LiberQuartus

et ſe puniuit. videt̉ ꝙ amplius ꝓ illo nō puniat qͣꝫtū cūqꝫ peccet alias. gͦ ⁊c̄. Ite reatus pene eterne ē inſeꝑabiliter annexꝰ culpe. ſꝫ culpa nō pōt redire. gͦ ⁊c̄. Itē ſi reatus pctōꝝ p̄cedentiū redit. gͦ nulla ē in mūdo vtilitasquis bn̄ fecit ⁊ penituit. Sꝫ hͦ videt̉ impiū dicere. gͦ ⁊cItē dona dei ſunt ſine pnīa. gͦ ſi deꝰ aliqͥd cōdonat. nonpenitet de cōdonatp̄e. gͦ nō pōt reatꝰ redire quē deꝰ dimiſit vel a qͦ ſoluit. ¶ ℟º. dd̓ꝫ ꝙ aliqͥ voluerūt dicere peccata p̄cedētia redire qͦ ad reatū. qꝛ ꝑ culpā ſequētē tot reatibꝰ obligat̉ ad penā quot pͥus erat obligatꝰ. Et rō hꝰtangit̉ in lr̄a. Dicebāt eī ꝙ quot peccata cōmiſerat. tovinculis obligabat̉ cū veniebat ad pnīam vt deteſtare.tur p̄terita mala. ⁊ iō cū peccat. oīa vincula rūpit. ⁊ iōtot reatibꝰ reus ē quotpͥus pctā cōmiſit. Sꝫ illud nihileſt. Primū. qꝛ ſufficit vna deteſtatiōe deteſtari ceteranec tenet̉ ſimul ⁊ ſemel diuiſim deteſtari oīno. gͦ in vnonō peccat niſi omiſſiōe vnica. Alioꝝ opinio fuit ꝙ peccata pͥora redeant ꝑ recidiuū qͣꝫtum ad eqͥualentiā. ꝓ eoꝙ ingratitudo qͥ eſt ꝯditio peccati adeo aggrauat peecante. vt ſit ita reus ſicut ꝑ oīa peccata p̄cedētia reꝰ fuerat. Sꝫ illud nō videt̉ veꝝ. Primo. qꝛ ingratitudo peſatur ẜm qͣꝫtitatē bn̄ficij. Sꝫ maius bn̄ficiū p̄ſtat deꝰ cōſeruando innocētiā qͣꝫ reuocādo ad pnīaꝫ. gͦ grauiꝰ p̄cccauit cū pͥmo innocentiā ꝑdidit qͣꝫ qn̄ poſt recidiuauitgͦ ingratitudo nō facit ꝙ adeo ſit pctm̄ graue vt p̄cedētia. Preterea ingratitudo iſta ē peccati circūſtātia a ꝑte peccātis. ſꝫ magis aggrauat pctm̄ libido vel genupeccati qͣꝫ aggrauet circūſtantia. gͦ nūqͣꝫ ꝓpter ingrattudinē vnū peccatū leue ẜm genꝰ eqͥpollebit peccatiscedētibꝰ grauibꝰ ⁊ enormibꝰ. Et iō aliter dd̓m ꝙ reatꝰqobligatio ad penā. pena aūt peccati duplex ē ſcꝫ penadāni ⁊ ſenſus. Poſſumꝰ gͦ loqͥ de reatu peccati dupl̓raut qͣꝫtū ad penā damni. autqͣꝫtuꝫ ad penā ſenſus. Eqͣꝫtum ad penā dāni. ſic qꝛ peccat in vno factꝰ eſt omnium reus. credendū eſt ꝙ pctā dimiſſa redeūt. Si aūt loquamur qͣꝫtū ad penā ſenſus ſic diſtinguēdū eſt. Quiaꝗ̄dam pctā ſunt oīno dimiſſa qͣꝫtum ad penā ⁊ culpaꝫ⁊ talia nullo mō redeūt. Quedā aūt dimiſſa ſunt in ꝑte⁊ de talibꝰ fiēda eſt ſatiſfactio. Et qm̄ culpa ſequēs tolit potētiā ſatiſfaciēdi qͣꝫdiu manet. ꝑ hocip̄m iſte obligatur ad ſuppliciū eternū. nō rōne ſui pͥncipaliter ſꝫ rōeannexi. ⁊ ſic intelligēdū eſt pctā redire. Uerūetiā ꝙ aliquo mō aggrauat culpā ſequētē p̄cedēs remiſſio. qꝛ eſtibi ꝯtemptꝰ p̄ſtiti bn̄ficij. nō tn̄ ita ꝙ faciat eqͥualentiā.5 ¶ Ad illud qd̓ obr̄ de autoritate Math̓. dd̓ꝫ ꝙ ẜm alium hoꝝ modoꝝ intelligendū eſt. ⁊ ſil̓iter ſeq̄ns obiectūpatet qꝛ veꝝ cōcludit. ¶ Ad illud qd̓ obr̄ de tentōibꝰ irn̄ſum eſt ꝑ interemptionē. qꝛ nō tot tentōibꝰ tenet̉. ſedea ſola tentione q̄ tenet̉ conteri. ¶ Ad illud qd̓ obr̄ deſeruo manumiſſo. dd̓m ꝙ in legibꝰ hūanis illud fit adcautelā ⁊ terrorē. ⁊ iō nō oꝑtet ſic in lege diuina reꝑiri.Rōnes āt ad oppoſitū qͥbus on̄ditur ꝙ reatus nō oīnoredit veꝝ ꝯcludunt.Onſequēter quātū ad ſcd̓am ꝑtem q̄rit̉ de pnīain rōne ſacr̄i. Et cum ad rōnē ſacr̄i duo ꝯcurrātſcꝫ inſtitutio ⁊ ſignificatio de quibꝰ duobꝰ in littera agitur. ideo circa hec duo querunt̉. Primo queritur de penitentia quātū ad inſtitutionē. Secundo qntum ad ſignificationē.¶ Queſtio¶ Utrum ſacr̄m penitētie fuerit inſtitutū. Et ꝙ ſic videtur. ita diffinit Hugo ſacrm̄. Sacr̄m eſt ex ſil̓itudinerep̄ſentans ex inſtitutōe ſignificans. ⁊c̄. ſi gͦ pnīa eſt ſacramentū. patet ⁊cͣ. Item ſicut dn̄s p̄cepit baptizari.

ita p̄cepit pnīam agere. ſicut patet Math̓. iij. Et ſicutdicit̉ Io. iij. niſi qͥs renatꝰ fuerit ⁊c̄. ita dicit̉ Luce. xiiij.ſi pnīam nō egeritis. oēs ſimul ꝑibitis. ergo ſicut p̄cipiendo baptizari inſtituit baptiſmatis ſacr̄m. ita p̄cipiēdo penitere inſtituit ſacr̄m pnīe. Itē modus agendi penitentiā in veteri lege fuit p̄fixus. ſicut patet Leuitici.iiij. ⁊.v. ſil̓r in noua ſcd̓m ſacerdotis arbitriū. Sꝫ talismodus nō eſt ex nature dictamine. ergo eſt ex inſtitution. Contra. Hugo de ſancto victore dicit ꝙ in lege nature nullū ſacr̄m inſtitutū ē ſub p̄cepto. ſꝫ ſolū ſb̓ ꝯſilioSꝫ pnīa in lege nature fuit ſb̓ p̄cepto. qꝛ nemo ſine eavnqꝫ ſaluari potuit. ergo nō fuit inſtituta. Itē nullumſacr̄m indiget inſtitutōe qd̓ eſt ex naturali dictamine.ſed pnīa eſt ex naturali dictamīe. qꝛ naturalit̓ dictat rōꝙ peccans ⁊ offendēs dꝫ ꝑ pnīe huilitatē recōciliari. ergo ⁊c̄. Item omne ſacramentū quod inſtitutum eſt variatum eſt. ſed penitētia ſemper fuit ab initio vſqꝫ nūcq̄ntū ad contritionē ⁊ ſatiſfactōnē ſaltē. gͦ nō videt̉ perlegem inſtitutū. ¶ Itē ſi inſtitutū ē ſacramētum. queritur. vbi. et a qͦ. Si ibi vbi dr̄ agite penitentiā. Math̓.iij. Similiter inſtitutū p̄t dici a iohanne qͥ p̄dicauit. penitentiā agite. Mat. iij. Sibi Math̓. viij. vade et oſtēde te ſacerdotibꝰ. Sꝫ ꝯſtat ꝙ intelligebatur de ſacerdotibꝰ legalibus. Si ibi. Quoꝝ remiſeritis pctā. Io. xxSed ꝯͣ. ibi eſt inſtitutū qd̓ ē ordinis ſacerdotalis ¶ Rªdd̓m ꝙ de penitētia eſt loqui dupliciter. aut ꝓut ē recōciliatiua deo. aut ꝓut̓ eſt nō ſolū recōciliatiua deo. ſedectiā eccl̓ie. Si loꝗmur de ip̄a ꝓut deo recōciliat. ſic ēde dictamine legis naturalis. q̄ dictat ꝯteri de peccato. et humiliari debere. tamē cū aliqua illuſtratōe fideiet ſic tale ſacramentale potius habuit inſinuationē qͣꝫinſtitutionē. Eo enī ꝙ natura dictabat. inſinuari ſufficiebat. et aliqͥ volunt dicere ꝙ inſinuatum fuit ante lapſū in illo ꝟbo Gen̄. ij. In quacunqꝫ die comederitis.⁊c̄. Sed illud verbum videtur potius minari ſupplicium qͣꝫ inſtituere remediū. Et iterū. cū penitētia ſit ī remediū de ſua inſtitutōne pͥmaria nō videt̉ cōpetens eꝰinſtitutio niſi exqͦ cepit peccatū. Et ideo ē alia poſitioet melior ꝙ dn̄s tūc in ſinuauit et inſtituit. qn̄ pꝰ peccatum adam vocauit. Gen̄. iij. vbi es. Ubi dicit gloſa. ꝙmouebat eū redire ad cor. iuxta illd̓ ꝓpheticū. redite p̄uaricatores ad cor. et multe gloſe q̄ hoc innuūt. et ſic pꝫꝙ penitētia ꝓut fuit ſacramentū concilians deo ibi fuit inſinuatum qͣꝫtum ꝓ illo tꝑe ſufficiebat. ⁊ illa inſinuatio cum naturali dictamine ſufficiebat loco inſtitutōnis. Eſt et alio modo loqui de penitentia ẜm ꝙ ē ſacramentum eccleſie. et ſic habuit inſtitutionem in lege ſcpͥta. ſiue moyſaica ſiue euangelica. In lege moyſaica. qꝛnondum erat vnitas perfecta nec perfecta reconciliatio. inſtitutionem habuit ẜm imperfectionem. ſcꝫ qͣꝫtūad quandā generalitatem in determinatōne oblatōnūque erant loco confeſſionis et ſatiſfactōnis. In lege autem noua vbi vnitas eccleſiaſtica eſt perfecta et recōciliatio plena. inſtituta fuit ẜm ſtatum perfectionis/ ⁊ qͣꝫtum ad formale quod ē abſolutio ſacerdotalis ⁊ ligatoet qͣꝫtum ad materiale. qd̓ eſt quedam lucida ⁊ apertaconfeſſio. nō ſolū in generali verum etiā in ſpeciali. Etpͥmū dn̄s inſtituit per ſe ⁊ promulgauit .ſ. clauiū poteſtatem. Ioh̓. xx. poſt reſurrectionē. Scd̓m vero inſtitutum fuit per apoſtolos. vel vt melius dicam promulgatum. quia dn̄s apl̓os docuit. ⁊ ip̄i a dn̄o docti. ⁊ autoritate ab ip̄o accepta immo eius autoritate ꝓmulgauerunt. Nō enim nobis tradiderunt niſi qd̓ a dn̄o vel adn̄i ſpiritu acceperunt. ⁊ ſic patet. quando. ⁊ quomō. ⁊

13

18

14

16

17