Druckschrift 
... in Quartum libru[m] Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
83r
Einzelbild herunterladen
 

Di.XVI

dolorde preterito. ita etiam de futuro. Item cū contritio ſit dolor. vt qͥd magis denoīat̉ noīe ꝯtritōnis qͣꝫdoloris. Q dd̓ꝫ ꝙ ſic̄ pctm̄ perpetrat̉ ꝑ ꝯſenſuꝫ. ſicccōtra delet ⁊ deſtruit̉ ꝑ diſſenſū volūtatis rōnalis. Etqꝛ diſfenſus ab ea re quā impoſſibile eſt nō eē generatdolorē ſicut dicit Augꝰ. ideo dicendū ꝙ cōtritio eſtdolor ꝑ eēntiā. Sꝫ attendendū ꝙ dolord̓r dupl̓r. Uno mōip̄e diſſenſus volūtatis. Alio mō paſſio reſultās ī ſentientē ex illo diſſenſu ꝑ quā ꝓrūpit hō in lachrymas. etille diſſenſus eſt de eēntia ꝯtritōis. ſꝫ illa paſſio eſt effetus eiꝰ. Qd̓ ergo obijcit̉ ꝙ ſit pudor et gaudiū ſicut⁊ dolor. dd̓m ꝙ pudor cōſequit̉ ad illū diſſenſuꝫ ẜm qd̓diſſentita pctō tāqͣꝫ a turpi. Cōſequit̉ etiaꝫ gaudiū ẜmꝙ ex illo diſſenſu ſentit ſe elōgari a pctō. īmediatiꝰ autēcōſequit̉ paſſio q̄ eſt dolor Nā ip̄e diſſenſus vehemēsa re quā nolumꝰ eē ⁊ tn̄ eſt īmediate dolorem generat. qꝛdiſſenſus. ſꝫ qꝛ a turpi pudore. ab illo elōgat gaudium. Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ pctm̄ nobis noletibus acciditdd̓m ꝙ pctm̄ eſt volūtariū quo ad delectatiōem. ſed nōvolūtariū rōe malicie ⁊ deformitatis et pene. Sꝫ illudnō ſoluit. qꝛ dolor nō tm̄ eſt de deformitate. īmo etiā dedelectatōe ideo dicendū ꝙ in hoc ꝙ doleat ſufficit ꝙ illud de qͦ dolet ſit nolitū ꝓ tꝑe in quo dolet. tn̄ oportꝫ ꝙꝓ oī tꝑe. Et qd̓ ad in cōtrariū adducit ꝙ diſſenſus a rediſcōueniēti generat gaudiū veꝝ eſt qn̄ ē tm̄ diſſenſus.vtputa cū refugit ne faciat pctm̄. n̄ dolet ſꝫ gaudet. Sꝫeſt diſſenſus cū ꝯiūctōe tūc eſt dolor. ⁊ ita eſt in ꝯtritōeqꝛ nollet peccaſſe. ⁊ tn̄ neceſſariū ē ip̄m peccaſſe. Adillud qd̓ obijcit̉ ꝙ cōtritus vult īpoſſibile. dd̓m ꝙ velletate vult nō volūtate abſoluta. ſicut aliqͥs ex pietate deillo qͥ mortuꝰ eſt vellet ꝙ viueret. Et qd̓ obijcit ꝙ virtꝰeſt in pleno cōſenſu. dd̓m ꝙ ꝯſenſus ſemiplenꝰ aut ē ꝓpter defectū volūtatis. ſicut piger vult ⁊ nō vult. et talis velleitas nō eſt gr̄e ſꝫ pigritie. Aut eſt ꝓpter defectūvoliti. qꝛ nō eſt natu eligi cū ſit impoſſibile. ⁊ talis bn̄ ēa virtute. vt pꝫ in pietate. ⁊ hic ē plenus cōſenſus a ꝑtevolūtatis. qꝛ reflectit̉ volūtas ſuꝑ ſe ⁊ vltra ſe ſic velle. Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ dolor eſt de pn̄ti. dd̓m ſicut dictū fuit ꝙ eſt de pn̄ti ẜm aſpectū. Qd̓ obijcit̉ in ꝯtrariūꝙ nō ſufficit ꝙ ſit pn̄s ẜm aſpectū. Rn̄dent aliqͥ ꝙ ē p̄ſens ẜm reputationē. qꝛ ꝓ tali reputat ſe vere cōtritus.ac ſi eēt infectꝰ pctō prius facto. Sꝫ illud nō ſoluit. qͥaeſto ꝙ ꝯſtaret ſibi de iuſticia pn̄ti. tn̄ adhuc doleret dep̄terito Ideo dicūt alij ꝙ eſt pn̄s ẜm affectū. qꝛ remanētreliqͥe. Sꝫ tūc adhuc eſto ꝙ nulle reliqͥe remanerent. adhuc tn̄ doleret hō de malo qd̓ fecit. Ideo dd̓m ꝙ ad dolorē faciendū ſufficit ꝙ res q̄ diſplicet volūtati ſit pn̄saſpectui nō ẜm ꝯiecturā. ſed ẜm certitudinē. qꝛ ita eſt ⁊nō pōt aliter eē. ⁊ tūc eſt dolor. ſiuc illud de quo genitꝰ ēſit pn̄s ſiue p̄teritū ſiue futurū. Un̄ cū d̓r mihi certitudinaliter ꝙ aliqͥs queꝫ diligo cras moreret̉. generat in medolorē. multo magis de p̄terito in qͦ eſt ꝑfecta certitudo Ad illud qd̓ querit̉ qͣre magis denoīat̉ noīe ꝯtritionis. ⁊ q̄ ꝯueniētia doloris ad cōtritionē. Dicunt aliqͥ ꝙideo hoc noīe cenſet̉. qꝛ ſicut vnguētuꝫ ſanatiuū ꝯficit̉ex multis herbis in mortario cōtritis. ſic vnguētū ꝯpūctionis conficit̉ ex herbis pctōꝝ. q̄ nate ſunt in terra noſtra cuꝫ conterunt̉ in mortariolo ꝯſcīe. ita videt̉ Bern̄.ſuꝑ cant̓. dicere. Sꝫ tūc ab hac cōtritiōe non diceret̉ hācōtritus. ſꝫ cōterēs. Ideo addendū ꝙ in hac ꝯtritōe triaſunt attēdenda. qd̓ conterit̉. a qͦ ꝯterit̉. ⁊ ad qͥd cōtritiotermīat̉. Qd̓ conterit̉ ē cor pctōris. qd̓ ē tanqͣꝫ vas fictile repletū veneno peccati. iuxta illd̓ Deut̓. xxxij. fel dracone vinū eoꝝ ⁊cͣ. A quo cōterit̉ eſt duplex mola. Una

ſuꝑius ſurſum eleuās. ⁊ hec eſt ſpes venie ex cōſideratione miſcd̓ie. Alia mola deorſuꝫ depͥmēs eſt timor perne veniēs ex cōſideratōe diuīe iuſticie. Et de his molisd̓r Deūt̉. xxiiij. Nō accipies loco pignotis inferioreꝫ eſuꝑiorē molā. Iſtud vas hic conterit̉ vt emolleſcat. qͥduꝝ eſt. Corem̄ duꝝ male habebit ī nouiſſimo. Uel melius vt peccati delectatio total̓r effundat̉. ideo d̓r cōtritio. nō fractio. qꝛ fractio ē in maiores ꝑtes. cōtritio ī minores. Et qn̄ in maiores ꝑtes ē fractio ſapor aliqͦ mō remanet. vt aūt nō remaneat. nec ſapor nec veriras. ideoin ꝑtes minimas cōterit̓. Et hec delectatio total̓r remouet̉ ꝑ penā eternā. ⁊ temouet̉ ꝑ gr̄aꝫ. ⁊ ideo vtrobiqꝫ cōtritio ⁊ in pena et̓na. ẜm illud Eccl̓i .xxvij. Conteret̉ cūdelinquēte delictū. Et ꝑ gr̄am p̄s. Cor cōtritū ⁊ hūiliatū deꝰ nō deſpicies. Sꝫ aliter. qꝛ ibi cōterit̉ in puluerē.nō vt aliud vas fiat. qꝛ de impijs d̓r. Nō ſic impij nonſic. ſed tanqͣꝫ pul. ⁊cͣ. Sꝫ ī cōtritōe gr̄e eſt cōtritio ad generandū vas nouū ⁊ ſolidū ꝑ hūore gr̄e ⁊ lachrymaꝝ. etideo recte d̓r cōtritio. nō attricio. qꝛ ꝑtiū terraꝝ eſt vniovt fiat vas in honorē. ẜm illud de Paulo. vas electōiseſt mihi. Act̉. ix. Et. ij. Thi. ij. ſi quis emūdauerit ſe abhis erit vas ⁊cͣ. Et ſic pꝫ ratio dicti. Queſtio. ij.Quid ſit cōtritio in genere moris. Et ꝙ ſit actꝰ virtutisvidet̉. qꝛ oīs actus difficilis ⁊ neritoriꝰ eſt actꝰ virtutisvel doni vel beatitudinis. ſꝫ cōtritio ē hmpͣi. ⁊ non ē doni nec beatitudinis. ergo eſt virtutis. Itē oīs actꝰ meritorius ſpālis qͥ eg redit̉ a potētia det̓mīata ē virtutisālis. ſꝫ ꝯtritio ē h mōi. ergo cōtritio ē virtutis ſpālis Itē pnīa ē dolo ⁊ ⁊ amaritudo mētis. ſꝫ ꝯſtat illud cēdictū. qꝛ pnīa vt dicit Ambro. facit dolere. ergo ſi contritio eſtdolor. cō tritio eſt actus virtutis pnīe. ergo ⁊c̄. Sꝫ cōtra. ꝯtritio eſt dolor. ſꝫ dolorē paſſio. ⁊ paſſionon eſt actꝰ ꝟtutis nec gr̄e. gͦ nec contritio. Ꝙ dolor ſitpaſſio pꝫ. qꝛ dolor opponit delectatōi. Itē cōtritio ēexpulſiua peccati. ſed pctm̄ expellere eſt ip̄ius gratie. erao cōtritio eſt gratie actus. Si tu dicas hoc eē virtutꝭ.Contra. aut hoc ē virtutis ꝑ gr̄aꝫ. aut ecōuerſo. Cōſtatꝙ virtutis rōe gr̄e q̄ eſt vita. ⁊ ideo expellit mortē. cū ergo cōtritio ꝑͦ ſe ſit expulſiua peccati. patꝫ ꝙ cōtritio eſtactus gr̄e. Itē cōtritōe oīa pctā expellunt̉. ſꝫ oē tale ēcōe ad oēm aīe potentiā ⁊ habitū ergo cōtritio nō ē actꝰvirtutꝭ ſpālis. ¶℟º. dd̓m ꝙ circa hoc triplex fuit opinio. Quedā ꝙ cōtritio eſt motꝰ libe. arbi. informati gr̄anon virtute. ꝓpter qd̓ eſt expulſiua peccati. Alia ꝙ motus oēm virtutū. qꝛ contra oīa pctā. Tertia ꝙ motꝰ virtutis ſpālis .ſ. penitētie. Et habent iſte tres opinionesortū ab opinionibꝰ de penitētia. quia quidam dicebantꝙ penitentia eēt gratia. quidaꝫ ꝙ virtus generalis. quidam ꝙ ſpecialis. Sed cum ſupra oſtenſuꝫ ſit ip̄am eſſevirtutē ſpecialē. cuiꝰ motꝰ ē pctm̄ deteſtari cōmiſſuꝫ ademendā. ⁊ hoc eſt cōfiteri. ditendū ergo ꝙ cōtritio ē motus ſpecialis virtutis .ſ. penitētie. Ad illud qd̓ obijcitur ꝙ eſt paſſio. dicendū ꝙ dolor dicit̉ duplicit̓. Unomodo diſſenſus volūtatis rōnalis. Alio modo paſſioredūdans in ſentientē. Primo modo eſt motus volūtatis. ⁊ ſic cōtritio eſt ꝑ eēntiā. Alio mō paſſio. ⁊ ſic contritio eſtdolor per cōcomitantiū. Ad illud qd̓ obijctur ꝙ delcre culpā eſt gr̄e. dicendū ꝙ ⁊ ſi delere culpamſit gr̄e. tn̄ in adulto q̄ p̄parat ſe ꝑ vſū lib ar. infunditurgratia vt in tali vſu eſt. delctio culpe in illo fit ꝑ gratiāvt induit rationē virtutis. ⁊ idco ꝑ penitētiā que cōcernit gratiam ⁊ habitū virtutis. Ad illud qd̓ obijciturꝙ omnia expellit. dicendū ꝙ expellit per modum dete-

16

26

17

18

19

20

21

22

L

24

28

29

25

30