Di.XXIII

D intelligētiā p̄ſentis diſ. tria pͥncipalit̓ q̄runt̉Primo q̄rit̉ qͥntū ad pͥmā ꝑtem de reditu pctī.Scd̓o q̄rit̉ de pnīa rōne ſacri. ⁊ hͦ qͣntū ad ſcd̓aꝫꝑtem. Tertio ad intelligentiā totiꝰ ꝑtis p̄cedentis q̄rit̉de pnīa in rōne fundamēti. Quātū ad pͥmū q̄runt̉ duoPrimo querit̉ vtrū peccata redeāt quātū ad maculamScd̓o vtrū redeāt qͣntum ad reatum.¶ Queſtio¶ Ꝙ peccata redeāt qͣntū ad maculā videt̉. jͣ. Pe. iiij.Charitas oꝑit multitudinē peccatoꝝ. Sꝫ remoto oꝑimēto. apparet illud qd̓ oꝑiebat̉. ſi gͦ pctm̄ ſequēs remouet charitatē. videt̉ ꝙ peccata ꝑ ipſam dimiſſa facit inꝯſpectu dei apparere ⁊ eſſe. Ite ſicut ſc hꝫ culpa ad mortificandū ita ſe hꝫ charitas ad viuificandū. ⁊ ecōuerſoSꝫ charitas ſubſequēs viuificat oꝑa pͥus mortificata.gͦ pari rōne culpa ſequēs facit redire mala pͥus dcleta.Item pctī deletio eſt effectꝰ gr̄e īmediatꝰ. ſed remota cāproxima ⁊ īmediata remouet̉ effectꝰ. gͦ remota gr̄a. pͥuat̉deletio culpe. ſi gͦ pctm̄ gr̄am pͥuat ꝑ cuiꝰ actū eſt deletiopeccati. gͦ pctā pͥora remanēt indeleta. Itē iſta duo ſuntq̄ culpā ꝯſtituūt .ſ. deformitas ⁊ ꝓnitas. ſꝫ poſſibile eſtpctā pͥora redire qͣꝫtum ad deformitatē ⁊ ꝓnitatē. gͦ ⁊c̄.Probatio minoris. deformitas ꝯſiſtit in deturpationeimaginis. ꝓnitas ī inclinatōe. ad actū aliquē ẜm exceſſum. Sꝫ ꝓnitas remanet poſt pctm̄. ⁊ p̄t ꝑ culpā ſequētem intēdi ⁊ aīa deformari. gͦ ⁊c̄. Cōtra. nihil qd̓ oīno. cedit in nō ens iterat̉ oīno idē. ſꝫ culpa cū delet̉ oīo nō ē.ergo īpoſſibile ē ꝑ ſequētē actū eandē culpā numero renouari. Itē nihil reducit aliqͥd deletū adeē niſi qd̓ p̄t facere eē. ſꝫ vnꝰ actꝰ nō facit niſi vnā maculā ſiue culpā inanima. gͦ impoſſibile eſt plura genera pctōꝝ redire pervnā culpā. Itē ꝯtrariū n̄ reducit ad eē ſuū ꝯtrariū. Sꝫpoſſibile ē ꝙ aliqͥs qͥ pͥmo peccauit ꝑ auariciā. poſtmodū recidiuet ꝑ ꝓdigalitate. ſi ergo ꝓdigalitas nō reducit auariciā ad eſſe. pꝫ ⁊c̄. Item ſi pctā dimiſſa redeūtqͣꝫtuꝫ ad culpā. aut ergo qꝛ hō hoc facit. aut qꝛ deꝰ. Homo nō. qꝛ nō p̄t eodē pctō numero bis peccare. Deꝰ nō.ꝛneminē pōt facere pctōrē. gͦ nullo mō hoc eſt. ergo ⁊cͣb ¶ ℟º. dd̓m ꝙ aliquoꝝ opinio fuit ꝙ pͥora peccata redirent. ⁊ pͥora demerita. ſicut oſtenſum fuit ſupra ꝙ redeunt pͥora merita. ⁊ reuiuiſcāt ꝑ grām ſubſequentē. Dicebāt enī bona ⁊ mala qͣꝫtū ad mortificationē ⁊ deletionem. ⁊ qͣꝫtū ad reditū ⁊ viuificationē pari paſſu ambulare ẜm illud qd̓ dn̄s dicit. Ezech̓. xviij. de viro iuſto. qſi ſe a iuſticia auertit oīm iuſticiarū eius nō recordabor⁊ de peccatore reſurgente. ꝙ nō recordat̉ iniquitatum.Sed tamē illud nō videt̉ intelligibile. ꝙ eadē charitasamiſſa redeat ſi ē habitus creatus. nec ꝙ cadē culpa ſil̓rſi enī om̄ino delet̉. nō redit eadē q̄ prius ſꝫ noua. Et id̓ofuit ſecūda opinio magis aliqͣntulū temꝑata. ꝙ peccata nō redeāt niſi ꝑ qͣttuor pctoꝝ genera .ſ. ꝑ odium fraternum. ꝑ apoſtaſia. ꝑ contēptū ꝯfitēdi. ⁊ ꝑ hͦ ꝙ dolet ſepenituiſſe. Un̄ fecerūt verſus. Frēs odit. apoſtata ſpernit. ſpernitꝙ fateri. Penituiſſe piget. priſtina culpa re7dit. Ratio aūt eoꝝ p̄ter auc̄tes que hoc dicere vident̉.⁊ tāgūtur in lr̄a fuit. qꝛ dn̄s remittit culpā ſub quadruplici cōditōne .ſ. ſi ipſe dimittat ꝓximo. ſi ꝑſeueret in fide. ſi cōfiteat̉ culpam. ſi perpetuo deteſtetur culpā cōmiſſam. ⁊ qm̄ pactio frangitur nō exn̄te cōditōne. quādo aliquis peccat aliquo genere p̄dictoꝝ pctōꝝ dicuntculpam redire. Sed nec iſta poſitio dꝫ teneri licet fuerit magni clerici .ſ. p̄poſitiui. qm̄ nō rectū habet fundamentum. Conſtat enī culpam nō deleri niſi ꝑ gratiamconſtat etiam ad preſentiaꝫ gratie om̄ino deleri culpā

Si enim gratia p̄ſens eſt. culpa om̄ino deleta eſt. qd̓ ſideleta eſt. ⁊ iam nō eſt. nec ē qui faciat eā eſſe in anima.ideo nō videtur eſſe ꝓbabile ꝙ ꝓpter aliquā ꝯditioneꝫde ficientē. culpa dimiſſa iteꝝ redeat. Et ideo ē poſitioprobabilis ⁊ recta. quā tenēt moderni doctores. ꝙ peccata dimiſſa nullo mō redeāt qͦ ad culpā. Et ꝯcedendoſunt rationes quo ad ꝑtem iſtam. ¶ Ad illud qd̓ obijcitur pͥmo de remotōne operimēti. dd̓m. ꝙ aliud ē operi in conſpectu homīs. aliud in cōſpectu dei. In cōſpectu homīs cooperiri pōt aliqͥd. ita tamē ꝙ ꝓpter hͦ nōdeſinat. ſicut pictura operitur pāno. nō qꝛ nō ſit. ſꝫ qꝛnō apparet. In ꝯſpectu aūt dei quē nihil p̄t latere operire e facere qd̓ non ſit. ⁊ hoc modo charitas operit priora peccata delendo. ⁊ ideo cū iam nō ſunt. remoto oꝑerimēto nō apparēt ¶ Ad illd̓ qd̓ obr̄ ꝙ gratia viuificatopera mortificata reſpondet̉ ad hoc ꝙ nō eſt ſimile. tūex ꝑte gr̄e. tuꝫ ex ꝑte bonoꝝ. tum xꝑte diuine miſcd̓ie.Ex parte gratie. qm̄ ip̄a potentiore ad bonū qͣꝫ culpa īmalum. Ex ꝑte bonoꝝ. qꝛ connexio ē in bonis ⁊ manetin vnitate corporis myſtici non eſt ſic in malis. Ex ꝑtediuine miſericordie. que ꝓnior eſt ad miſerenduꝫ qͣꝫ acꝯdemnandū. ⁊ ideo nō valet. Sed al̓r pōt dici ꝙ aliuoeſt bona opera mortificari. aliud pctā deleri. Bona nāqꝫ opera mortificātur. non qꝛ eſſe deſinant. ſed qꝛ reputātur indigna remuneratōe eterna ꝓpter ī indignitatēſolum peccātis. Sic peccata deleri. vere dicit peccatiexpulſionē. ⁊ remotionē talis vitij ab anima. Unde ſic̄charitas que eſt habitus aīe nunqͣꝫ eadē redit ſi amittatur. ſic nec culpa eadē redire pōt. ¶ Ad illud qd̓ obreffectu īmediato. dd̓m ꝙ effectus hꝫ comꝑari ad aliquācauſam duplicit̓. Aut ſicut introducente ⁊ ꝯſeruanteꝫvt lumen ad ſolem. ⁊ ſic locū habet illa maxima. Aut ſicut ad introducentē ſolū. ⁊ ſic nō habet locū. Si enī cultellus infligit plagam. nō oportet ꝙ deſtructo cultellodeſtruatur plaga. Sic in ꝓpoſito ē intelligendum. ꝙgratia in ſuo primo aduentu facit culpā quaꝫ inuenitanima amplius nō eſſe. ¶ Ad illud qd̓ obr̄ de deformitate et ꝓnitate. dd̓m ꝙ neutra redit omnino eadem numero. Sed qͣꝫuis de pronitate aliquo mō poſſit eē verum: nō intendit̉ tamē deformitas que ē in priuatōe boni. ⁊ nota diſplicente eadē eſſe non pōt. ⁊ hec eſt culpa.loquendo ſicut planū ē in ſecūdo libro.¶ Queſtio .ij. b.¶ Utrū peccata dimiſſa redeāt qͣꝫtū ad reatū. Et ꝙ ſicvidet̉ ꝑ textū. xviij. Mat. Serue neqͣꝫ om̄e debitum dimiſi tibi. ⁊c̄. Et poſt. tradidit eū tortoribꝰ quouſqꝫ redderet. ⁊c̄. Et poſt. ſic pater veſter. ergo dominus debitum qd̓ dimiſerat iterū exigit. gͦ. ⁊c̄. ¶ Item. ponaturꝙ aliquis ante completam ſatiſfactōnem cadat in culꝑam. conſtat ꝙ ſatiſfacere nō poteſt extra gratiam. ponatur ergo ꝙ decedat. iſte reatum ſecum portat. qui nōpoteſt ſolui per penam ſatiſfactoriaꝫ. ergo punitur pena eterna ¶ Item quot peccata ſunt iſti dimiſſa. tot tenetur gratias agere. tot etiam tenetur deteſtari ꝯtinuepeccata. Sed cum peccat vno peccato omittit gratiasagere ⁊ peccata deteſtari. ergo tot penarum reus erit.quot prius erat. ¶ Item in legibus humanis ſeruusmanumiſſus redigitur in ſeruitutem quando dominūſuum attrectat manu cruenta. vel pro alia enormi offēſa. ergo ſi leges iſte a lege procedant eterna. videtur ꝙdeus ſimiliter faciat. ergo ita recidiuantem reputat obligatum ad penam ſicut prius reputabat. ¶ Contra.non iudicat deus bis in idipſum. Naum. jͣ. non ergobis punit. ſi ergo aliquis ꝓ peccato cōmiſſo penituit.

g

9

19

I1

12