝟgīe. et ſic patēt obiecta ad vtrāqꝫ ꝑtēQueſtioUtrū pͥncipalius ſit imago ī maſculo qͣꝫ in femina. Etꝙ ſic vr̄. j. Corꝭ. xj. vir ē imago et gl̓ia dei. hec aūt vt d̓tapl̓s. ſeꝑat virū a muliere. igit̉ aūt mulier nō ē imagaut ſi ē imago nō eſt ita exp̄ſſa ſicut vir. Itē glo. ibi diad imagine dei factus eſt vir nō mulier. ſꝫ hͦ nō eſt dcm̄niſi mulier nullo mō ſit ad imagineꝫ facta. gͦ dcm̄ eſt ꝙminus ē ad imaginē qͣꝫ vir. Itē qꝛ hō eſt ad imaginevnibilis eſt nat̉e diuine. ſed magꝭ fuit vnibilis in ſexumaſculino. qꝫ femineo. gͦ magꝭ eſt imago vir qͣꝫ mulierItem qꝛ hō ē imago dei oībꝰ eſt p̄latus ſiue p̄poſitꝰ. ẜmqd̓ innuit̉ in textu gen̄. j. fa. ho. ad ima. ⁊c̄. ⁊ ſb̓ditur. ⁊pſit piſcibꝰ ⁊c̄. gͦ p̄ſidere ſi non cōuenit hoī in ſexu femineo ſꝫ maſculino. vt̄ qd̓ imago excellētiori mō ſit in ma

ſculino ſexu qͣꝫ femineo. Contra. Gen̄. jͣ. crea. de. ho. adima. ⁊ ſi. ſcꝫ maſculū et fe. creauit illos. ſi igit̉ ml̓ier creata ē ad imaginē dei ⁊ ad eq̄litatē viri ſic̄ innuit formatio eius de latere. ⁊ ratio etiā qͣre formata ē cū dicit̉. faciamus adiutoriū ſil̓e ſibi. vr̄ igit̉ ꝙ in viro ⁊ ml̓iere eqlit̓ reꝑiat̉ rō imaginis. Itē imago attendit̉ in homineqͣꝫtū ad ſup̄mū aīe. ſꝫ in ſup̄mo aīe non eſt diſtinctio aliqua ẜm ſexū. gͦ ſiue homo ſit mulier ſiue vir equalit̓ eſtimago. Itē ſexus non variat ſpēm. gͦ vir ⁊ mulier ſuntciuſdem ſpeciei. ſꝫ imago conſequit̉ hoīem qͣꝫtū ad formā ſpeciei. non qͣꝫtuꝫ ad formā indiuidui. gͦ eqͣlit̓ eſt inviro ⁊ muliere. Item imago creationis non ordinaturad imagineꝫ recreationis ſiue gratificatiōis. ſꝫ imagoq̄ cōſiſtit in gr̄a ⁊ virtutibꝰ ita excellenter p̄t eſſe in muliere ſic̄ in viro. gͦ pari rōne ⁊ imago creationis in qͣ cōditus eſt hō. ℟º. ad p̄dictoꝝ intelligentiā ē notandū ꝙſic̄ ex p̄cedētibꝰ pꝫ. imago qͣꝫtū ad ſuū eſſe pͥncipalit̓ ꝯſiſtit in aīa ⁊ eiꝰ potētijs. ⁊ in hijs potiſſime ꝓut hn̄t addeū ꝯuerti. ⁊ qͣꝫtū ad hͦ nō ē diſtinctio maſculi ⁊ femīeẜui ⁊ liberi. iō imago qͣꝫtū ad id qd̓ eſt de ꝯplemēto eiꝰet de eiꝰ eſſe nō magꝭ reꝑit̉ in viro qͣꝫ ī muliere. Quātuꝫaūt ad bn̄ eē ſiue ad clariorē exp̄ſſionē ꝯſiſtit magꝭ ī aīaẜm ꝙ ad corpꝰ hꝫ ordinē ⁊ habitudinē. ⁊ qͣꝫtū ex ꝑte corporis eſt ſexuū diſtinctio. ⁊ ẜm ſexuū diſtinctionē maior eſt rep̄ſentatio qͣꝫtū ad rōnem p̄ſidendi ſiue qͣꝫtū adrōem pͥncipiādi. qꝛ vir eſt caput mulierꝭ. ⁊ vir eſt pͥncipiū mulieris. ⁊ nō vir ꝓpt̓ mulierē. ſed mulier ꝓpt̓ virū.qͣꝫtū ad hunc vtiqꝫ modū excellentiori modo reperiturimago in ſexu maſculino qͣꝫ feminino. nō ratione eiusqd̓ eſt de eſſe ipſius imaginis. ſed rōne eius qd̓ adiacetEt ẜm hoc ſatis plane patet reſpēderi ad obiecta. Rationes em̄ on̄dentes ꝙ non magis eſt imago vir qͣꝫ mulier ꝓcedunt de imagine qͣꝫtum ad ſuū primū eſſe. ſicutintuenti patet. Rationes vero ad oppoſitū proceduntde imagine qͣꝫtum ad aliqnā accidentale ꝓprictatem ſiue per relationem ad corpus. Ad illud aūt quod dicit apoſtolus ⁊ glo. ꝙ vir eſt imago et gloria dei. dd̓.ꝙ vir accipitur methaphorice. pro ſupcriori parte rationis. ⁊ mulier pro inferiori. ſicut exponit. Aug. xiij.de tri. Et ſi tu obijcias ꝙ apoſtolus loquit̉ de vtro etmulicre ad litterā. dd̓ꝫ ꝙ loquitur de eis nō ẜm ſe. ſedẜm ſignificationem. Uir cm̄ qꝛ fortis eſt ⁊ preſidet mulieri. ſuperiorem rationis partē ſignificat. mulier veroinferiorē. Inde etiā eſt in matrimonio ꝙ vir ſignificatdeū. ⁊ mulier ſignificat eccleſiā ſiue aīam. hoc aūt eſtratione ſtabilitatis ex parte vna. ⁊ infirmitatis et fragilitatis ex altera. que nō reſpiciunt imaginem ẜm ſe.ſed ratione corporis annexi. ⁊ ita non eſſentialiter ſedaccidentaliter.ijQueſtio.Utrū imago principalius ſit in cognitiua qͣꝫ in motiua ſiue affectiua. Et ꝙ principalius ſit in cognitiua vr̄per illud qd̓ dicit Aug. imago eſt in potentia cognoſcendi. ⁊ ſimilitudo in potentia diligendi. ſed hoc noneſt dictū ꝙ oīno ſit in potentia cognoſcendi. gͦ dictumeſt qꝛ principalius eſt ibi. Item imago pͥmo ⁊ pͥncipaliter cōuenit ipſi verbo eterno. gͦ ei principaliter magꝭcōuenit qd̓ illi verbo eterno reſpondet. hͦ aūt eſt ipſa ītelligentia q̄ eſt in ipſa potentia cognitiua. gͦ ⁊cͣ. Itēimago cōſiſtit in memoria intelligentia ⁊ volūtate. ſeddue iſtarū potentiarū ſcꝫ memoria et intelligētia tenētſe ex ꝑte cognitīe. gͦ ⁊ imago plꝰ ſe tenet ex ꝑte cognitīeqͣꝫ affectiue. Itē imago dicit quandā cōfigurationēet diſtīctionē. ſed affectie ē vnire. ⁊ cognitīe diſtīguere

31

P

32

P p 4