QuartusLiber

nat de ſacr̄i euchariſtie noīe et prefiguratōe. on̄dēs qͣttuor p̄ceſſiſſe figuras. aeOOſt ſacraFmenti baptiſmi ⁊ confirmatiōis ſequitur euchariſtieſacramētū. Per baptiſmū mūdamur. ꝑ euchariſtiā ī bono cōſūmamur. Baptiſmꝰ eſtus viciorū extinguit. euchariſtia ſpūaliter reficit. Unde excellentereuchariſtia dicitur .i. bona gr̄a.quia in hoc ſacr̄o non mō eſt augmentū virtutis et gratie. ſꝫ ille totus ſumitur qͥ eſt fons ⁊ origo totius gr̄e. Cuiꝰ figura p̄ceſſit ꝙ māna pluit deꝰ pr̄ibꝰ in deſerto. qui quotidiano celi paſcebantur alimento. Un̄ panē angeloꝝ māducauit homo. Sedtūc qui panē illū manducauer̄tmortui ſunt. Iſte vero panis viuus qui de celo deſcendit vitāmundo tribuit. Māna illud decelo. hoc ſuper celū Illud ſcaturiebat in diem alterū reſeruatūhoc ab omni corruptione alienum. Quicunqꝫ religioſe guſtauerit. corruptionem non videbit. Illud datum fuit autiquispoſt tranſitum maris rubri. vbiſubmerſis egyptijs liberati ſūthebrei. Ita hoc celeſte mannanon niſi renatis preſtari debetPanis ille corꝑalis populuꝫ antiquum ad dexteram ꝓmiſſiōisper deſertuꝫ eduxit. hec eſca celeſtis fideles huius ſeculi deſer

tum tranſeuntes in celum ſubuehit. Undeᶜ recte viaticum appellatur. quia in via nos reficiens vſqꝫ in patriam deducit. ſicut ergo ī mari rubro figura baptiſmi preceſſit. ita in manna ſignificatio dominici corporis.Hec duo ſacramenta demōſtrata ſunt vbi de latere chriſti ſangnis ⁊ aqua profluxerunt. quiaper ſanguinem redemptioniset aquam ablutionis nos redimere venit a dyabolo ⁊ a peccato. Sicut iſraelitas per ſanguinem agni paſchalis ab exterminatore. Et per aquaꝫ maris rubri ab egiptijs liberauit. Huiusetiam ſacramenti ritum melchiſedechoſtendit vbi panem ⁊ vinuꝫ abrae obtulit. Unde vt aitAmbroſius intelligi datur anteriora eſſe ſacramēta chriſtianorum qͣꝫ iudeorum.¶ De inſtit vtione ſacramentieuchariſtie.¶ Hic etiam conſideranda occurrunt alia quattuor. ſcilicetſacramentum. inſtitutio. forma⁊ res. Sacramentum dominus inſtituit. quando poſt tipi­ ᵈcum agnum corpus et ſanguinem ſuuꝫ diſcipulis in cena porrexit. Unde Euſebius emiſenQuia corpus aſſumptum ablaturus erat ab oculis. ⁊ illaturuſſyderibꝰ. neceſſe erat vt die cene ſacr̄m nobis corporis ⁊ ſanguinis cōſecraret. vt colereturiugiter ꝑ myſteriū quod ſemelofferebatur in precium.

a ¶ Poſt ſacr̄amentū baptiſmi ⁊ ꝯfirmatōis. Uidet̓ n̄bene ordinare ſacra. prius em̄ eſt cibare qd̓ eſt euchariſtie qͣꝫ confirmari. quia ꝑuuloꝝ eſt cibari. ¶ ℟ꝰ. dd̓ ꝙqͣꝫuis euchariſtia ſit cibꝰ cōis oīm bonorū. tn̄ dicit aug.ꝙ eſt cibus grandium ⁊ ꝑfectoꝝ. Et quia ſicut p̄cedentia duo ſacram̄.ta ſunt ꝑuulorūet paruuli priuſſunt qͣꝫ grandeset perfecti. ideoſequit̉ illa duoſacramenta. Etita ẜm conſuetudinem moderne eccleſie ſic pͥus confirmaturparuulus qͣꝫ cōmunicetur.b ¶ Excellentereuchariſtia dicitur. id eſt bonagratia. Queritur quare hoc ſacramentum potius dicitur eichariſtia. cum īomnibus detuigratia bona. et ībaptiſmo maxime detur magna gratia. ¶Pdicendum ꝙ l̓proprie dicitude cuchariſtiatum quia principaliter eſt ibi ratio boni. tum qꝛetiam ratio gratie. Ratio boniquia bonum eſtdiffuſiuum et cōmunicatiuum.Unde cibus quicommunicat ſepluribus et perpartes eſt bonꝰQui communicat ſe pluribustotus et ſucceſſiue melior eſt. vtverbum dei qd̓predicatur. quivero communicat ſe pluribuset totum ⁊ ſimuliſte eſt optimus. ⁊ talis eſt iſte cibus. Hic etiam eſt ille cibus qui eſt ſummum bonuꝫ. ſcilicet chriſtus dominus. ⁊ ſic precipue reperitur ibi ratio doni Reperituribi etiam principaliter ratio gratie. tum per moduꝫ cōtentiui. tum per modum affectiui. Per modum contentiui. Quia hoc eſt ſolum ſacramentum quo ipſa gratiaeſt contenta ſcd̓m veritatem. immo plenitudo gratie.Unde aſſimilatur ipſi charitati que vnit fini. et habet

idem pro obiecto ⁊ pro fine. Ratione affectui. quoniaꝫhic eſt carbo ignitus. caro ſcilicet chriſti que inflammatet beatificat nontantum gratificat ſed etiam multipliciter adiuuat. Primum quidem quia eſt cibus incorporans capiti Iohannis ſexto. Qui manducat carneꝫ meam in me manetSecundo quiafortificat. pſal.Panis cor hominis cōfirmatTertio quia delectat Sapien̄.xvj. Panem decelo dediſti eisomne habenteꝫdelectamentum⁊c̄. Quarto valet ad augmentum fidei ſicutdicitur infra diſtinctione. xiij.Quinto ad ſubleuationem ſpeMathei vltio.Ecce ego vobiſcum ⁊c̄. Sextoad dilatationeꝫcharitatis. quiaeſt memoriale amoris. Math̓.xxvj. Hoc quotienſcunqꝫ feceritis. Septimoad remiſſionemvenialiuꝫ. ſicutdicit Innocentius.c ¶ Recte viaticum appellatur. quia in vianos reficiēs ⁊c̄.Contra. quia ſidicitur viaticūquia eſt viatorūpari ratione ēalia ſacramentaReſponſio dicendum ꝙ viaticum dicit̉ triplici ex cauſa.Prima eſt quiacibus ītinerantium. quia daturtranſcūtibus dehac vita ad patriā. Secunda quia inſtitutus eſt a xp̄o vt itinerante.ſiue tranſeunte. Tertio quia ſignum eſt tranſitus xp̄iſicut phaſe. d ¶ Sacramētū dominꝰ inſtituit. Queritur quare magis dn̄s ipſe per ſe ſiue in propria ꝑſōhoc ſacramentum ⁊ baptiſmū inſtituit. ⁊ ad hoc dicendū quia in baptiſmo ē inchoatio. ⁊ in hoc cōſūmatio. iōillud inſtituit in pͥncipio ſue p̄dicatōis. iſtud ī fine ⁊ receſſu a diſcipulis. ⁊ iō hec duo ꝯfirmauit Math̓. vlti.

DI VIII

Scd̓a figͣTertia figura.Quartafigura.

Prīa figͣ.

4

Euſebiꝰ.Emiſenꝰ