Druckschrift 
... in Quartum libru[m] Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
82v
Einzelbild herunterladen
 

LIerquartus

fructus penitētie: aīam captiuam elaqueātes et in libertate ſeruātes. Et infra. Queritaīa dignos fructus: ⁊ ſi nō dignos pnīe. Sūt em̄ digni fructijs virtutū qͥ nō ſufficiūt penitentibus. penitētia em̄ grauiores poſtulat vt dolore ⁊ gemitibus mortuus impetret vitam. Ex his oſtendit̉ qui ſintdigni fructus penitentie quibus vera ſatiſfactio expletur.o Et ꝙ nō oēs digni fructꝰ ſūtdigni fructꝰ pnīe. Qd̓ de iſtapnīa ītelligit̉ q̄ maioꝝ ē criminū. Nō em̄ ſufficiūt grauit̓ delinquētibꝰ q̄ ſufficiūt minꝰ velparum peccātibꝰ. On̄dit modū quō qͥdā n̄ verā pnīaꝫ faciūt: ſꝫ falſā. 5Et ſic̄ ſunt digni fructus pnīeac vera ſatiſfactio: ita ⁊ īdigni

fructꝰ ⁊ falſa ſatiſfactio .i. falſapnīa. Un̄ Greg. falſas pnīasdicimꝰ q̄ nō ẜm aucͣtes ſctōꝝ ꝓqͣlitate criminuꝫ imponunt̉.Ideoqꝫ miles vel negociator ꝑvel alicui officio deditꝰ: qd̓ ſine pctō exerceri non poſſit: ſiculpis gͣuioribꝰ irretitꝰ ad penitētiā venerit. vel qͥ bōa alteriꝰ iniuſte detinet. vel qͥ odiuꝫī corde gerit: recognoſcat ſeverā pnīaꝫ nō poſſe agere: niſi negociū relinqͣt. vel officiuꝫdeſerat: ⁊ odiū ex corde dimittat: ⁊ bōa q̄ iniuſte abſtulit reſtituat. Ne tn̄ deſꝑet: interimqͥcqͥd bōi facere p̄t: hortamurvt faciat. vt deꝰ cor illius illuſtret ad pnīam. Et cū ſit pnīainterior et exterior: de viraqꝫꝑ p̄miſſa ſatis apparet q̄ ſit vera: ⁊ que ſit falſa.

o Non oēs digni fructꝰ ſunt digni fructꝰ penitētie.Uidei. male dicere. qꝛ oꝑa q̄ facit penitēs ex ꝟtute pnīeſunt fructꝰ virtutis. ⁊ noniſi pnīe. ergo ⁊cͣ. Preterea ſicut virtꝰ pnīe eſt circa bonū ⁊ difficile. ita alie virtutes.ergo ⁊cͣ. Itē cū fructꝰ dicat̉ a fruēdo. quō oꝑa pnīe pn̄tdici fructꝰ. ℟dd̓ꝫ ꝙ oꝑa pnīedicunt̉ fructus.nō quia eis fruimur ſꝫ qꝛ ad friitōeꝫ ducūt. Uelfructus metharphorice. ſicut exarbore naſciturpomū qd̓ d̓r fructus arboris. itaex volūtate pentētis bonū opꝰ.Et nota ꝙ differt dicere bonūfructū. ⁊ dignuꝫfructū pnīe. Bonus fructꝰ p̄t dici oē opꝰ bonuꝫ.dignꝰ fructꝰ pldic̄ .ſ. bonū opcū cōueniētia adſtatū. Bonū em̄eſt opꝰ et ita ꝑfectū ſi ꝯpetat ſtatui. Sꝫ dignusfructꝰ pnīe n̄ dicit ſolūmō bonūopꝰ ꝓut cōpetat ſtatui. ſꝫ etiā vt cōpetit merito peccatiqꝛ qͥ plꝰ pecampliora dꝫ pati. vt Greg. det̓mīat inomel̓. p Ideoqꝫ miles vel negociator vel alicui officio deditꝰ. Cōtra. ſi hoc veꝝ eſt. ergo nullꝰ negociator D intelligentiā huiꝰ partis querit̉ de contritione. Et circa hoc pͥncipaliter qͣttuor querūtur.¶Primo querit̉ de contritōe qͣꝫtū ad quidditatē.Secūdo qͣꝫtum ad quātitatē. Tertio qͣꝫtū ad duratōeꝫQuarto qͣꝫtū ad intentōem. Quātum ad primū querunt̉ duo. Primo querit̉ de cōtritiōe qͥd ſit qͣꝫtum ad ſuam ſubſtantiā. Secūdo quid ſit in genere moris. Queſtio. jͣ.Circa quā ꝓcedit̉ ſic. Magiſtri dicūt ꝙ cōtritio eſt dolor voluntarie pro peccatis aſſumptus. Et ꝙ ita ſit videtur. quia ſicut dicit Ambroẜ. penitentia eſt cōmiſſa.deflere. Et iterum. penitētia eſt dolor ⁊ amaritudo mēttis pro peccatis que quiſqꝫ cōmiſit. Sed hoc nō eſt cōfeſſio neqꝫ ſatiſfactio. ergo cōtritio. Item Augꝰ. dolendū eſt ⁊ dolere purgandū. Sed cōtritio eſt illud ī penitentia qd̓ pctā purgat. ergo cōtritio eſt dolor. Iteꝫratione videt̉. quia primū qd̓ eſt in penitētia eſt diſſentire a peccato facto. ſed qd̓ factum eſt neceſſe eſt eſſe factum. ſed cum aliquid diſplicet alicui vehemēter. qd̓ tāmen nō poteſt facere quin fuit. generat dolorē. ergo ⁊cͣ. Contra. ſicut vere penitentē neceſſe eſt dolere. ita etoportet pudere. ergo pudor eſt de penitentia et non eſtcōfeſſio nec ſatiſfactio. ergo contritio. et ſic ⁊cͣ. Itemin penitentia non tantuꝫ eſt dolere. verum etiā gaudere. vnde in p̄cedenti diſtinctōe. doleat. et de dolore gaudeat. ergo quemadmodum contritio dicit̉ dolor. ita eti-

vel miles ſaluat̉. ⁊ hoc ē ꝯtra ſacrā ſcripturā. Nā beatus Ioh̓es militiā nō reprobauit. ſꝫ dixit. cōtenti eſtote ſtipēdijs vr̄is ⁊cͣ. Luc̄. iij. Itē de negociatoribꝰ Gen̄.xlix. zabulon ī littore maris habitabit. vbi ẜm lr̄aꝫ terrazabulon bn̄dicit̉ negociatoribꝰ. Item ſi hoc veꝝ eēt periret militia q̄ neceſſaria ē ad d̓fēdendā fidē. periret negociatōesſine qͥbꝰ ml̓te terre nō poſſent viuere. ℟º. dd̓ꝫꝙ militia ⁊ negociatōe ⁊ offō theolonei ſiue vectigaliū exactiōe. aqͥ d̓r matheꝰ publicanꝰ p̄t qͥs recte vti ſi facit eomō quo īſtitutaſūt. vt miles nemini īiuriet̉. negociator nemīeꝫcircumueniat. ⁊theolonariꝰ nonexigat vectigal īmoderatū. ſꝫ qd̓inſtitutū ē ex certa cauſa ⁊ vtili. ⁊hͦ totū p̄t eē ſinepctō. ⁊ hͦ mō ꝑnitēs p̄t in hͦ ſtatu ſaluari. Sedhis ꝓpinqͥſſime ſunt abuſiōes ī militibꝰ violētie. ī negociatoribꝰ d̓ceptōes. ī alijs īmoderate exactōeſ. ⁊ iō hmōiſūt ꝑicl̓oſa. Et qͣꝫtū ad tales abuſiōes dic̄ Greg. nō penitet qͥs qͦuſqꝫ dimittat. hec ſcꝫ qͣꝫtū ad abuſionē.am debet dici gaudium. It̓em videt̉ ꝙ non ſit dolor.quia ſicut dicit Auguſti. xiiij. de ciui. dei. dolor eſt diſſenſus ab his rebus que nobis nolentibus accidunt. etgo ⁊cͣ. Sed cōtritio eſt diſſenſus a peccatis que nobisnolentibus accidūt. ergo ⁊cͣ. Si dicas ꝙ peccata priusſunt placita ⁊ volita. poſt auteꝫ diſplicent et non ſuntvolita. ⁊ pro illo temꝑe eſt dolor. Cōtra. dolor eſt ex cōiunctiōe diſcōuenientis. ergo ab oppoſitis ex diſſenſudiſcōuenientis non eſt dolor ſed gaudiū. ergo ſi peccatta diſplicent. et per cōtritionem diſſentit quis a peccatis. videtur ꝙ non eſt dolor ſed gaudiuꝫ eſt contritio. Item cōtritus dolet de peccato facto. aut ergo quiavult ip̄m eſſe factū. aut quia non vult. ſi quia vult cumfactum ſit. tūc euenit qd̓ vult. ſi quia non vult. ſed omnis voluntas eſt indiſcreta que appetit impoſſibile etre fugit neceſſariū. ergo cum volūtas contriti nō ſit talis. patet ⁊cͣ. Si dicas ꝙ verum eſt de volūtate abſoluta. ſed nō de velleitate. ⁊ talis eſt contritio. Cōtra. cōtritus habet volūtatem a virtute ⁊ gratia informataꝫ. ſedomnis talis conſiſtit in pleno cōſenſu. ergo voluntascontriti non eſt velleitas. ſed plena voluntas. ⁊ ita nulla eſt iſta reſpōſio. Item differt dolor ⁊ timor qͥa doloreſt affectio de p̄ſenti malo. ſꝫ timorde futuro. ſꝫ peccatum eſt peccatū. ⁊ de eo eſt ꝯtritio. ergo nō eſt dolor.Si dicas ꝙ nō eſt preſens ẜm affectū. ſꝫ ẜm aſpectū. ſimiliter et futurum preſens ẜm aſpectum. ergo ſicut eſt

15