Druckschrift 
... in Quartum libru[m] Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
127v
Einzelbild herunterladen
 

LiberQuartus

qꝛ ibi dicit̉. pͥma ꝟtus eſt ꝑ penitentiā ꝑimere veterē hominē. Itē impoſſibile eſt domū dei edificare in corde niſi deſtruat̉ edificiū ſathane ⁊ ip̄e expellat̉. ſed hoc primofit ꝑ introductionē penitētie. gͦ videtur ꝙ penitētia primo ſternat̉. gͦ ip̄a eſt fundamentū. Contra. j. ad Coꝝ.iij. fundamētū aliud nemo ponere pōt p̄ter id qd̓ poſitum ē qd̓ eſt xp̄s. ergo ſi xp̄s ſolus eſt fundamentū. ⁊ penitentia nō eſt xp̄s. patet ⁊c̄. Itē Heb̓. xj. fides ē ſubſtātia ſperandaꝝ rerum fundamētū ⁊c̄. Glo. eſt fundamētum oīm bonoꝝ. ſed nō ſunt duo fundamēta. ergo ⁊c̄.Item penitentia ⁊ impenitētia ſunt oppoſita. Sꝫ īꝑenitentia ē ꝯſummatio edificij dyabolici. gͦ nō fundamētū. ergo ꝑ oppoſitū videt̉ ꝙ penitentia ſit cōſummatioedificij ih̓u ip̄i nō fundamentū Itē q̄rit̉ de numero ⁊ ordine eoꝝ q̄ ponunt̉ in fundamēto ab apl̓o. Ponit eniꝫduas ꝟtutes cum dicit. nō rurſus iacientes fundamentum penitētie ab oꝑbꝰ mortuis ⁊ fidei ad deū. Tangitem̄ duo ſacra cū dicit baptiſmatū doctrine. īpoſitiōisquoqꝫ manuū. Duos articulos fidei cū dicit. reſurrectionis mortuoꝝ. ⁊ iudicij extremi. cuꝫ multo plures ſintvirtutes ⁊ multo plura ſint ſacramenta ⁊ etiā articuli.querit̉ quare hic tantū tot enumerat. Item querit̉ iuxtahoc cū fundamentū dicat̉ xp̄s. j. ad Coꝝ iij. fundamentum nemo aliud ⁊c̄. Dicat̉ etiā penitentia in autoritatepredicta. Dicatur etiā fidēs Heb̓. xj. in textu ⁊ glo. Dicat̉ charitas Eph̓. iij. ī charitate radicati ⁊ fundati. Dicatur humilitas ſcd̓m Greg. qͥ dicit in moralibꝰ. totumruine creſcit qd̓ edificas. ſi molē fabrice humilitatꝭ fundamenta nō curas. Dicat̉ patiētia ſcd̓m prudentiū diſcentē. nā minor eſt virtꝰ quā nō patientia firmat. ſcd̓mquā cōemnaturā in his reꝑtā dicit̉ potiꝰ fundamentuꝫde his qͣꝫ de alijs. ℟º. ad illud iam queſitū intelligendūnotandū ꝙ fundamentū d̓r dupliciter. Uno mō locꝰ inquo edificiū ſtabilitur. ⁊ hoc mō dicit̉ xp̄s fundamentū⁊ hoc bn̄ notat̉ in glo. j. ad Coꝝ. iij. vbi dicitur ꝙ ſicuttotū edificiū materiale tendit deorſum. qꝛ locuꝫ fundāseſt deorſum. ſic ſpūale edificiū tendit ſurſum qꝛ xp̄s dominus qui fundamentū eſt ſpūalis edificij eſt ſurſum.Alio mō dicit̉ fundamentū illud ẜm qd̓ res locat̉ ⁊ ſtabilitur in ſuo ſuſtentaculo. ⁊ hͦ pōt eſſe tripliciter. Autillud ꝑ quod ꝓhibens remouet̉. aut illud ꝑ qd̓ ibi locataut ꝑ qd̓ confirmat̉ ⁊ ſtabilit̉. Si eſt illud ꝑ quod remouetur ꝓhibens. ſic ē penitētia que remouet peccati īmūdiciā ſuꝑ quā erat ꝯſtructa machina dyabolica. Si ātſit vt collocās. ſed duo ſunt in nobis ꝑ que nati ſumuslocari ⁊ tendere ad locū nr̄m .ſ. intellectꝰ ⁊ affectus. Intellectus locat̉ in xp̄o ꝑ fidem. ⁊ affectus locat̉ ⁊ cōglutinatur ꝑ charitatē. ⁊ iō nō tantū dicit apl̓s in charitate fundati. verūetiā radicati. Si aūt ſit vt defendens ⁊roborans. aut ꝯtra ventū ꝓſperitatis. aut ꝯͣ ventū aduerſitatꝭ. Si ꝯtra ventū proprietatꝭ. ē humilitas. Siꝯtra ventū aduerſitatis. eſt patiētia ſiue fortitudo. Etſic ꝑ hoc fundat̉ ſupra firmā petrā ip̄a aīa. ⁊ ſic pꝫ ꝙ rēfundamēti de oībus dicitur ẜm q̄ndā analogiā que ortum ⁊ radicē habet in xp̄o. Ad illud ergo qd̓ querit̉vtrū penitentia ſit fundamentū. dd̓m ꝙ ſic. accedēti adxp̄m de regione diſſil̓itudinis ſiue peccati. Et ptꝫ rn̄ſioetiā ad illud qd̓ obr̄ de fide ⁊ de xp̄o. Ad illud gͦ quodobr̄ de impenitētis. dd̓m ꝙ quia priuatiue opponit̉. ⁊ īpͥuatiue oppoſitis tenet ꝯn̄a. ecōtrario nō. ſicut pꝫ in cōpoſitione ⁊ reſolutione. qꝛ qd̓ ē primū in cōponēdo. vl̓timū eſt in reſoluendo. iō hec ratio potiꝰ facit ad oppoſit qͣꝫ ꝓpoſitū. Ad illud qd̓ querit̉ de numero ⁊ ordine eoꝝ q̄ ponunt̉ in fundamento. dd̓m ꝙ apl̓s ſicut dic̄

glo. vocat fundamētū ſermonē inchoatiōis .i. ſermonēqͥ debet fieri his qͥ ad xp̄m ſunt vocandi pͥmo. In hͦ aūtſermōe tria cōprehēdit qͥ hꝫ neceſſario cognoſcere ſi qͥsvult ad legē xp̄ianoꝝ introire ⁊ ꝑ hanc ad vitam venire. Oportet em̄ volentē ad deuꝫ ꝑtingere ꝙ ſciat qͦ debettendere. ⁊ adiutoriū per qd̓ poteſt ꝑuenire. ⁊ viā ꝑ quādebet incedere. Terminꝰ eſt p̄miū. adiutoriū eſt ſacr̄m.via eſt veritas ſiue virtutis opus qd̓ eſt p̄ceptuꝫ. ⁊ hectria ſcire oꝑtet volenti ad deū ꝑuenire ẜm illud Hugo.ꝙ tria ſunt maxime attendēda. p̄cepta. ſacramēta. ꝓmiſſa. Uia igit̉ eſt ī virtutibꝰ ⁊ qm̄ ad hͦ ꝙ recta via ꝓcedatneceſſe habet declinare a malo ⁊ tendere ad bonū. iō duplicem ponit virtutē. vnā per quā declinat̉ a malo ⁊ h̓eſt penitētia. aliā per quā tendit̉ in bonū ⁊ hec eſt fidestendens in deūꝑ dilectionē. que ſequit̉ penitentiā qͣꝫtūad tendentiā. licet antecedat qͣꝫtum ad cognitionē. Adiutoriū ſimiliter oꝑtet duplex ſaltē eſſe. Unū quod libeberat a malo ⁊ hoc eſt ſacr̄m baptiſmi. in quo delenturpeccata. Alterum qd̓ ꝯfirmat in bono. ⁊ hoc eſt confirmatio ſiue manuū impoſitio. Similiter retributioneꝫduplicē oportet cognoſcere .ſ. bonoꝝ ⁊ maloꝝ. Bonoꝝꝑ reſurrectionē mortuoꝝ remunerandoꝝ per gloriam.Maloꝝ ꝑ iudiciū extremū. Hec oꝑtuit pͥmo p̄dicari. ⁊inter pͥma hic pͥmo penitētiā. ⁊ ſic patet numerus ⁊ ordo⁊ noſtra etiā eſt inſtructio qualiter docere debemꝰ eos qͦde nouo veniunt ad legē xp̄i. Queſtio De penitentia ſub rōne tabule. Et pͥmo videt̉ ꝙ iſtadūo nō compatiant̉ ſe circa pnīaꝫ .ſ. tabula ⁊ fundamētum. qm̄ fundamenti eſt ſubſiſtere. ⁊ tabule eſt ſuꝑefferri. ergo ſi penitentia recte dicitur fundamentū. improprie maxime tabula appellat̉. Itē Hiero. ſuꝑ illud. peccatum ſuuꝫ ſicut ſodoma ⁊c̄. Scd̓a tabula poſt naufragium eſt peccati abſconſio. ſꝫ penitentia cōſiſtit in peccati deteſtatione. ergo ⁊c̄. Item fundamentū eſt primūergo ſi penitentia eſt fundamentū ⁊ eſt tabula. ergo eſtprima tabula. ergo male dicit Hiero. ꝙ ſit ſecūda tabula. Uidc̄t̉ em̄ iſta incōpoſſibilia ꝙ ſit fundamētū ⁊ ꝙ ſitſecundū. Si tu dicas ꝙ eſt tabula ſcd̓m qd̓ eſt ſacramētum. ⁊ fundamentū ſcd̓m qd̓ eſt virtꝰ. Contra. ſi eſt tabula inqͣꝫtum ſacramentū. ergo eſt ſcd̓m ſacrm. ergo immediate d̓ ip̄a dꝫ determīari poſt baptiſmū. Itē tabulad̓r qꝛ lib̓at a naufragio ẜm ꝙ virtꝰ. gͦ ē tabula ẜm ꝙ ꝟtꝰq̄rit̉ gͦ ẜm quē tropu dicat̉ tabula. ℟º. dicendū ꝙ penitentia ſiue dicatur fundamentū ſiue tabula. ſub troꝑo dictum ē. tn̄ ſcd̓m aliā ⁊ aliaꝫ acceptionē. ſcd̓m ꝙ fitduplex tranſlatio. Penitentia em̄ eſt virtus. ⁊ ſic cōpetit ei ratio fundamenti. Penitentia ſacramētū eſt. ⁊ ſicẜm hoc competit ei rō tabule. Ratio aūt huius ē. quiavirtus vt vult Aug. de qͣꝫtitate anime nihil aliud ē qͣꝫequalitas mentis vndiqꝫ rationi ꝯſentientis. vn̄ eſt ꝙdam quadratura per quā anīa in ſpūali edificio collocatur. Et qm̄ in hac collatione penitentie ꝟtus pͥmo occurrit in edificatōe. iō competit ei ratio pͥme ꝑtis edificij. hoc aūt eſt fundamentū. ⁊ ideo penitētie virtuti rectiſſime aꝑtat̉ nomē ⁊ ꝓprietas fundamēti. Sꝫ nomē ⁊ꝓprietas tabule competit penitētie ſacramēto. Aqd̓ intelligendū oꝑtet noſſe qͥd ſit mare. quid naufragium. quid nauis. ⁊ que tabula. Mare eſt p̄ſens ſeculuꝫſcd̓m illud psͣ. hoc mare magnū. Nauis que ꝑducit adportū ſalutis ē vnitas eccleſiaſtica. De qua Sap̄. xiiij.Tranſeuntes mare ꝑ ratem liberati ſunt. Et Act̉. xxiijNiſi in naui manſeritis ⁊c̄. Naufragiū nauis eſt ꝑ ſeparationē ⁊ ſciſſionē mēbroꝝ. ẜm illud iude. hij qͥ ſegre-

28

32

29

30