Druckschrift 
... in Quartum libru[m] Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
143v
Einzelbild herunterladen
 

LiberQuartus

virgo. ſed illud nō capit ratio recta. Et ideo aliter dicēdum ꝙ ep̄us ſigͣt xp̄m. ſꝫ mulier ſignat eccleſiā triūphātem. ſiue ip̄aꝫ eccl̓iam q̄ virgo eſt. ⁊ nunqͣꝫ fuit niſi vxo:ep̄i. xp̄s aūt ⁊ ſi ꝟgo fuit. tn̄ ſynagogā habuit nō vt vxerem. ſꝫ vt cōcubinā. Et ꝑ hoc pꝫ vltimū qͣre ille qͥ deſpōſat corruptā ab alio ⁊ cognoſcit eſt ineptꝰ ⁊ bigamꝰ iudicat̉. dd̓m ꝙ qꝛ nō eſt vnicꝰ vnice. iſta em̄ nō eſt vnica. etmaiorē oportet ſignificare vnitatē ex ꝑte vxoris qͣꝫ viriqm̄ eccleſia nō fuit copulata xp̄o nec mr̄imōialiter necalio modo. xp̄s aūt copulatus fuit ſynagoge. qͣꝫuis nōinſolubiliter. ⁊ ita nō mr̄imonial̓r. Et ſic pꝫ ꝙ oīa taliaſtatuta ſunt valde rōnabilia. qꝛ in eoꝝ cōſtitutōe nō pēſat̉ culpa. ſed potiꝰ ſignificatio cōgrua ⁊c̄. Queſtio. iiij. et vlti.Utrū ad ſuſceptionē ordinis ſit neceſſaria ꝯditio libertatis. Et ꝙ ſic videt̉ diſ. liiij. nullus ep̄oꝝ ad clericatuꝫſeruū alterius ꝓmouere p̄ſumat. Item in eodē decreto capi. ſequē. nulli de ſeruili ꝯditōe ad ſacros ordinesꝓmoueātur. niſi a dn̄is prius ſuis legitimā libertatemcōſequātur. Itē ſi ſeruus intret religionē. reddit̉ domino ſuo. ⁊ nō poteſt ingredi niſi efficiat̉ liber. ergo ꝑari rōne niſi efficiat̉ liber nō poterit ad ſacros ordines ꝓmoueri. Itē nemo pōt duobus dn̄is ſeruire. ſic̄ ipſeſaluator teſtatus eſt. ergo cum officiū clericale totū hominē ſibi requirat dedicari. nullus ad hoc poterit ꝓmoueri qui ſit in alterius poteſtate. Cōtra. ſeruus ſapicus dn̄abit̉ ſtultis filijs dicit̉ Prouer. xvij. videt̉ ꝙ vbieſt ſapiētia ⁊ vite bonitas ꝙ nihil ex ꝑte ſeruitutis obſiſtat. Item ordo dicit poteſtatē ſpūalem. ſeruitus dicit ſubiectōem corꝑalē. ſed ſubiectio corꝑalis non habꝫrepugnātiam cū eo qd̓ ſpūale eſt. ergo ⁊c̄. Item deꝰnō eſt acceptor ꝑſone. ergo tantū placet ei obſequiū ſerui ſicut obſequiū dn̄i. ergo ſicut poſſunt ad diuinū cultum ⁊ clericatū aſſumi dn̄i. ita etā poſſunt ſerui. Itēalia ſacramēta ita libere poſſunt accipere ſerui vt domini. ⁊ ad ea ita cōueniēter admittūtur. ergo pari rōne videtur ꝙ ad ordinē. Iuxta hoc querit̉. ſi ſeruus ſit ordinatus ignorāte dn̄o. vtrū ſit ei reſtituēdus. Iteꝫ ſireſtituit̉ quare non res alie cōſecrate. Et iterū. quāto tēpore poſſit repetere. ℟º. ad p̄dictoꝝ intelligentiā notandum eſt ꝙ ſacramentū ordinis non ſolū abundat abalijs ẜm ratōem ſigni. ꝓpter hoc ꝙ non tm̄ ſacramentūſed etiā ſuſcipiens ſacramentū tenet ratōem ſigni. īmoetiam abūdat ẜm ratōem remedij. quia non ſolū ibi gratia ad curandū ſubiectū ordinat̉. ſed etiam dat̉ gratiā q̄ordinat ad curandū alios. vnde collocat hominē nō tm̄in ſtatū ſanitatis. īmo etiam in gradū honeſtatis et dignitatis. ⁊ ideo ad hoc ſacramentū requirit̉ non perſo Diſtinctio. xxvj. de mr̄imōio ẜm cāꝫ formalē.Um alia ſacr̄a poſt pctm̄ ⁊ ꝓpt̓ ꝓec. ⁊cͣ. Hec eſtcvltīa ꝑs total̓ ꝑtis. in qͣ agit magr̄ de ſacris. Inhaceniꝫ ꝑte agit̉ vltīo de ſacr̄o mr̄imōij. Et qm̄tūc vnaqqꝫ tes ꝑfecte cognoſcit̉ qn̄ cognoſcit̉ ẜm qͣdruplex genꝰ cauſe. id̓o ꝑs iſta hꝫ qͣttuor ꝑtes. In pͥma agitde mrimōio ẜm cāꝫ formalē. In ſcd̓a ẜm cām efficientē.infra diſt. ꝓxi. poſt hͦ aduertēdū ē qͥd ſit cōiugiū. In tertia ẜm cām finalē. jͣ. diſ. xxxj. poſt hec de bonis cōiugij.In qͣrta ẜm cāꝫ materialē q̄ ē ꝑſonaꝝ legitimitas. hec eīediſpoſitio a ꝑte ſuſcipiētis. ⁊ ꝑ oppoſitū agit de illegitimitate. ⁊ hoc facit. jͣ. diſt. xxxiiij. nūc ſuꝑeſt attēdereq̄ ꝑſone ⁊cͣ. Prīa ꝑs in qͣ det̓mīat de mr̄imōio ẜm cāꝫformalē hꝫ duas. qꝛ enī mrimōiū formal̓r ꝯueīt ſacr̄m.⁊ ſignū. ⁊ ſignū ſacrale duo ī ſe ꝯtinet ẜm ꝙ tale ſignuꝫ

na quelibet. ſed ꝑſona honeſta. cui honor ⁊ dignitas cōpetat clericalis. Et qm̄ honeſtas multa reſpicit exteriora. iō nō ſolū ꝓpt̓ defectuꝫ vite efficit̉ qͥs inhabilis ad hͦſacr̄m ſuſcipiēdū. ſꝫ ēt ꝓpt̓ defectū ml̓toꝝ alioꝝ maloꝝAd hͦ em̄ ꝙ ꝑſona ſit honeſta oꝑtꝫ ꝙ ī ea cōcurrat honeſtas a ꝑte originis. noīs. corꝑis. actōis. ꝯditōis. ⁊ ꝯuerſatōis. Propt̓ defectū a ꝑte originis īeptꝰ eſt filiꝰ ſacerdotis. ſpuriꝰ. vel etiā qͥlibet illegitimꝰ. diſt. xxiij. A ꝑtenoīs ſiue fame īepti ſunt in fames ⁊ publice penitētes.di. v. ex penitētibꝰ. Propt̓ defectū a ꝑte corꝑis corꝑe viciati. ⁊ demōiaci. ⁊ epilētici. diſ. xxxiij. cōiter diffinimꝰ.Propt̓ defectū a ꝑte actōis vt qn̄ īcidit ī pctm̄ enormeſuū factū. vt homicidiū. diſ. l. fere ꝑ totū. ⁊ hͦ ē ꝓpt̓ magnū errorē qͥ eſt ī ſāguīs effuſiōe. ſiuc iuſte fiat ſiue iniuſte. vel ꝓpt̓ hͦ ꝙ diuidit vnitatē aīe ⁊ corꝑis. Propt̓ de fectū ꝯditōis vt ſeruꝰ. di. liiij. Propt̓ de fectū ꝯuerſatōisvt curiales. diſ. lj. In oībꝰ aūt tradūt diſtinctōes ſiue exceptōes. ſꝫ ille ſpectāt ad ſcīaꝫ inferiorē. Hec tm̄ ī gene-rali dixiſſe ſufficiat ꝙ qꝛ ſacr̄m ordinis nō tm̄ ꝑſone meritū. ſꝫ honeſtatē ꝯſiderat. qꝛ clericꝰ ē ꝑſona cōis. ⁊ ordoponit ī gradū dignitatis. debēt exciudi illi ī qͥbꝰ ſacr̄m ⁊alia ꝑ ꝯn̄s pn̄t dehoneſtari. qm̄ ẜuꝰ qͣꝫdiu ī tali ſtatu eſteſt ignobil̓. ⁊ ad ignobilia oꝑa p̄t cogi. ⁊ iō nō p̄t ſe totūmācipare cū alij ſit ſubiectꝰ. iō nō p̄t ad ſacros ordinesmoueri qͣꝫtum eſt de ſacri honeſtate. recipit tn̄ ordinē. Ad illud ergo qd̓ obijcit̉ ꝙ ẜuitꝰ nō īpedit. pꝫ rn̄ſioiā dicta. Uerūtn̄ qd̓ q̄rit. ſi ẜuꝰ dꝫ reddi dn̄o ſuo. ℟º. ꝙaut eſt ordinatꝰ dn̄o ſciēte ⁊ cōſentiente. aut ignorāte ⁊nolente. Si ſciēte ⁊ cōſentiēte vel etiā non cōtradicentegenerat ſibi pͥiudiciū vt amplius nō poſſit repetere cuꝫSi ignorāte dn̄o ⁊ nolēte. aut ignorate pn̄tatore ⁊ ep̄e.aūt altero. vl̓ vtroqꝫ ſciēte. Si eis ignorātibꝰ tūc ẜuꝰ tenet̉ ſe redimere ſi hꝫ pecuniaꝫ. ꝙ ſi nō hꝫ nec eccl̓ia vulteū redimere. dn̄o ſuo dꝫ reddi. Si aūt ſciēte ordināte etpn̄tāte. tenet̉ dn̄o ſuo ī pecunia. vl̓ in alio ẜuo. vel ī duplū. ꝙ ſi nō hꝫ dn̄s p̄t ſibi reſumere ẜuū. Aliqͥ tn̄ dicūtꝙ nō ſi ꝑuenit ad ſacerdotiū. ſꝫ de oībꝰ videt̉ ꝙ dn̄s debeat ſeruari indēnis. habꝫ tn̄ ius petēdi infra annū. Etquidā dicūt ꝙ poſt ordinationē. quidā dicūt ꝙ poſt cognitionē. Et hec oīa ꝓbant̉ per illa iura que dicunt̉ diſ.liiij. Sūt ⁊ alia ml̓ta q̄ det̓mīant̉ in iure que inquā ꝯpetunt ordinādis. que ex diuerſis locis ſcripture ſunt tracta. ⁊ maxime. jͣ. ad Thimo. iiij. ⁊ hec om̄ia determinantur a diſt. xxxiij. vſqꝫ in fineꝫ pͥme partis. Et qm̄ hec diſtinctio magis ſpectat ad ſcientiā inferiorē. ideo ad preſens iſta ſufficiāt. ne extra metas noſtre ſcientie exca. ⁊oīa ad ip̄aꝫ ſicut ad originē poſſent reduci. ſi qͥs hr̄et peritiā iuris canonici ⁊ diuini.6ſignat diuinā inſtitutōeꝫ. ⁊ naturalē repn̄tatōeꝫ. id̓o ꝑsiſta hꝫ duas. In pͥma agit d̓ mr̄imōij inſtitutōe. In ſcd̓ade repn̄tatōe ſiue aꝑtatōe ſigni ad ſignatū. ⁊ hͦ ibi. cūqꝫꝯiugiū ſacr̄m ſit. Prīa ꝑs hꝫ tres ꝑtes. In pͥma determinat inſtitutōis tp̄us. In ſcd̓a modū. ibi. pͥma inſtitutiohabuit p̄ccptū. In tertia remouet qͦddā dubiū qd̓ hꝫex p̄dictis ortū. ibi. fuerūt aūt nōnulli hcretici. Sil̓rſcd̓a ꝑs in qͣ pꝰ inſtitutōeꝫ agit de ſignificatiōe hꝫ tresꝑticulas. In pͥma determīat quid ſit in hͦ ſacr̄o ſignū etqͥd ſignatū. ex quibꝰ intelligit̉ vnicū fieri ſacramentū ſiue integrari. In ſecūdo ex verbis ſuis introducit dubium. ibi. inde eſt ꝙ quidā doctoꝝ. In tertia ꝟo diſſoluitibi. hoc ſi ẜm ſuꝑficieꝫ. Et ita in duobus eſt cōtinentiahuiꝰ diſtinctōis .ſ. in huius ſacramēti inſtitutōe. ⁊ in ſacramēti cōſtitutōe ſiue integratōe.

67

45

4g

46